Size daha iyi hizmet verebilmek adına sitemizde çerezler bulundurmaktayız. Gizlilik Politikamızı öğrenmek için tıklayınız. Ayrıca kişisel verilerin koruması kanunu kapsamında TESAD ile iletişime geçen her birey, iletişim verilerinin paylaşılmasını ve ilgili TESAD birimlerince kullanılmasını kabul beyan ve taahhüt eder.
DSÖ
Kaynak: Fabrice Coffrini / AFP

Trump’ın DSÖ Kararına Sağlık Uzmanlarından Tepki

Gates Foundation ve Wellcome, koronavirüs pandemisi günlerinde bu “tehlikeli ve dar görüşlü” eylemden korkanların başında geliyor.

Başkan Trump, DSÖ’yü 30 Ocak’ta halk sağlığı için acil durum ilan etmesine rağmen, Covid-19 tehdidini örtbas etmekle suçladı.

Küresel sağlık liderleri, DSÖ’ye fon ayrılmasını askıya alma kararının pandemiyi olabildiğince hızlı sonlandırma şansını pervasızca tehlikeye attığını belirten Donald Trump’a dikkat çekti.

Uzmanlar, ABD Başkanının DSÖ’yü virüsle savaşında ihtiyaç duyacağı kaynaklardan mahrum kılacak, aynı zamanda muhtemelen bilim adamları arasındaki uluslararası iş birliğini de zayıflatacak olan bu açıklaması karşısında sarsıldıklarını, hatta dehşete düştüklerini belirtti.

Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu Müdürü ve eski UNAIDS Başkanı Peter Piot, gelişmeyi şöyle yorumladı: “Dünya Sağlık Örgütü’ne fon sağlamanın durdurulması, zengin ya da fakir olması fark etmeksizin dünyadaki tüm ülkeler için potansiyel halk sağlığı sorunları yaratabilecek tehlikeli, dar görüşlü ve politik tabanlı bir karardır.”

“Covid-19 salgını, 100 yılı aşkın süredir toplumlarımızın ve ekonomilerimizin karşılaştığı en büyük küresel sağlık sorunudur.”

“Dünya Sağlık Örgütü’ne her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Teknik uzmanlığı, rehberliği ve liderliği ile ülkelere Covid-19’u önlemek ve kontrol altına almak için en uygun bilimsel stratejiler geliştirmelerine destek olacak ve gelecekteki sağlık acil durumlarına karşı küresel eylemi hızlandıracaktır.”

Trump, Salı günü geç saatlerde yaptığı açıklamada ABD fonunun, DSÖ’nün koronavirüs ve Çin hakkındaki uyarılarını gözden geçirmek amacıyla 60 ila 90 gün boyunca askıya alınacağını belirtti. 30 Ocak’ta halk sağlığı için acil durum ilan etmesine rağmen küresel örgütü, tehdidi “ciddi bir şekilde yanlış yönetme ve örtbas etme” ile suçladı.

26 Şubat’ta, Beyaz Saray’da koronavirüs konulu basın toplantısı sırasında Trump, şunları söyledi: “Öğrendiğimde beni şok eden bir şeyi sizin de anlamanızı istiyorum -ki bu konuda Dr. Fauci ile de konuştum ve gerçekten çok şaşırdım- ve bence çoğu insan da bunu duyduğunda çok şaşıracaktır: Grip, ülkemizde yılda 25.000 ila 69.000 kişinin ölümüne yol açmaktadır. Bu benim için gerçekten şok ediciydi.”

“Şimdiye kadar, söz konusu 15 kişiyle ne yaşadığımıza ve iyileşme durumlarına bakarsanız, birinin durumu kritik ve umarım iyileşir, ama diğerleri çok iyi durumda. Ancak şunu tekrar düşünün: 25.000 ila 60.000 kişi..”

ABD’den sonra DSÖ’nün en büyük ikinci fon sağlayıcısı olan Gates Vakfı’nın CEO’su Mark Suzman, Covid-19 krizi için kritik olan DSÖ’nün fonlarına yapılan kesintilere “şiddetle” karşı çıkacağını söyledi. Ayrıca, vakfın tesisler ve tedavi merkezleri kurmayı planladığı bir aşı araştırmasına 150 milyon dolar daha bağış yapıldığını duyurdu.

Birleşik Krallık hükümetinin cevabı ise mesafeliydi. Trump’ın söz konusu kararı hakkında konuşan Boris Johnson’ın sözcüsü, “Bu durumda, İngiltere’nin, küresel sağlık sorumluluğuna liderlik etmede önemli bir rolü olan DSÖ’yü finanse etmeyi bırakma gibi bir planı yoktur. Koronavirüs küresel bir mücadeledir ve ülkelerin bu ortak tehdidi ele almak için birlikte çalışması çok önemlidir.” açıklamasını yaptı.

Bunun, *No.10’un başkanın hamlesi sonucu hayal kırıklığına uğradığı anlamına gelip gelmediği sorulduğunda ise sözcü, “Ben sadece İngiltere’nin duruşunu belirtebilirim ve bu da DSÖ’nün finansmanını durdurmak gibi bir planımız olmadığıdır.” dedi.

Cenevre’de düzenlenen günlük basın toplantısında, DSÖ Genel Müdürü ABD’nin kararı için üzüntü duyduğunu ifade etti ve koronavirüsün onunla mücadele edenler arasındaki bölünmelerden yararlanacağı konusunda uyarılarda bulundu.

Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, pandemi sona erdiğinde DSÖ’nün Covid-19’la mücadelesindeki performansının inceleneceğini belirtti. Fakat henüz bunun için erken olduğunu da ekleyerek, “Covid-19 ülkelerin ya da ulusların büyük veya küçük, zengin ya da fakir olmasına bakmaz. Milliyetler, etnik kökenler veya ideolojiler arasında ayırım yapmaz.” dedi.

Ghebreyesus şöyle devam etti: “Bu, hepimizi tehdit eden ortak bir tehlikeye karşı mücadelemizde bir olma zamanıdır. Bölündüğümüzde, koronavirüs aralardaki çatlaklardan içime sızabilir.”

“ABD, DSÖ ile uzun süreli ve cömert bir dosttu ve böyle de devam edeceğini umuyorlardı. Fakat ABD Başkanı’nın DSÖ’ye fon sağlanmasını durdurma kararından dolayı çok üzgünüz.”

O ve meslektaşları, eylemlerine karşı sağlam bir savunma hazırladı. Ayrıca DSÖ’nün insandan insana bulaşma olasılığını açıkça belirterek insanları uyarmaktan çekinmediğini söyledi. DSÖ’de görevli Amerikan bulaşıcı hastalıklar epidemiyoloğu Dr. Maria Van Kerkhove, 11 Ocak gibi erken sayılabilecek bir tarihte, SARS’ta olduğu gibi, enfeksiyonu aktif şekilde ön saflarda görev alan sağlık çalışanlarına bulaştırabilecek bir kişiden diğerine yayılan damlacıkların tehlikeleri hakkında bir rehber yayınladı.

Uzmanlar, DSÖ’nün dünyadaki hastalıklarla mücadele ve sağlık sistemlerini iyileştirmedeki çalışmalarının tehlikeye girebileceğinden korkuyor. Mesele sadece şu anda gündemde olan pandemiyle mücadele etmek ve ABD’den önemli fonlar almakta olan çocuk felcini yok etmek gibi önemli programlar değil, aynı zamanda dünyanın dört bir yanındaki kurumlarda görev alan bilim adamları ve doktorlar arasındaki iş birliğinin, bilgi ve uzmanlıklarını bir araya getirmelerinde tereddüt etmelerine yol açacak “Acaba bunun siyasi/politik sonuçları olacak mı?” düşüncesidir.

Uzun yıllar DSÖ’nün yüksek kademelerinde görev yapan Imperal College London’da küresel sağlık alanında çalışan Prof. David Nabarro şunları söyledi: “DSÖ, bir şekilde dışlanacağınız duygusu olmadan endişelerin ve kaygıların tartışılabileceği bir yerdir.”

“DSÖ genel müdürü olmanın zor yanı, seçilmiş liderlerin bazı siyasi önceliklerine aykırı olsa bile, halk sağlığının temel değerlerini korumaktır. Bu yüzden de bazen fikir çatışmaları yaşanması çok doğaldır. Buradaki zorluk, insanların paylaşım fırsatın korunduğu ve liderlerin siyasi önceliklerine karşı çıkıp çıkmadıklarından korkmayacakları bir ortam yaratmaya çalışmaktır.”

Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’nda bulaşıcı hastalık epidemiyolojisti olan Prof. David Heymann da DSÖ’nün dünyanın bilim insanları ve sağlık uzmanları için bir forum rolü oynadığını vurguladı:

“DSÖ’nün gücü, bilgi alışverişinde bulunmak, bilimsel delilleri değerlendirmek ve hastalık önlemi ve kontrolü konusunda kanıta dayalı fikir birliğine ulaşmak için dünyanın dört bir yanından halk sağlığı uzmanlarını bir araya getirebilmesidir.”

Halk sağlığı ve bulaşıcı hastalıklar uzmanları, DSÖ’nün pandemiye karşı mücadeleyi yönetmesi ve hayati bir rol oynadığı düşük ve orta gelirli ülkelere yardım edebilmek için daha az değil, daha fazla fona ihtiyacı olduğunu belirtti.

Son olarak Wellcome Trust yöneticisi Dr. Jeremy Farrar’a kulak verelim: “Hayatımızda görüp görebileceğimiz en büyük sorunla karşı karşıyayız ve DSÖ her ülkenin bu virüse karşı mücadele etmesini, vatandaşlarını korumasını ve hayat kurtarabilmesini sağlamak için olağanüstü bir iş çıkarıyor.”

*No.10: Birleşik Krallık Başbakanlık Konutu/Ofisi

Muhabir: Sarah Boseley

Kaynak: The Guardian