Ana Sayfa / Haber Çevirileri / Afrika / Tozu Dumana Katan Değişim

Tozu Dumana Katan Değişim

Çeviren: Merve Nur Bayraktar

 

Tozu Dumana Katan Değişim

Bu blogda Muneinazvo Kujeke, Zimbabvi gençliğinin ülkedeki siyasi çatışmayı henüz bir kıvılcımken nasıl söndürdüğünü ve gelecek seneki seçimin öncesinde çıkması muhtemel çatışmaları nasıl önlediğini açıklıyor.

Fotoğraf: Muneinazvo Kujeke

Güney Afrika’da yaşarken olumlu değişime yönelik ısrarcı gösterilerin gücünün farkına vardım.. Her zaman bu şekilde olduğunu düşünmezdim. Zimbabvi’de büyürken, sokaklara dökülmek, hapis cezasıyla sonlanan affedilmez bir eylemdi. Doğrusu benim ülkemde hiçbir zaman genç fikirler için hükümeti sorgulayacak ve değişiklik getirecek adil, ulaşılabilir ve özgür bir alan olmadı. Ne var ki bir çok genç bundan sıkıldı.

Son iki yılda  Zimbabvi’de beklenmedik bir şekilde hükümet reformları için çabalayan bir grup cesur genç tarafından hükümet karşıtı gösteriler gerçekleştirildi. Güçlü bir kalabalık olan bu gençlerin işsizlik oranı %95’ti. Ben de bu gençlerden biriyim.  2016’da polisin insan haklarını ihlal etmekle suçlandığı yerde ben akranlarımı gösterilere katmak için evleri dolaştım. Bu faili meçhul devlet müdahalesi, benim gibi Zimbabvi gençlerini öfkelendirdiği gibi daha ziyade ötekileştirilmiş ve sesi kısılmış hissettirmişti.

Hem yerel hem de sürgün edilmiş gençler tarafından gerçkeleştirilen  bu protestolar, 2018 seçimleri için de bir başlangıç oldu. Zimbabvi’deki seçimler daha önce adaletsiz ve siyasi şiddetle bozulmuş olarak görülürdü ve bir genç olarak hiçbir zaman oyumun sayılmadığını hissederdim. Ayrıca hükümetin iktidarda kalmak için gençlere ne kadar güvendiğini ve seçimler boyunca onları seçmenleri baskı altına altına almaları için çalışan milisler gibi kullandığını da gördüm. Sonuç olarak gizli oylamadan önce gençlerle sokaklara dökülmek yani hem barışçıl hem de şiddetli bir yöntem kullanmak gösteriyor ki barış inşası gönüllüleri ülkeye her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğu şiddet karşıtı kültürü yayabilir.

 Barış İnşasına Ülkelerde İhtiyaç Var Sıcak Çatışmalarda Değil

30 yıldan uzun bir sürede Zimbabvi, “savaşın yokluğu barışın varlığı anlamına gelmez” görüşünü doğrulayan bir diktatörlüğe dönüştü. Haliyle Afrika içindeki sıcak çatışma halinde olmayan ülkelere barış inşsası için fazla özen gösterilmemiş olması da tedirgin edici. Çatışmanın temel nedenlerini yatıştırmak ve çözmeye başlamak için öncesinde yer almak için çatışmanın çıkmasını beklemeyi düşündük. Bu savunma da hiç şüphesiz bizim barış inşası terimlerini ve sürdürülebilir barışı eksik anlayışımızın bir sonucu.

Sömürge sonrası Afrika’da barış inşası, bir çatışmanın başlamasını önlemek için yapılan müdahalelerle geleneksel bir biçimde kavramsallaştırıldı. Ne var ki yakın zamanda, Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir barış çalışmaları, barış döngüsünün tüm aşamalarında –öncesinde esnasında ve sonrasında- olması gereken barış inşasına büyük ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Bu da milli temelli çözümlere olan ihtiyacı zorluyor ve barış inşasında daha bütüncül yaklaşımlar arıyor.

Zimbabvi’de ulusal temelli bir çözüm neye benzer? Buradaki sürüncemeli bir çatışmanın mevcut nedeni, günümüzdeki çoğu Afrika ülkesininkiyle aynı, o da rejim değişimi eksikliği. Mevcut hükümet yozlaşmadan ve fosilleşmiş bir siyasi kadrodan nasibini alması, çoğunluğun utanç verici şartlar altında yaşamasına yol açıyor. Bu da daha iyi yaşam şartları arayan milyonları başka ülkelere göç etmeye zorlayan bir ekonomik daralmayla neticelendi. Kalanlarsa bağımsızlıktan yaklaşık kırk yıl sonra patlayıp halkı bir iç savaşa sürükleyebilecek olan bir saatli bombanın parçaları gibiler.

Bu ikilem dolayısıyla gençler olarak bizim, sıkıntılarımızı dile getirmekte nasıl öncü olacağımızı ve çözümü destekleyeceğimizi sıkça merak ediyorum. Gençlik odaklı çözümlere ihtiyaç var, ama bu da yeterli değil. Bir genç olarak birçok gençlik konferansına katıldım ama tüm yaptığımız sahada uygulamaya konulmamış eylemler olmaksızın meseleleri tartışmak olarak gözüküyor. Zimbabvi gençliği olarak ihtiyacımız olan, yerel çapta uygulanabilir çalışmalara öncülük etmek, gençlerimizi karşıt eylemden ziyade iyi birer vatandaş olmaları için desteklerken ülkemizde anarşiden kaçınmaktır.

Zimbabvi Gençliğini Destekleyebilecek Yerel Programlar ve Çok Yönlü Yapılar

Güvenlik Konseyi Çözüm 2250 gençlerin birleşmesi ve güçlenmesi için öncülük eden ve beş maddelik bir eylem planına dayanan bir sistem öneriyor: katılım, koruma, önleme, ilişkiyi kesme ve yeniden bütünleşme. Zimbabvi konusunda, aynı zamanda Afrika Birliği Komisyonu ve Birleşmiş Milletler gibi bölgesel ve küresel kurumlarca gerçekleştirilen yaratıcı projelere de katılım gösterilirken siyasi iradenin yetersiz olmasına bağlı olarak bu maddelerin sivil toplum tarafından eyleme geçirilmesi gerekebiliyor.

Sivil toplum aktörleri tarafından yaygınlaştırılan bölgesel sivil toplum, okulda ve okul dışında yerel çözümlere odaklanmış programların uygulanması yoluyla genç sivillerin katılımını desteklemelidir. Programlar Zimbabvi gençliğinin güçlendirilmesi için nitelik ve fırsat yetersizliğine hitap etmelidir. Örneğin sosyal girişimcilik eğitimine çokça ihtiyaç var.

Afrika Birliği, bölgesel bazda Zimbabvi gibi genç katılım konusunda başarılı örnekler sunuyor. Afrika Birliği Derneği tarafından yürütülen Genç Gönüllü Dernekleri gençlere değerli çalışma tecrübesi kazandırırken aynı zamanda onlara Afrika Birliği’ne olumlu katkı sağma şansı da veriyor. AGA Platformun genç katılımı sağlamak ve iyi bir hükümet inşa etmek için birbiriyle bağlantılı bu çabaları Zimbabvi’deki  gençlere fayda sağlaması için yerel olarak da uygulanabilir.

Bölgesel İhtiyaçlarla Küresel Girişimleri Birleştirmek

Birleşmiş Milletler Geliştirme Programı gibi uluslar arası oluşumlar Zimbabvi Hükümeti ile gençliğin güçlendirilmesi konusunda hâlihazırda çalışıyorlar. Hatta Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişimler ve Kooperatif Geliştirme Bakanlığı’ndan destek teklifi almak gibi başarı öyküleri yaşandı bile. Bu da gençlerin çeşitli grupları için tarımda doğru sürdürülen daha iyi yaşam koşullarıyla sonuçlandı. Ne var ki nu tür büyük adımlar Zimbabvi eğitim enstitüleri mezunlarının bitmeyen işsizlik konuları tarafından itibarsızlaştırılır.

Küresel bazda ise sürdürülmekte olan barış çözümlemeleri ile BM ve Birleşmiş Milletler Barış İnşası Fonu’nun Genç Girişimciliği Yaygınlaştırması önemli bir gelişme gösterdi. Genç Girişimciliği Yaygınlaştırma oldukça gereklidir. Örneğin gençliğin barış inşası kapasitesini artıracak yaratıcı projelere destek ve güç vermek yönüyle. Tabi biz Zimbabvi gençliği olarak ondan faydalanabilirsek.( Ne yazık ki Zimbabvi, BM Barış İnşası Fonu’ndan yararlanamıyor.)

Bir zamanlar Zimbabvi siyasi bir ada sanılırdı ama öyle değil ve öyle olması da arzulanmamalı. Eğer ülkemdeki yönetim gençlere katılım gösterebilecekleri bir alan sağlarsa ve Afrika Birliği ya da Birleşmiş Milletler gibi oluşumların uygulamaya koyduğu örnekleri takip ederse o zaman belki de gençlerin sokağa dökülmeye duydukları ihtiyaç en aza iner. Ne var ki hükümetin yönetim mekanizması yeterli değil ve yerel örgütlenmelerin gençlik girişimleri –eğer Zimbabvi toplumu için bir değişim yaratmak istiyorsak- son derece önemlidir. Çatışma önlenebilir ancak daha iyi bir yaşam için ülkenin gençlere olan ihtiyacının giderilmesi adına temel adımların sivil toplum ve hükümet tarafından atılması gerekir.

 

Kaynak: http://www.daghammarskjold.se/zimbabwean-youth/ 29.06.2017

 

Çevirmen Hakkında

  
Merve Nur Bayraktar

İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Kocaeli Üniversitesi İlahiyat 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir