Ana Sayfa / Çeviriler / Haber Çevirileri / Türkiye Meclisi Başkanın Yetkilerini Genişletilmesi Hakkında Tartışmaya Başladı

Türkiye Meclisi Başkanın Yetkilerini Genişletilmesi Hakkında Tartışmaya Başladı

SEWELL CHAN’ın Haberi

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Devam eden anayasa tartışmaları 2029’a kadar görevde kalmasına müsaade edebilir.
Yasin Bülbül/Başkanlık Sarayı, Reuters aracılığıyla.

   Türkiye Meclisi Pazartesi günü anayasayı ciddi manada yeniden oluşturacak, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yetkilerini oldukça genişletecek ve belki de 2029’a kadar görevde kalmasını sağlayacak yasaları tartışmaya başladı.

   Türk siyasetinin etkin karakteri Erdoğan, 2003’ten 2014’e kadar başbakanlık yaptı. Görev yapabileceği başka dönem kalmayınca, büyük ölçüde temsili bir görev olan cumhurbaşkanlığına, bu makamın gücünü arttıracağına ant içerek adaylığını koydu. Kolaylıkla da kazandı.

        Osmanlı İmparatorluğu’nun enkazından çağdaş, seküler bir cumhuriyet kuran Atatürk’ten sonra Türk siyasetinin en etkili karakteri olan Erdoğan, tüm gücünü ortaya koydu. Temmuz’daki başarısız darbe girişiminden beri karşıtlarını alaşağı etmek için olağanüstü hal yetkilerini kullanarak on binlerce polisi, memuru, akademisyeni ve diğerlerini azletti ya da görevden uzaklaştırdı. Darbe girişiminde en az 260 kişi hayatını kaybetti.

        Erdoğan’ın iktidar partisi AKP ve sözde ona karşı olup anayasal teklifleri destekleyen MHP’nin değişiklikleri geçirmek için gerekli olandan daha fazla –tek kamaralı meclisteki 550 vekilden 330’u- oy alması gerektiği düşünülüyor. Paket ancak bundan sonra baharda ulusal bir referanduma sunulacak. Anayasa 2010’dan beri düzenlenmemişti.

      Erdoğan sıklıkla, zayıf koalisyon hükümetlerinden kaçınmak ve ulusun varlığını tehdit eden ne varsa uzak tutmak için Türkiye’nin Amerika’daki ya da Fransa’daki gibi bir başkanlık sistemine ihtiyacı olduğunu dile getirdi. 

    Eğer kabul edilirse, yasalar 2019’da yürürlüğe girecek ve Erdoğan da anayasa kararıyla geçerek beşer yıllık iki dönem boyunca başkan olarak görevde kalabilecek.

       Erdoğan geçen ay bir toplantıda kanun teklifi meclise sunulduktan sonra: “Bu yeni bir dönemin başlangıcı olacak.” dedi.

   Geçtiğimiz günlerde Başbakan Binali Yıldırım, Türkiye’nin zaten fiili anlamda başkanlık sisteminde olduğunu söyledi. Mesleki gücünü büyük ölçüde azaltacak olsa da kendisi yasa tasarısını destekliyor.

        Erdoğan’ı eleştirenlerse teklif edilen bu değişikliklerin Türkiye’yi otoriter bir devlete dönüştürmesinden ve bir sonraki sarsıntının da insan hakları ve özgürlükler konusunda olacağından endişe ediyorlar. Ayrıca ülkenin uzun zamandır süregelen ve üye olmak için demokratik koşulların teminatının şart olduğu Avrupa Birliği’ne katılım sürecini de büyük ölçüde tamamlayabilecek. 

  Ana muhalefet partisi CHP, önerilen yasa değişikliklerine karşı çıkıyor. Bunun Türkiye’de demokrasinin son bulmasıyla sonuçlanıp yerine “tek adam yönetiminin” gelebileceği konusunda uyarıda bulundu.

    Başkent Ankara’da meclisin kriterleri tartışmaya başlamasıyla polisler, dışarıdaki protestocu kitleyi dağıtmak için biber gazı kullandı.

   Ana muhalefet partisi başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, geçen hafta bir konuşmasında: “Demokrasi, insan hakları, bayrak sevgisi ve vatan sevgisinin sağcısı solcusu olmaz.” dedi.  “Anayasa hepimizin ortak kitabı olmalı. Tüm vatandaşlar  anayasanın kendi kitapları olduğunu söyleyebilmeliler.”

  Kılıçdaroğlı ayrıca, meclise girmeden önce: “Demokratik-parlamenter yönetimi, totaliter yönetime çevirmeye çalışıyorlar.” dedi.

Kaynak:  https://www.nytimes.com/2017/01/09/world/middleeast/turkeys-parliament-starts-debate-on-expansion-of-presidents-powers.html?_r=0

Çevirenler Hakkında 

Merve Nur Bayraktar
İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler
Kocaeli Üniversitesi İlahiyat

Mervan Nazım
İstanbul Üniversitesi
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir