Stefan Zweig
kitapcafe.com'dan alınmıştır.

Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor Kitap Analizi

Künye

Yazar: Stefan Zweig

Türkiye İş Bankası

Modern Klasikler Dizisi- 120

3.Basım, 2019, İstanbul

Sayfa Sayısı: 70

Çeviren: Gülperi Sert

Giriş

‘‘Çocuğum öldü, bizim çocuğumuz-şimdi dünyada senden başka sevebileceğim kimse kalmadı. Fakat sen kimsin ki benim için? Sen, beni asla, asla tanımayan, bir su birikintisinin yanından geçercesine yanımdan geçip giden, bir taşa basarcasına üstüme basan, hep, ama hep yoluna devam eden ve beni sonsuz bir bekleyiş içinde bırakan sen, kimsin ki benim için?’’[1] İlk kez Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu adlı kitabıyla kendisiyle tanıştığım ünlü yazar Stefan Zweig’ in mükemmel güzellikte cümlelerden oluşan birçok eseri mevcut. En ünlü kitaplarından biri olan Satranç adlı kitabında New York’tan Buenos Aires’e hareket eden bir yolcu gemisinde gerçekleşmektedir olaylar. Kitabın daha detaylarına girmeden sadece ilginizi çekebileceğini düşündüğüm birkaç cümle ile daha önce kitabı okumamış olanlar için bir ilk izlenim bırakmak isterken kitabı okumuş kişiler içinde bir kez daha hatırlamalarını sağlayacağını düşündüğüm birkaç alıntı ile devam edeceğim analizime. ‘‘Bize hiçbir şey yapmadılar-sadece bizi en mutlak anlamdaki hiçliğin içine yerleştirdiler, çünkü bilindiği gibi dünyada hiçbir şey insan ruhu üzerinde hiçlik kadar ağır bir baskı uygulayamaz.’’[2] ‘‘İnsan bekliyor, bekliyor, bekliyordu, düşünüyor, düşünüyordu, şakakları ağrımaya başlayıncaya kadar düşünüyordu. Hiçbir şey olmuyordu. İnsan yalnız kalıyordu. Yalnız. Yalnız. ’’[3] Ve amaçladıkları da buydu – düşüncelerimi yutacak, yutacaktım, ta ki boğulana ve sonunda onları kusmaktan başka bir çare bulamayana kadar, her şeyi söyleyene, istedikleri her şeyi söyleyene, kanıtları ve insanları teslim edene kadar.’’[4] Bu cümleler ile başından geçenleri anlatan Dr. B. ‘nin satranç ile olan bağını ve yaşanan birçok macerayı kitapta bulabilirsiniz diyerek eğer kitapları okurken dikkatinizi çeken, hayatınıza yön vereceğini ya da düşünce tarzınızı etkileyeceğini düşündüğünüz cümlelerin altını çizmeyi seven okurlardan biriyseniz Zweig’ in kitapları mükemmel cümleler ile dolu bir deniz olduğunu söylemeyi kendime bir görev bilirim. Yaşamı süresince savaşın etkisine maruz kalmış bir yazarın tecrübelerini okuduğunuz her cümlede hissedeceğinize emin olabilirsiniz. Deneyimlerinden yola çıkarak kağıda döktüğü cümleler ile bize hayatı sorgulamamız gerektiğini düşündüren  Zweig’in hayatını bilmek onun eserlerini okurken her cümlenin sizi bir kez daha düşündürmeye iteceğine emin olabilirsiniz. Yazar yaşadıkları ve kapıldığı umutsuzluk duygusundan dolayı 1942 yılında ikinci eşiyle birlikte intihar etmiştir.

Kitabın adı her ne kadar Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor olsa da kitap üç menkıbeden oluşmaktadır. Bunlar Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor, Üçüncü Güvercinin Hikayesi ve Ölümsüz Kardeşin Gözleri’dir. Okuyacak olduğunuz Analiz Üçüncü Güvercinin Hikayesini temel almaktadır.

Analiz

Savaşların bitmek bilmediği,  her geçen gün bir yenisinin daha tarih kitaplarına eklendiği bir gerçekliğin var olduğu bir dünyada yaşamaktayız. Milyonlarca insanın öldüğü savaşların üzerine birçok romanların, tarih kitaplarının yazıldığı, filmlerin, belgesellerin çekildiği bir dünya. Barışın, mutluluğun, huzurun hayallerinin kurulduğu ama savaş haberi duymaya alışmış kulakların varlığını bilmenin acı verdiği bir dünya bu. Savaşlar birçok kitabın konusu olmuş ve olmaya devam edecektir. Sanat eserleri bazen iki hısım aile arasında kalmış iki aşığın ölümle biten ve birbirlerine kavuşmak için verdikleri savaşı konu alabilirken , bazen bir karakterin yaşam mücadelesinde  hayatta kalmak için verdiği bir savaşı, bazen Suç ve Ceza romanındaki Raskolnikov’un vicdanı ile verdiği savaşı, bazen de gerçekten tarihte yaşanmış bir savaşın etkisine maruz kalmış insanların hayatını konu edinebilir. Sonu güzel ve mutlu biten filmleri ve kitapları seven insanların fazla olduğu değerlendirmesinde bulunarak sonu açık uçlu bir hikaye olan Üçüncü Güvercinin Hikayesi adlı bölüm kitapta en çok ilgimi çeken bölüm olduğundan sadece 70 sayfadan oluşan kitabın analizini kısa tutacağım ve bu hikayeden yola çıkarak anlatacağım. Yazar bu bölümde Tevrat’ ta Nuh Peygamberin haber getirmesi için yolladığı iki güvercinin anlatılmasının dışında üçüncü bir güvercinden bahseder. Üçüncü Güvercin gemiden ayrıldıktan sonra bir daha geri dönmemiş çünkü ona verilen görevi dünyayı fark edince unutmuş. Dünyanın bilinmeyen yerlerinde insanlardan uzak yaşayan güvercin ara sıra insanların varlıklarını hissedecek sesler gürültüler duysa da yaşamına devam ederken öyle bir gün gelmiş ki insanların birbirlerini öldürmelerine, göklerde uçan makinelere ve savaş, kargaşa saçan araçların varlığına şahit olan güvercin barışı bulmak için uçmuş ama bulamamış adeta başka bir tufanmış bu durum onun için. ‘‘Ne yazık ki bugün bile hala dinlenecek bir yer bulamadı güvercin, insanlık da barışı bulamadı hala; fakat güvercin aradığını bulamadan evine dönemez, bulamayınca da sonsuza kadar dinlenemez.’’[5]

Sonuç

İnsanoğlu bu güvercini hala yormakta, yuvasını bulmasına engel olmaktadır. Savaşlar yalnızca kanla olan savaşlardan bahsetmiyorum, fitne ve fesat dolu savaşlardan, ekonomik savaşlardan,  bencilce çıkarlar uğruna yapılan savaşlardan, hayvanların yaşam alanlarına yapılan savaşlardan, köklerini toprağın derinliklerine salmış ağaçları keserek öldüren savaşlardan, zararlı gazlarla oksijenimizi azaltan, ozon tabakasında delik açan savaşlardan, geleceğimizi yok eden savaşlardan, yüzlerce hayvanın neslini tüketen savaşlardan, insanları aç, susuz, yoksul, çocukları anasız babasız bırakan savaşlar ile dolu bir dünyadan bahsediyorum.  Güvercinin kanatlarını daha çok yoran ve yoracak olan bir dünyadan…

 


Kaynakça

Zweig,Stefan, Satranç, Türkiye İş Bankası, Modern Klasikler Dizisi-21, 13.Basım, 2017, İstanbul, Çeviren: Ahmet Cemal

Zweıg,Stefan, Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor, Türkiye İş Bankası, Modern Klasikler Dizisi- 120, 3.Basım, 2019,İstanbul, Çeviren: Gülperi Sert

 Zweig, Stefan, Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu, Türkiye İş Bankası, Modern Klasikler Dizisi-22, 15.Basım, 2017, İstanbul, Çeviren: Ahmet Cemal

Dipnotlar

[1] Stefan Zweig, Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu, Türkiye İş Bankası, Modern Klasikler Dizisi-22, 15.Basım, 2017, İstanbul, sayfa: 52, Çeviren: Ahmet Cemal

[2] Stefan Zweig, Satranç, Türkiye İş Bankası, Modern Klasikler Dizisi-21, 13.Basım, 2017, İstanbul, sayfa: 37, Çeviren: Ahmet Cemal

[3] A. g. e. ,38-39

[4] A. g. e. , 41-42

[5] Stefan Zweig, Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor, Üçüncü Güvercinin Hikayesi, Türkiye İş Bankası, Modern Klasikler Dizisi-120, 3. Basım, 2019, İstanbul, Sayfa: 25, Çeviren: Gülperi Sert