Ana Sayfa / Makale Çevirileri / Romanovlar Kurtarılabilir Miydi?

Romanovlar Kurtarılabilir Miydi?

İngilizce aslından çeviren: Eray KONYA

Romanovlar Kurtarılabilir Miydi?

16 temmuz 1918’de, tutsak Çar II. Nikola, eşi ve beş çocuğu gece yarısı uyandırılarak bodruma indirildi. Bolşevik gizli polisi hışımla içeri girdi ve idam emri yüksek sesle okundu; ardından mermi tufanı aileye doğru ateşlendi. Nikola ve karısı anında ölürken, çocuklar tamamen can verene dek, ağır cisimlerle dövüldü, bıçaklandı ve tekrar vuruldu. Rus İmparatorluğu artık ölmüştü.

Rus Devrimi’nin, Rus İmparatorluğu’nun sonunu getirmesi eski imparatorun idam edilmesinin kaçınılmaz bir son olarak görülmesine neden oldu. Ancak, Nikola’nın monarşisi ve tahtı devrilmiş olsa da Kraliçe Viktorya, Avrupa çapına yayılmış bir şekilde, kraliyet ailelerini evlendirme alışkanlığı nedeniyle diğer hanedanlarla bağlantılıydı.

Feragatından ölümüne kadarki 15 ay içinde, kraliyet bağları güçlü kalmaya devam etti ve ailenin nasıl iltica edeceği tartışıldı. Romanovlar’ın soyundan gelenlerin birçoğu  İngiltere Kralı V. George’un Çar’ın kuzeni ve II.Elizabeth’in büyükbabası olduğuna inanıyorlardı, George onları kurtarabilirdi.

Böyle bir olasılık var mıydı? Yoksa daha başından kaderine mi terkedilmişti? Bu durum, olayların ne ölçüde acımasız sonuçlara sebep olduğunu ortaya koyuyordu.

Nikola ve Alexandra Hanedan Akrabalarından Ayrılmaya Başladı

ıta çapındaki kraliyet evlilikleri ağı,  İngiltere kralı 5. George, Nikola ve karısı Alexandra’nın ilk kuzeni olması nedeniyle birbirine sıkıca bağlıydı. Kraliyet ailelerinin çoğu Nikola’ya karşı sıcak ve düşkünken, fiziksel olarak da George’a karşı güçlü bir benzerlik taşıyorlardı. Alexandra’nın belli belirsiz kibri yanlışlara yol açtı ve giderek artan bir antipati yarattı.

1905’teki küçük çaplı isyanın ardından, Nikola gücünün bir kısmından feragat etti ve çift toplumdan soyutlanmaya başladı. Çift, Alexandra’nın rahatsızlanması ve oğulları Alexe’in hemofiliye yakalanarak elden ayaktan düşmesi üzerine, onları diğer hanedanlara mesafeli durmaya iten ve birçok Rus arasında şüphe uyandıran, çokça nefret edilen Grigori Yefimovich Rasputin gibi mistik ve şifacılardan medet ummaya başladı.

Rusya’nın felaketi olan Birinci Dünya Savaşı’na girişi ve takiben gelen hezimetler, aileye yönelik baskıyı arttırdı ve nihayet 1917 şubatında devrim patlak verdi.

Romanovlar Kaçmakta Israrcı

Hala Petersburg’dayken, Nikola’nın karısı ve çocukları ayaklanmaların şiddetlenmesi üzerine kaçmaya teşvik edildiler. Alexandra devrimcilerle çarpışan Nikola olmadan kaçmayı reddetti. Ancak sonunda Nikola, baskıya boyun eğdi ve tacını terketti. Nikola’nın ailesine gitmek için yolculuk yaptığı hafta, ailenin Rusya’dan kaçması için muhtemel son açık kapıydı.

Beşinci George özel bir mektupla kuzenleri ile ilgili endişesini dile getirdi. Ancak durumun, İngilizler tarafından “Kanlı Çar” olarak adlandırılan eski çar için kırılgan olduğunu biliyordu. Ayrıca, Alman karşıtı düşünceleri nedeniyle Alman kökenli Alexandra’yı hor gördüler. Beşinci George sonunda Almancadan gelen “Saxe-Coburg-Gotha” şeklindeki kraliyet ailesi soyismini, İngiliz menşeili “Windsor” ile değiştirdi.

Büyük Britanya’nın Rusya’daki geçici hükümetle de belli ölçüde mücadele etmesi gerekmişti. Şayet Rusya, iç baskılar üzerine çöker ve savaştan çekilirse, bu durum müttefikler adına bir facia olurdu.

Ancak yeni Rus hükümeti kendi problemleriyle başbaşa kaldı. Ya monarşi yanlıları Nikola’yı tekrar tahtına çıkarmaya çalışırsa? bu nedenle, hükümet romanovları hızlıca ülke dışına çıkarmak istedi. Diğer hükümetlere, romanovlar için iltica girişiminde bulunmalarını istediler. İngilizler bunu kabul etti.

İngilizler’in Aileyi Kurtarma Planları Başarısızlığa Uğruyor

Britanya kısa süre tekliften pişman oldu. Hükümet, İngiliz kıyıları hala Romanovlar’ın elindeyken gergindi. Diğer yandan Kral George’un özel kalemi Lord Stamfordham, monarşiye karşı bir isyandan çekiniyordu.

Kral, hükümeti verdiği teklifi geri çevirmeye çağırdı ve politik nedenlerden dolayı ailesini terkettiği iddialarını yanıtsız bıraktı. “Romanovlar’ı Kurtarma Yarışı: Rus Kraliyet Ailesini Kurtarmak İçin Gizli Planların Ardındaki Gerçek” kitabının yazarı Helen Rappaport,  “Bence Kral, uzun süredir günah keçisi ilan ediliyor.” diyor ve ekliyor, “Ama bu Kral George’u temize çıkarmayacak, hem de hiç. Daha etkili bir rol üstlenebilirdi. Ancak yüzler düştü ve seçim yapmak zorunda kaldılar.”

İspanya, Danimarka, İsveç ve Norveç başta olmak üzere Avrupa’nın diğer hükümdarları,  aileyi kurtarmanın yollarını aradı. Ancak yeni hükümeti karşılarına almaktan korktular.

Bolşevikler Gücü Ele Geçirerek Romanovlar’ın Defterini Dürüyor

Romanovlar göz hapsindeyken, haklarında çıkan söylentiler kaderlerini girdaba sürükledi. Ağustos 1917’de Sibirya’nın Tobolsk şehrine taşındılar. Aile yerleştiğinde,  tutsaklık durumları hakkında, dış dünyadaki monarşist gruplara ulaşması gayesiyle mesajlar göndermeye başladı. Rappoport bu grupların parçalanmış ve disiplinsiz olduğunu belirterek, “Herhangi bir şekilde başarılı bir kurtarma operasyonu için, sırrınızı saklayacak, adanmış ve disipline edilmiş adamlarınız olmalı.” diyor. Maddi olanaksızlık ve uyumsuzluk bu gruplar arasındaki düşünceyi zayıflatan temel unsurlardı. 1917’de Bolşevikler’in ipleri eline almaya başlaması, Romanovlar’ın en ateşli takipçilerini bile umutlarını yitirmeye sevketti. Geçici hükümet aileye belli ölçüde sempati besle de, b-Bolşevikler aile üyelerini kellesini istiyordu.

Ekaterinburg’a Transferle Sinyaller Son Buldu

Ekaterinburg’a transferlerinin ardından romanovlar ve hizmetçileri “mukaddes dava evi” adlı uğursuz bir yerde hapsedildiler. Çalkantılı durumlarına karşın aile, Alexandra’nın idamından birkaç saat önce kaleme aldığı umut dolu  günlüğe bakılırsa hala iyimserdi. İnfazın ardından sadece Nikola’nın ölümü duyuruldu ve bu, ailenin geri kalanların kaderine dair sözün avrupa mahkemelerine ulaşmasından aylar önceydi  İngiliz kraliyet ailesinin üyeleri en azından çocukların kurtulabilmesi yönünde ümit taşıyorlardı. 1919’da, İngilizler hayatta kalan romanovların tahliyesi için Kırım’a bir gemi gönderdi. II. Nikola’nın iki kızkardeşi Olga ve Alexandra’nın torunları, önceki çarların torunları gibi hayata tutundular.

1991’de, katledilen ailenin kalıntıları, Sovyet Rusya sonrası yeni düzende mezardan çıkarıldılar. DNA kayıtları, kalıntıların hanedana ait olduğunu doğruladı Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin’in nezaretinde St. Petersburg’daki özel bir şapele transfer edilerek, resmi törenle toprağa verildiler.

Kaynak: https://www.history.com/news/romanov-execution-royal-relatives-george-v

Çevirmen Hakkında

Eray KONYA / TESA İngilizce Çevirmeni

İstanbul Üniversitesi

Gazetecilik Bölümü Mezunu

İnkılap Tarihi Yüksek Lisans

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir