Size daha iyi hizmet verebilmek adına sitemizde çerezler bulundurmaktayız. Gizlilik Politikamızı öğrenmek için tıklayınız. Ayrıca kişisel verilerin koruması kanunu kapsamında TESAD ile iletişime geçen her birey, iletişim verilerinin paylaşılmasını ve ilgili TESAD birimlerince kullanılmasını kabul beyan ve taahhüt eder.
sinema

Sahneden Beyaz Perdeye: Tiyatro Oyunlarından Uyarlanmış 10 Sinema Filmi

Edebi mektuplardan değerli yaşam öykülerine, tarihi olaylardan romanlara çeşitli kaynaklar bulabilmiş olan sinema şüphesiz en güçlü damarını, doğduğu yerde, tiyatroda bulur. Listemizde sizler için Shakespeare’den Rostand’a, Amerika’dan Fransa’ya, trajediden müzikale beyaz perdeye uyarlanmış 10 filmi derledik.

1. Cyrano de Bergerac (1990) [1]

cyrano

Büyük burnunun altındaki yumuşacık kalbini ve şairane ruhunu kuzeni Roxane’a olan derin ve gizli aşkıyla gölgeleyen Fransız silahşor Cyrano de Bergerac, tiyatro sahnesinde olduğu gibi beyaz perdede de ustaca yorumlanarak sinema külliyatında yerini aldı. Gerard Depardieu’nün başrolde yer aldığı 1990 yapımı eser listemizde yer alıyor. Türkiye’de Rüştü Asyalı’nın Cyrano de Bergerac karakterine ses verdiği film, şimdilerde James Lloyd prodüksiyonu olarak İngiltere’de James McAvoy’un başrolünde -tıpkı Broadway yapımı Hamilton gibi- rap yaparak oynanırken Şehir Tiyatroları’nda ise Mehmet Birkiye imzasıyla sahnelenen oyunda yeni kuşağın başarılı tiyatrocularından Yiğit Sertdemir Cyrano’ya can veriyor.

2. Venedik Taciri (2004)[2]

venedik taciri

Shakespeare’in günümüzde izleyiciyi en rahatsız eden oyunu olarak görülebilecek Venedik Taciri, 2004 yılında beyaz perdede taşındı. Al Pacino’nun Shylock karakteriyle yer aldığı film, tefecilikle geçimini sağlayan Shylock, ticaret gücüne güvenerek Shylock’tan borç alan Antonio ve sevdiği kadını kazanabilmek için dostu Antonio’dan maddi yardım isteyen Bassanio arasında geçiyor. İlginç olan kısım şu ki; oyun önceleri komedi olarak yazılmış ve sonu mutlu bitiyor olsa da Shylock karakterinin Yahudi oluşu, hor görülmesi gibi nedenlerle bir trajedi şeklinde görülüyor ve film de bu ağırlığı koruyor.

3. 12 Öfkeli Adam (1957)[3]

12 öfkeli adam

Amerikalı yazar Reginald Rose tarafından kaleme alınan bu kült eser dönemin tanınan aktörlerinden Henry Fonda’nın başrolde yer almasıyla perdeye taşındığında takvimler 1957 yılını gösteriyordu. Lars von Trier’in Dogville’i gibi tek mekanda geçen oyunun hikayesi ise şüpheli bir gencin yargılanmasından sorumlu 12 jüri üyesinden birinin oylamada diğerlerinin aksine yönde karar vermesiyle başlayan süreçte etik yargıların sorgulanması ve tüm olasılıkların dayanılmaz ağırlığı. Oyun; Devlet Tiyatroları tarafından 2018 yılında “12 Öfkeli” adıyla, Darülbedayi tarafından ise 2014 yılında “On İki Öfkeli Adam” adıyla sahnelerde yerini aldı.

4. Zengin Mutfağı (1988)[4]

zengin mutfağı

Türkiye’de epik tiyatro yalnız Haldun Taner’in kabareleriyle değil Vasıf Öngören’in “Zengin Mutfağı”, “Asiye Nasıl Kurtulur?” gibi oyunlarıyla da kendine yer bulur. Şener Şen, Nilüfer Açıkalın, Oktay Korunan, Gökhan Mete ve Osman Görgen’in rolleri paylaştığı Başar Sabuncu imzalı Zengin Mutfağı; varlıklı bir evde çalışanların hayatlarını merkeze alarak siyasi mesajlar verir. 15-16 Haziran 1970 eylemlerinin konu edildiği Zengin Mutfağı, Şener Şen’in canlandırdığı Lütfü Usta’nın ideolojik evrimiyle veya çeşitli politik sembollerle uzun zaman tartışma konusu olmuştur. Şimdilerde Dasdas yapımı olarak yine Şener Şen’in başrolüyle tekrar sahnede.

5. Yok Yere Yaygara (Kuru Gürültü) (1993)[5]

yok yere yaygara

Shakespeare uyarlamalarıyla ünlü Kenneth Branagh , o zamanki eşi Emma Thompson, Keanu Revees, Denzel Washington, Michael Keaton, Robert Sean Leonard gibi isimlerle Yok Yere Yaygara adlı oyunu kırmızı kadife perdelerden beyaz perdeye aktarıyor. Zengin kadrosunun yanında söyleyebiliriz ki Hero ve Claudio’nun aşkı Benedick ve Beatrice’in çekişmeleri izlemeye değer.

6. Arzu Tramvayı (1951)[6]

arzu tramvayı

Ön tekerlerini Vivian Leigh ve Marlon Brando’nun arka tekerlerini ise Elia Kazan ve Tennessee Williams’ın çektiği Arzu Tramvayı, akıl sağlığı yerinde olmayan Blanche duBois’nın kız kardeşinin evine gelmesiyle başlar ve ikili çatışmalar üzerinden devam eder. Cinsiyetlerin, değerlerin, Amerikaların, sınıfların kavgası olarak görülebilecek diyalogların oyunu Arzu Tramvayı, Haluk Bilginer çevirisi, Zerrin Tekindor, Onur Saylak, İbrahim Selim, Şebnem Bozoklu gibi isimlerin oyunculuğuyla tekrar sahnede yerini aldı.

7. Vahşet Tanrısı (2011)[7]

vahşet tanrısı

Fransa’dan seçkimize giren diğer bir oyun ise Vahşet Tanrısı. Yasmina Reza imzalı oyun çocuklarının kavgaları sonrası uzlaşmaya çalışan iki çiftin karakomik hikayesini konu alıyor. Beyaz perdede ise yönetmen koltuğunda Roman Polanski, oyuncu kadrosunda ise Jodie Foster, Kate Winslet, Christopher Waltz, John E. Reilly var. Oyun Türkiye’de Celal Kadri Kınoğlu’nun yönettiği ve Ülkü Duru, İştar Gökseven, Zafer Algöz ve Zerrin Tekindor’un oynadığı Devlet Tiyatroları prodüksiyonu ile karşımıza çıktı ilk kez, şimdi ise Dasdas yapımı olarak yine Celal Kadri Kınoğlu’nun yönetmenliğinde ve Binnur Kaya, Güven Kıraç, Tilbe Saran ve Levent Ülgen’in oyunculuklarıyla sahnede.

8. Operadaki Hayalet (2004)[8]

operadaki hayalet

Listenin müzikal ilk kontenjanını 2004 tarihli Operadaki Hayalet yapımı dolduruyor. Cats, Evita gibi müzikallerin yazarı Andrew Lloyd Webber’in bir diğer başarılı müzikali Operadaki Hayalet başrollerde Gerard Butler, Emmy Rossum ve Patrick Wilson’a yer veriyor. Oscar adaylığına sahip bestelerin ve ödüllü oyuncuların rol aldığı uyarlama Broadway’de de 1986 yılında “yılın sanat olayı” olarak anılarak ilgi topladı.

9. Damdaki Kemancı (1971)[9]

damdaki kemancı

Listenin bir diğer müzikali ise Rus toplumundaki değişimleri ve Yahudi kesimin uğradığı zorlukları konu alan 1971 yapımı uyarlama Damdaki Kemancı. Sütçü Tevye’nin öykülerinden uyarlanan müzikal önce Broadway’de ardından Hollywood’da çeşitli ödüller kazandı. Türkiye’de dönemin Devlet Tiyatroları genel sanat yönetmeni Cüneyt Gökçer, Devlet Tiyatroları tarihinde ilk kez bir müzikal sahneleyerek oyunu Türk izleyiciyle buluşturdu. Müzikalin sahnelenmesindeki en önemli etkenlerden biri Haldun Dormen’in o sıralarda “Sokak Kızı İrma” müzikaliyle Türk tiyatro tarihindeki ilk müzikali sahnelemesi, seyircinin artık bu çalgılı çengili oyunlara yönelmesiydi. Ayrıca şu an Zorlu PSM yapımı olarak zengin kadrosuyla sahne alıyor.

10. Kazablanka (1942)[10]

kazablanka

Listenin son uyarlaması “Everybody Comes to Rick’s” adıyla yazılmış bir tiyatro oyununun Warner Brothers tarafından satın alınarak Humphrey Bogart ve Ingrid Bergman’in başrolleri doldurmasıyla beyaz perdeye aktarılan Kazablanka. Filmin çıkış tarihinin 2. Dünya Savaşı’na denk gelmesi ile paralel olarak senaryosu sürekli değişen film Çek direniş örgütü lideri Victor Lazlow’un Nazi toplama kamplarından kaçarak Kazablanka’ya gelmesi oradan da önce Lizbon’a ardından ABD’ye giderek iltica etme planını konu alıyor.

 


[1] https://unutulmazfilmler.pw/cyrano-de-bergerac.html

[2] https://unutulmazfilmler.pw/venedik-taciri-the-merchant-of-venice.html

[3] https://unutulmazfilmler.pw/12-angry-men-12-kizgin-adam.html

[4] https://www.youtube.com/watch?v=cTZM64JHztQ

[5] https://unutulmazfilmler.pw/much-ado-about-nothing.html

[6] https://unutulmazfilmler.pw/a-streetcar-named-desire-ihtiras-tramvayi.html

[7] https://unutulmazfilmler.pw/carnage-acimasiz-tanri.html

[8] https://unutulmazfilmler.pw/the-phantom-of-the-opera.html

[9] https://unutulmazfilmler.pw/fiddler-on-the-roof-damdaki-kemanci.html

[10] https://unutulmazfilmler.pw/casablanca-kazablanka.html