Ana Sayfa / Çeviriler / Haber Çevirileri / Türkiye, Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin Bağımsızlığına Neden Çok Sert Tepki Gösteriyor?

Türkiye, Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin Bağımsızlığına Neden Çok Sert Tepki Gösteriyor?

Yazar: Wang Hongbin

Çince aslından çeviren: Muhammed Oktay

Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi’nin bağımsızlık referandumu, komşu ülkeleri Türkiye, İran ve Suriye’den çok sert tepkiler aldı. Bunların arasında en büyük tepkiyi veren Türkiye oldu. Türk Silahlı Kuvvetleri, 18 Eylül’den başlayarak Türkiye-Irak sınırına 2 km mesafede askeri tatbikat düzenledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 19 Eylül’de yaptığı açıklamada, Kürt Bölgesi’ne yaptırım uygulanacağını tehditkar bir şekilde dile getirdi. Dışişleri Bakanı ile Milli Savunma Bakanı da güç kullanmaktan çekinmeyeceklerini söylediler.

Peki Türkiye neden bu kadar gergin? Türkiye sınırları içerisinde yaşayan Kürtlerin sayısı, Kürt Bölgesi’nde olanların iki katı kadar. Ayrıca, PKK’nın başını çektiği bölücü örgütler son 30-40 seneden beri durmaksızın eylem yapmaya devam ediyorlar. Irak Kürt Bölgesi bağımsızlığını elde ettiği anda Suriye’nin kuzeyindeki Özerk Kürt Bölgesi de bunu takip edecek; Türkiye’deki Kürtlerin de aynı şeyi yapması kaçınılmaz olacaktır. Böylece, Kürt Bölgesi referandumunun ortaya çıkardığı zincirleme etki Türkiye’nin ulusal güvenliğini ve toprak bütünlüğünü ciddi manada tehdit edecek.

Önceden haber verilmeksizin, Türkiye 18 Eylül’den itibaren Türkiye-Irak Habur sınır kapısının yakınlarında askeri tatbikat yapmaya başladı ve bu tatbikat, referandumdan 1 gün sonrası olan 26 Eylül’e kadar devam edecek. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Türkiye’nin, Kürt Bölgesi’nin bağımsızlığına karşı olduğunu ve “gerekirse askeri güç kullanılacağını”. söyledi.

Erdoğan, 19 Eylül’de BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Kürt Bölgesi’nin bağımsızlık referandumunun Ortadoğu’da başka bir çatışmanın patlak vermesine sebep olacağını ve Türkiye’nin buna karşı yaptırım seçeneklerini değerlendireceğini dile getirdi. Yaptırımların ne olacağı konusunda ayrıntılı bilgi vermedi. Ancak, tedbirlerin “olağanüstü” olacağını söyledi.

Milli Savunma Bakanı Naci Ağbal, 19 Eylül’de Ankara’da yaptığı basın toplantısında, “Irak’ın toprak bütünlüğünün ortadan kaldırılması anlamına gelecek bir değişim Türkiye için çok ciddi bir risktir. Irak ve Suriye’nin toprak bütünlüğünün ortadan kaldırılması ne zaman biteceği bilinemeyen, küresel boyuta taşınacak daha büyük bir savaşın fitilinin ateşlenmesi anlamına gelir.” dedi.

Kürtler; Ortadoğu’da Araplar, Türkler ve Farslardan sonra dördüncü büyük milleti, Batı Asya’nın da en eski milletlerinden biridir. Toplam nüfusu 30 milyon civarında olan Kürtler, ağırlıklı olarak Türkiye’nin güneydoğusu, İran’ın kuzeybatısı, Irak’ın kuzeyi ve Suriye’nin kuzeydoğu bölgesinde yaşamaktadırlar. Nüfusu fazla olmasına rağmen, Kürtlerin kendine ait bir ülkesi bulunmamakta. Birinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ülke kurmak için sürekli bir uğraş içerisinde olan Kürtler, bu konuda sürekli başarısızlığa uğramışlardır.

Türkiye’de 12 milyonu aşan Kürt nüfusu, ağırlıklı olarak güneydoğu bölgesinde petrol kaynaklarına sahip birkaç ilde yaşamaktadır. Türkiye’de en çok tanınmış olan bölücü örgüt PKK, 1979’da kurulmuştur. Türkiye, AB ve ABD tarafından terör örgütü olarak kabul edilen PKK, Türkiye, Irak, İran ve Suriye’nin birleştiği coğrafyada yaşayan Kürt toplumu için bağımsız bir devlet kurmak amacıyla silahlı eylemler gerçekleştirmiştir.

PKK, eylemlerini çoğunlukla Irak ve Türkiye sınırındaki dağlık bölgelerde gerçekleştirmektedir. Son yıllarda, TSK sık sık sınırötesi hava operasyonları ve küçük çapta kara operasyonları sebebiyle Irak tarafıyla da bir takım anlaşmazlıklar yaşadı.

Türkiye, Kürt bölgesinin yetki alanı dışındaki önemli petrol kaynaklarına sahip Kerkük üzerinde de etkisini artırmaya çalışıyor. Türkiye’nin Kerkük’teki temsilcisi olan Türkmenler, Irak’ta azınlık durumunda bulunmaktadır. Çoğunlukla Irak’ın kuzeyi ve Türkiye sınırındaki bölgelerde yaşamaktadırlar. Türkmenler ve Türker aynı soy ailesinden gelmektedir. Dil, tarih ve kültür açısından sayısız şekilde birbirlerine bağlıdırlar. Türkiye, Türkmenleri daima yakın bir akraba olarak görmüştür. Irak ve Suriye’deki Türkmenler için sürekli bir şeyler yapmaya çalışmıştır.

Türkiye ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi arasındaki yakın ekonomik ve ticari ilişkiler Kürt Bölgesi için en büyük yatırım kaynağı durumundadır. Karşılıklı olarak sözlü bir şekilde çatışma yaşansa da Reuters’in haberine göre sınır bölgesindeki limanlar henüz olanlardan etkilenmemiş gibi görünüyor. Türkiye ve Kürt Bölgesi arasındaki tır ve kamyonlar olağan bir şekilde seferlerini gerçekleştirmeye devam ediyor.

Diğer bir konu ise, petrol kaynaklarının zengin olduğu Kürt Bölgesi, ülkenin iç kesiminde yer alıp denize sınırı bulunmamaktadır. Petrol ihracatı ağırlıklı olarak Türkiye üzerinden gerçekleştirildiğinden, Türkiye Kürt Bölgesi’nin ekonomik şahdamarını elinde bulundurmaktadır. Kuzey Irak Kürt Bölgesel yönetimi daha önce Rusya’nın petrol şirketi Rosneft ile, Türkiye üzerinden Akdeniz’e ulaşan bir dizi petrol boru hattı inşa etmek amacıyla anlaşma imzalamıştı.

Kaynak: http://news.xinhuanet.com/world/2017-09/22/c_129709968.htm

Çevirmen Hakkında

Muhammed Oktay

Shanghaj Jiaotong Üniversitesi 

Kamu Yönetimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir