Ana Sayfa / Listelerimiz / Film Listeleri / Türk Edebiyatından Sinemaya Uyarlanan 15 Eser

Türk Edebiyatından Sinemaya Uyarlanan 15 Eser

1.Cengiz Aytmatov-Selvi Boylum Al Yazmalım

selvi boylum al yazmalım

Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’un özgün adı Topolek Moy v Krasnoy Kosinke  olan eseri 1961 yılında yazılmıştır. Bazı kaynaklarda yıl 1963 olarak geçmektedir. Bu eser İlyas adında bir şoför ve Asel (filmde Asya) adında bir kadının aralarındaki aşkla başlar. Bu aşk evliliğe dönüşmüş hatta Samet adında bir de çocukları olmuştur. Tabi kızın ailesi evliliğe baştan karşı çıkmış, kızlarıyla yıllarca konuşmamışlardır. Evlilikleri, aşkları, İlyas’ın işi, aşkla bakıp büyüttükleri çocuğu… Her şey oldukça güzel giderken bazı terslikler olur ve bu terslikler ilişkinin dönüm noktası olmuştur. Artık kader ikisini de apayrı yerlere sürüklemiştir. Bu eserde kahramanların iç dünyalarını, aşkı sorgulayışlarını da görebiliriz. Oldukça etkileyici bir eser olan Selvi Boylum Al Yazmalım 1977 yılında sinemaya uyarlanmıştır. Yönetmeni Atıf Yılmaz olup başrol oyuncuları da Türkan Şoray ile Kadir İnanır’dır. Oldukça sevilen müziği de Cahit Berkay’a aittir.

2.Peyami Safa-Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

dokuzuncu hariciye koğuşu

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu ilk defa 1930’da yayımlanmıştır. Bu roman 8 yaşından beri kemiğinde bulunan bir tür iltihaptan dolayı hasta olan bir kişiyi anlatır. Adı romanda geçmez, filmde ise Burhan’dır. Hasta olan kişinin iç dünyasını da yansıtan psikolojik bir romandır. “ Ağaçların bile sıhhatine imrenerek yürürdüm.”  diyen hastanın psikolojisini bu tür cümlelerden daha iyi anlayabiliriz. Romanda Paşa’ya sürekli romanlar okuyarak vakit geçirir. Ayrıca Paşa’nın kızı Nüzhet’ e de aşıktır. Ama kendisini hastalığından dolayı sürekli eksik bir insan olarak görür. Hasta kişinin hem bacağının acısı hem de Nüzhet’e duyduğu aşkın yarattığı duyguyu Peyami Safa etkileyici bir dille anlatmıştır. Filmine gelirsek 1967’de sinemaya uyarlanmıştır. Yönetmeni Nejat Saydam, başrolleri de Kartal Tibet ile Hülya Koçyiğit paylaşmaktadır.

3.Peyami Safa- Sözde Kızlar

sözde kızlar

İlk kez 1922’de Serâzad imzasıyla Sabah Gazetesi’nde tefrika edilmeye başlandı. Bu eser babasını kaybeden bir kızın İstanbul’a gitmesiyle başına gelen olayları anlatır. Bu kızın adı Mebrure’dir. Mebrure akrabası Nazmiye Hanım’da kalacaktır. Nazmiye Hanım’ın köşkünde her türlü ahlaksızlık yapılmaktadır. Ayrıca Nazmiye Hanım’ın oğlu Behiç vardır ki yakışıklı ve fırsatçı bir kişiliktir. Tüm kızları aynı şekilde Mebrure’yi de tuzağına düşürmek istemektedir. Bu şekilde sürüp giden kitapta tecavüz, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve hastalıklı doğan bebeklerden de bahsedilir. Filmi 1967 yapımdır. Yönetmeni Nejat Saydam’dır. Oyuncularının arasında da Filiz Akın, Ediz Hun gibi isimler vardır.

4.Reşat Nuri Güntekin –  Çalıkuşu

çalıkuşu

Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin’in ilk kez 1922 yılında Vakit Gazetesi’nde tefrika edilmiştir. Beşinci baskısından sonra eser, 1939 yılında bizzat Reşat Nuri tarafından ele alınıp bazı değişiklikler yapıldıktan sonra tekrar yayımlanmıştır. Eserinde Feride adında bir kızın hayat hikayesini anlatır. Feride’nin annesi kendisi daha küçükken ölmüş babası da kızını teyzesi Besime’ ye bırakmıştır. Feride haylaz, herkese her türlü yaramazlığı yapan bir kızdır. Bir tek Besime teyzesinin oğlu Kâmran’dan çekiniyordu. Daha sonra babası Feride’yi Fransız okuluna yazdırır. Feride eğitimini devam ettirirken aldığı ölüm haberi ayrıca kendisinin yaşayacağı aşkla hayatın rüzgarında savrulup gider. 1966 yılında da Osman F. Seden tarafından sinemaya uyarlanmıştır. Başrol oyuncusu Türkan Şoray’dır. 2013 yılında da Kanal D’de dizi olarak yayınlanmıştır.

5.Reşat Nuri Güntekin-Yaprak Dökümü

yaprak dökümü

İlk baskısı 1930 yılında yapılan toplumsal bir romandır. Temelde anlatılan şey, batılılaşmanın yanlış anlaşılması, bazı değerlerin yok olmasıyla bir ailenin dağılma sürecidir. Ali Rıza Bey’in Şevket isminde bir oğlu ile Fikret, Necla, Leyla ve Ayşe adında dört kızı vardır. Ali Rıza Bey ahlak, adalet, dürüstlük gibi değerleri her şeyin üstünde tutar ve bu değerlerin yok olmaya başladığını gördüğünde bundan çok etkilenir. Bazı şeyleri gururuna yediremeyecek ve insanlarla olan ilişkileri de değişmeye başlayacaktır. İlk defa 1967’de vizyona girmiştir. Yönetmeni Memduh Ün’dür. Ali Rıza Bey’ Cüneyt Gökçer canlandırırken, Şevket’ i Ediz Hun, Leyla’yı Fatma Girik, Necla’yı Semiramis Pekkan, Fikret’i Nurhan Nur, Ayşe’yi Funda Postacı, Hayriye’yi de Güzin Özipek canlandırmaktadır.

6. İlhami Algör – Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku

fakat müzeyyen bu derin bir tutku

Bir yazar ve bir kadın üzerinden ilerleyen bir eserdir. Kadının adı Müzeyyen’dir. Yazar birçok şeyle konuşan bir adamdır. Bir gün Müzeyyen’i görür ve ona aşık olur. Müzeyyen’in de kendine ait bir hikayesi vardır. Ve yazarın yazdıklarını eleştirmeye başlar. Oldukça farklı bir anlatım tarzı olan bu kitap ilk kez 1995’te basılmış olup İletişim Yayınları’nda da ilk baskısını Aralık 2014’te yapmıştır. 12 Aralık 2014’te vizyona girmiştir. Yönetmeni Çiğdem Vitrinel’dir. Erdal Beşikçioğlu ve Sezin Akbaşoğulları başrolü paylaşmaktadır.

7.Aziz Nesin – Zübük

zübük

Aziz Nesin bu eserinde Zübükzade isimli aşırı politize olmuş birini anlatır. Türkiye’nin siyasi yapısının çarpık bir karakteridir. Zübük birçok kişiyi dolandırmış, köylülere yalan söylemiştir. Bunların hepsine de bir kılıf bulur. Bunlara rağmen köylüler Zübük’e inanır hatta daha sonra milletvekili olmasını isterler. Köylülere birçok vaat vermiştir. Milletvekili olunca orayı karıştırır ayrıca köylülere verdiği vaatleri de yerine getirmemiştir. İlk defa 1961’de basılan kitap 1980 yılında sinemaya uyarlanmış olup 1 Kasım 1981’de vizyona girmiştir. Yönetmenliğini Kartal Tibet’in yaptığı filmin senaristliğini de Atıf Yılmaz yapmıştır. İbrahim Zübükzade’yi de Kemal Sunal oynamıştır.

8.Fakir Baykurt-Yılanların Öcü

yılanların öcü

Fakir Baykurt bu eserini 1954 yılında yazmış, bu kitaptan dolayı 1959 yılında hakkında soruşturma açılmıştır. Romanda Kara Bayram isimli bir kahramanımız vardır. Köyünde dürüst, kuvvetli bir delikanlı olarak bilinir. Az miktardaki toprağıyla geçinmeye çalışır. Köyün muhtarı ise tam tersi kişisel menfaatlerini her şeyin üstünde tutan biridir. Bayram ve ailesi güçsüz, ezilen bir taraftayken muhtar ezen taraftadır. Bu kitapta gerçek bir mekan seçilmiş olup, olaylar Burdur’un Yeşilova ilçesine bağlı seksen evli Karataş köyünde geçmiştir. Bu eserde köy hayatı, zenginle fakirin yeri işlenmiştir. 1962 yılında sinemaya uyarlanmıştır. Yönetmeni Metin Erksan’dır. Filmde oynayanlar arasında Fikret Hakan, Nurhan Nur, Aliye Rona, Erol Taş vardır. 1966 yılında Kartaca Film Şenliği’nde en iyi film seçilmiştir.

9. Halide Edip Adıvar-Vurun Kahpeye

vurun kahpeye

1923 yılı sonlarında Akşam Gazetesi’nde tefrika edilmiş, 1926’da da kitap olarak yayımlanmıştır. Kitapta Aliye isimli bir öğretmenin Anadolu topraklarında yaşadığı durum anlatılır. Babası da askerdir ve daha sonra hayatını kaybedecektir. Asker bir babanın kızı olması da kendisine içsel bir kuvvet vermiştir. Aliye öğretmenliği boyunca elinden geldiğince çocuklara Türklüğü aşılamaya çalışır. Onlara vatan sevgisini öğretir. Kitapta o dönemin oldukça iyi analizi yapılmıştır. 1949,1964 ve 1973 yıllarında üç kez beyaz perdeye aktarılmıştır. 1949 yılındaki yönetmeni Lütfi Ömer Akad’dır. Oyuncularının arasında Sezer Sezin, Settar Körmükçü , Temel Karamahmut vardır.

10.Yaşar Kemal-Ağrı Dağı Efsanesi

ağrı dağı efsanesi

İlk basımı 1970 yılında Cem Yayınevi tarafından yapılmıştır. Bu kitapta çobanların her yıl gerçekleştirdikleri bir tören ve buna kaynaklık eden bir olay anlatılır. Bir gün kır bir at Ahmet’in kapısının önündedir. Ahmet bunu kendisinin kısmeti görür ve atı vermez. Bu at kendisinin başına biraz bela açacaktır. Ayrıca büyük bir aşk da yaşar. Bu kitapta aşkın gücünün her zorluğu aşacağı anlatılmakla birlikte törenler, gelenekler de anlatılmıştır. Sinemaya 1973 yılında uyarlanmıştır. Yönetmeni Memduh Ün’dür. Gülbahar’ı Fatma Girik, Ahmet’i de Hakan Balamir canlandırmaktadır.

11.Zülfü Livaneli-Mutluluk

mutluluk

2002 yılında yayımlanan bu kitapta Doğu bölgesindeki töre konusu oldukça etkileyici bir şekilde işlenmiştir. Ana karakterlerden Meryem 17 yaşında genç bir kızdır. Meryem’in başına gelenler üzerinden töre konusu işlenir. 2007 yılında beyaz perdeye uyarlanan film 2007 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin ulusal uzun metrajlı film yarışmasında aday gösterilmiştir. Yönetmenliğini Abdullah Oğuz’un yaptığı filmin oyuncularının arasında ise Talat Bulut, Özgü Namal yer alır.

12.Hasan Ali Toptaş-Gölgesizler

gölgesizler

1993 yılında yayımlanmış olup 1994 yılında ise Hasan Ali Toptaş’a Yunus Nadi Roman Ödülü’nü kazandırmıştır. Bu kitapta İstanbul’da çalışan bir berber bir köye doğru yolculuğa çıkar. Köyde de daha önce beraberlik yapmış biri orayı terk eder. Bunun üzerine gelişen olaylar anlatılır. İki farklı zamanda ve mekanda geçen olaylar biraz kafa karıştırıcı olsa da okuyucularda oldukça merak uyandırmıştır. Filmi ise 27 Şubat 2009’da ilk defa gösterilmiş olup yönetmeni Ümit Ünal’dır. Oyuncuları ise Selçuk Yöntem, Ertan Saban, Taner Birsel, Biğkem Karavus, Hakan Karahan’dır.

13.Yusuf Atılgan-Anayurt Oteli

anayurt oteli

İlk baskısı 1973’te Bilgi Yayınları tarafından yapılmıştır. Yusuf Atılgan bu kitabında yalnızlık, psikolojik yabancılaşma gibi konuları büyük bir ustalıkla işlemiştir. Ana kahramanı Zebercet Anayurt Oteli’nin katibidir. Tekdüze bir hayatı vardır ve bir kadın bu durumu değiştirir. Ardından da bir sürü şaşırtıcı olay meydana gelecektir. Psikolojik bir roman olup 1987’de sinemaya aktarılmıştır. Yönetmen Ömer Kavur’ dur. Oyuncuları arasında Macit Koper, Serra Yılmaz, Şahika Tekand vardır.

 14.Ahmet Ümit -Sis ve Gece 

sis ve gece            

1996 yılında yayımlanmıştır. MİT görevlisi Sedat ve kaybolan sevgilisi Mine’yi anlatan polisiye bir romandır. Kitap Mine’nin kayboluşuyla bir sürü olay meydana gelecektir. Oldukça sürükleyici bir kitap olup 2007’de ise beyaz perdeye aktarılmıştır. Turgut Yasalar’ın yönetmenliğini yaptığı filmde başrolü Selma Ergeç ile Uğur Polat paylaşmaktadır.

15.Feride Çiçekoğlu- Uçurtmayı Vurmasınlar

uçurtmayı vurmasınlar

Kitabın basımı 1986 yılında yapılmıştır. Kitap Barış adında küçük bir çocuğun hayatını konu alır. Barış, annesi mahkum olduğu için cezaevinde yaşayan bir çocuktur. Cezaevinde kalan bir çocuğun duygu halini anlayabileceğimiz bu eser 1989 yılında beyaz perdede yer almıştır. Yönetmeni Tunç Başaran olan bu filmde Güzin Özipek, Rozet Hubeş, Füsun Demirel gibi oyuncular yer almıştır.

Kaynaklar

Yazar Hakkında

Ebru Nur Ertürk / TESA Liste Birimi Yazarı

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir