Ana Sayfa / Haber Çevirileri / Avrupa / Uluslarası Değerlendirme: Türkiye’deki Anayasa Değişikliği Ülkeyi Nereye Götürecek?

Uluslarası Değerlendirme: Türkiye’deki Anayasa Değişikliği Ülkeyi Nereye Götürecek?

Çeviren: Muhammed Oktay

21 Ocak’ta TBMM’de yapılan 2. Tur oylamada Başkanlık Sistemi de dahil olmak üzere anayasa değişikliği teklifi kabul edildi. Böylece Türkiye’nin yönetim sisteminde başkanlığa yönelik önemli bir adım atılmış oldu.
İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP)’nin önerdiği anayasa değişikliği toplamda 339 evet oyu aldı, lakin gereken 3te 2lik 367 oy barajını doğrudan geçemedi. Bu da referandumun anayasa değişikliğinin nihai kaderini belirleyeceği manasına geliyor.
Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, hemen sonrasında halka referandumu destekleme konusunda çağrıda bulundu ve “asıl kararı” milletin vereceğini umduğunu söyledi. Başbakan Yıldırım ve diğer üst düzey yetkililer de teker teker anayasa değişikliğini desteklediklerini ifade ettiler.
Bu anayasa değişikliğinin temelinde, Türkiye’nin parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçişi yatıyor. Bununla beraber devlet başkanı yavaş yavaş güçlü bir politik kişiliğe dönüşecektir. Devlet başkanı özellikle kilit isimlerin atama yetkisi dahil birçok önemli yetkiye sahip olacaktır. Böylece Başbakanlık makamı kaldırılmış olacaktır. Bu sebeple anayasa değişikliği dış dünyayı çok ilgilendiriyor.
Aslında, geçen sene yaşanan başarısız darbe girişiminden sonra, Türkiye siyasi ortamı hiç sakin kalmamış, Türk yetkililer darbe girişimine katılanlar ve FETÖ’cülerin tasfiyesine hala devam etmektedir. Aynı zamanda ülkenin güvenlik durumu kötüye gitmiş, ard arda terör saldırıları gerçekleşmiş, çok sayıda insanın ölümüne sebep olmuştur.
Eğer anayasa değişikliği teklifi referandumdan geçerse, Erdoğan cumhurbaşkanı olarak şüphesiz önemli ölçüde gücünü genişletmiş olacaktır. Bu değişikliğin, ülke içi ve dışından görünümü tamamen farklı olmakla beraber, değişikliği destekleyenlerden ayrı olarak buna şüpheyle yaklaşan birtakım sesler de yükselecektir.
Anayasa değişikliğini destekleyenler genel olarak Türkiye’nin güçlü bir politik kişiliğin gelip ülkenin içinde bulunduğu karışıklığı düzeltmesine, özellikle terörizme bir son verip ülkeyi istikrara kavuşturmasına ihtiyacı olduğunu düşünüyor.
Anayasa değişikliğine karşı olanlar ise, bu değişikliğin toplumu bölünmeye götürebileceğine, iktidar ve muhalefet partileri arasında kapanması güç olan bir ayrılık getirebileceğini düşünüyor. Aynı zamanda, politik güçlü kişinin özel kabul edildiği bir başkanlık sisteminde güç dengesinin nasıl kurulacağı ayrı bir tartışma konusu.
Ülke içindeki çoğu yorumcu anayasa değişikliği referandumundan olumlu bir sonuç çıkacağını beklemekle beraber, Türkiye’nin şuan içinde bulunduğu durum sebebiyle insanların güçlü bir politik kişiliğin siyasi bir istikrar sağlayacağını, hatta bütün oy atmosferinin anayasa değişikliğine olumlu baktığını düşünüyor.
Kısa sürede, Türkiye’nin iç güvenliği güç bir şekilde sağlandı. Ekonomik ve sosyal gelişim de gözle görülür bir şekilde düzeldi. Erdoğan ilerde gerçekten başkanlık gücünü elde etse de, ülke içerisinde halletmesi gereken daha birçok sorun var.
Çevirmen Hakkında
Muhammed Oktay
Shanghaj Jiaotong Üniversitesi 
Kamu Yönetimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir