Çizgi Roman

Türkiye’de Çizgi Roman

Çizgi roman kültürünün Türkiye’deki yansımalarına baktığımızda, bu kültürün 100 yıla yakın bir geçmişe sahip olduğunu söyleyebiliriz.

Başlangıcında yabancı kökenli yapımlar etkili olmuştur.

Çünkü ülkemizde çizgi romanlar, Amerika ya da İtalya’da olduğu gibi bir sanayi dalına dönüşmemiştir.

Bazı gazeteler tarafından finanse edilip desteklenmiş olsa bile gerek nitelik gerek nicelik olarak yabancı yayınlarla rekabet edilememiştir. Böyle bir durum, Türkiye’de çizgi romanın altın çağını yaşadığı 1955-75 yıllarında dahi popülaritesini sınırlı tutmuştur.

Çizgi romancılığın, sanayileşmemiş olsa da Türkiye’de çizgi roman kültürü hiçbir zaman yok olmamıştır. Ayrıca büyük başarı sayılabilecek yayınlar da ortaya çıkmıştır.

Suat Yalaz’ın Karaoğlan’ı, Turhan Selçuk’un Abdülcanbaz‘ı, Sezgin Burak’ın Tarkan’ı oldukça popüler hale gelmiştir.

Öyle ki bu yayınların ünü, Türkiye dışına çıkıp diğer ülkelere bile yayılmıştır.

Şimdi bu yayınlara bir göz atalım.

1.TARKAN

tarkan

 Sezgin Burak

 ‘‘Biz Türkler için Tarkan her devirde yaşayabilir. Çünkü O, Türk karakterini sembolize eden bir kahramandır.’

14 Nisan 1967’de, çizer Sezgin Burak’ ın kalemi ile canlanan Tarkan, bir Hun Savaşçısıdır. Büyük Hun İmparatoru Attila’ nın, Avrupa’da yarattığı korkudan esinlenerek oluşturulmuştur.

 Tarkan Nasıl Doğdu?

Sezgin Burak,1965 yılında, resimli roman konusunda çalışma yapmak üzere İtalya’da bulunuyordu. Milano’ da El Cougar ve Colosso isimli roman kahramanlarını resimlerken hep bir Türk kahramanını çizmeyi hayal ediyordu.

Hunlar ve imparatorları Attila hakkında zengin bir dokümana sahip olan Avrupa kütüphanelerinde derin bir araştırmaya başladı. Bu araştırmalar sonucunda, Hunlar ve Attila’nın, Avrupa için inkâr edilemez bir güç olduğunu, dokümanlarla saptadı.

Attila’ nın kurduğu Büyük Hun İmparatorluğu, Orta Asya’dan Avrupa içlerine kadar yayılmıştı. İmparatorluğun doğusu ve batısı arasında yerleşmiş olan halklar arasındaki iletişimi sağlayan cengaverler, haberciler vardı.

İşte bu cengaverlerden biri olarak kahraman Tarkan doğmuştur.

  • Tarkan ismi ise, Sezgin Burak tarafından Tatar kanı kelimesinden türetilmiştir.
  • Tarkan çizgi roman serisi, 1967 yılında Hürriyet gazetesinde yayınlanmaya başlamıştır ve 90’ lı yıllara kadar okurları için çarşamba günlerinin vazgeçilmez bir alışkanlığı haline gelmiştir.
  • 1969’da siyah beyaz olarak başlamış, 1970 yılına gelindiğinde, renkli haftalık Tarkan dergisi okur ile buluşmuştur.
  • 1970 yılında, dergi formatında, İngilizce, Fransızca ve Almanca olarak çeşitli ülkelerde yayınlanmaya başlamıştır.
  • Türk halkından büyük ilgi görmesi üzerine ARZU FİLM (Ertem Eğilmez) tarafından sinemaya uyarlanmıştır ve 5 sinema filmi çevrilmiştir.

Bu Filmler

Tarkan-Mars’ın Kılıcı (1969)                                                   

       

Tarkan-Gümüş Eyer (1970)

 Tarkan-Viking Kanı (1971) 

Tarkan-Viking Kanı(1971)                                

Tarkan-Altın Madalyon (1972)

Tarkan-Güçlü Kahraman (1973)

Tarkan-Güçlü Kahraman(1973)

  • Bu filmlerin her biri, gişe rekoru kırmış ve Tarihi Türk Sineması örneği oluşturmuştur.
  • Tarkan’ın 2018 yılında yeniden yayınlanmaya başlayan serileri, yabancı dillerdeki formatları ve merak ettiğiniz diğer her şey için;

2. KARAOĞLAN

Karaoğlan

Karaoğlan

 1 Nisan 1963’de yayınlanmaya başlayan Karaoğlan, bir süre boyunca haftalık olarak yayınlamıştır.

  • Dergi 32 sayfadan oluşuyordu ve siyah beyazdı.
  • 1982’de ise bir yayınevi tarafından eski maceralar renklendirilmiş ve yeniden yayınlanmıştır.
  • 1956 yılında Türk mimar, romancı ve çizgi roman yazarı Abdullah Ziya Kozanoğlu’nun yazdığı Kızıltuğ öyküsü, Karaoğlan’a ilham kaynağı olmuştur.

Kızıltuğ öyküsü, süreli yayın olarak Resimli Mecmuada yayınlanmıştır.

Hikâye çok rağbet görünce çizgi romana dönüştürülmesi kararı alınmış,

Suat Yalaz, hikayeye,çizgileri ile hayat vermiştir.

  • Hikâyenin ana kahramanları Otsukarcı ve Kaan adında baba-oğuldur.
  • Orta Asyalı olan bu iki karakter, maceradan maceraya koşuyorlardı.
  • Dokuz macera sonunda Kozanoğlu, başka hikâye yazmadı ve Suat Yalaz, Kaan adını
  • ‘Karaoğlan’ olarak değiştirdi. Böylelikle Türk çizgi roman sektöründe Karaoğlan doğmuş oldu ve Asya Kaplanı adı ile 1963’de raflarda yerini aldı.
  • Karaoğlan karakteri, bir Uygur genci olarak tanıtılmıştır. Mert, yiğit, kahraman bir karakter olan Karaoğlan, adını kara saçlarından almaktadır.
  • Karaoğlan’ın çizeri Suat Yalaz, maceraları hazırlarken Türk tarih ve folklorundan, Dede Korkut Hikayelerinden yararlanmıştır.
  • Ayrıca çizgi romanların birçoğunda, maceraların geçtiği dönemin dili kullanılmıştır.

3. ABDÜLCANBAZ

Abdülcanbaz

 1957’de Turhan Selçuk tarafından çizilen Abdülcanbaz, Milliyet gazetesinde yayınlanmıştır.

İlk öyküsü, Aziz Nesin tarafından yazılmış, Rıfat Ilgaz ile devam ettirilmiştir.

Seriyi bir süre sonra Turhan Selçuk, kendisi yazmaya başlamıştır.

Aziz Nesin,Abdülcanbaz’ı hilekar ve düzenbaz bir turist rehberi olarak tanımlamıştır.

Turhan Selçuk ise Abdülcanbaz’ı, ahlaksız, utanmaz, arlanmaz insanlara karşı savaşan bir sembol haline dönüştürmüştür.

  • Abdülcanbaz, hayal gücünün el verdiği en geniş sınırlarda dolaşabiliyordu.
  • Zaman zaman uzaya çıkıyor, zaman zaman masallara dalıyordu.
  • Namuslu biriydi ve milletini seviyordu.
  • Zalimlere ve kötülere karşı ise en önemli silahı ‘Osmanlı tokadı’ idi. Bu tokat ile zalimler arasında nam salmıştı.
  • Abdülcanbaz, zekâsı ve yakışıklılığı ile de çevresinde dikkat çeken bir karakter idi.

(Osmanlı Tokadı)🙂

 4. MALKOÇOĞLU

Ayhan Başoğlu tarafından yazılan ve çizilen çizgi romandır.

Ayhan Başoğlu, yedek subay olarak asteğmen rütbesi ile askerlik yaparken Kore’ye gitmiş ve burada Türk şehitliğini gezmiştir. Orada, şehitler için bir şeyler yapmaya karar vermiş ve birkaç yılını bu konuda araştırma yaparak geçirmiştir.

Bu araştırmalar sonucunda, 16.yüzyılda gerçekten yaşadığı iddia edilen Osmanlı akıncı birliklerinden Malkoçoğluları üzerinde yoğunlaşmıştır.

Ayhan Başoğlu, bu sülaleden bir karakter stilize eder. Bu karakter, Bali Bey’in oğlu, Tur Ali’dir.

  • Ayhan Başoğlu, 26 Ekim 1964’de Cumhuriyet gazetesinde yayına başlamıştır.
  • İlk macera isimsizdir. Daha sonra ise ‘Dağlar Kralı’ adı ile tekrar yayınlanmıştır.

Malkoçoğlu Maceralarından Bazıları

Kızıl Kule

Kızıl Kule

Cem Sultan

Cem Sultan

Yeşil Gözlü Prenses

Yeşil Gözlü Prenses

5. DELİ BALTA (Tek Başına Bir Ordu)

  • Gürbüz Azak tarafından yazılıp çizilen çizgi romadır.
  • Deli Balta karakteri, Müthiş Süvari adı ile nam yapmış bir Osmanlı delikanlısını temsil eder.
  • Osmanlı topraklarına sızmış bir casusun yakalanması ile görevlendirilmiştir.
  • Balkanlarda ve Osmanlıda kemankeşliğin sırlarını yaymıştır.
  • Deli Balta, sınır boylarında at koşturup zaman zaman yabancı ülke topraklarında ve denizlerde, zaman zaman Osmanlı ülkesinde kendisine verilmiş gizli görevleri yerine getirmektedir.
  • Gece gündüz yol alan, kuş uçmaz kervan geçmez vadilere giden bir cesur yürek, kurulan tuzaklara karşı Tek Başına Bir Ordu; sahtekarların, casusların korkulu rüyası olmuştur.

Seriden Örnekler

Kemankeş

Kemankeş

Osmanlı Kılıcı

Osmanlı Kılıcı

İmdat

İmdat

Açe Yollarında

Açe Yollarında

6. USTURA KEMAL

  • 1972 yılında, ressam Haldun Sevel tarafından canlandırılmıştır.
  • Bir İstanbul kabadayısı olan Ustura Kemal, Osmanlı İmparatorluğunun son zamanlarında yaşayan vatansever bir kahramandır.
  • İstanbul sokaklarında gezerek düşman kuvvetlerine karşı koyan Ustura Kemal, namını usturasından almaktadır.
  • Haldun Sevel’in bu karakteri oluştururken Kadir İnanır’dan esinlendiği söyleniyor.

Ustura Kemal

 7. YÜZBAŞI VOLKAN

Yüzbaşı Volkan

  • Ali Recan tarafından canlandırılan karakter ilk olarak 1971 yılında gazetelerde yayınlanmaya başlamış, ardından dergi olarak devam etmiştir.
  • Volkan, Türk Hava Kuvvetlerinin caydırıcı gücünü simgeleyen bir pilot rolü ile karşımıza çıkmaktadır.
  • İyi eğitim almış ve girdiği tüm mücadelelerden başarı ile çıkmasını bilen Volkan, gerçek bir savaşçıydı.
  • Barışı seviyordu ancak Türk sınırını tehdit eden tüm tehlikelere karşı da göğsünü siper etmekten vazgeçmiyordu.
  • Çizgi romanlardaki savaş uçağı çizimlerine ait teknik detaylar, o dönemlerde havacılığa olan ilgiyi de arttırmıştır.

Yüzbaşı Volkan

Yüzbaşı Volkan

Yüzbaşı Volkan

8. TOLGA   

  • 1969 yılında Abdullah Turhan tarafından hikayesi yazılmış ve çizilmiştir.
  • Tolga’nın maceraları, Cengiz Han döneminde, Orta Asya’da geçmektedir.
  • Cengiz Han adına hareket eden kahramanımız, güçsüzlerin yardımına koşan, kötülerle mücadele eden, fırsat bulduğunda da gönül eğlendiren bir karakterdir.
  • Uzun Kılıçlı Kahraman unvanı ile anılmaktadır.

Tolga

Tolga

Tolga

Tolga

9. ÇİZTANBUL

Çiztanbul

Stüdyo Rodeo merkezli, özgün çizgi roman projelerinin yer aldığı bir çizgi roman yıllığı, bir çizgi öykü derlemesi…

Çiztanbul, dünyaca ünlü çizgi roman yazarlarının gözünden İstanbul’u anlatan hikayeleri içeriyor.

Daha detaylı bilgi için;

https://ciztanbul.com/ adresi ziyaret edilebilir,edilmelidir:)

Çiztanbul

 


Kaynakça

https://cizgiromankapak.weebly.com

https://ciztanbul.com/

http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=22281

https://www.tarkan.com.tr

https://www.kitapyurdu.com/kitap/deli-balta–muthis-suvari/87142.html