Size daha iyi hizmet verebilmek adına sitemizde çerezler bulundurmaktayız. Gizlilik Politikamızı öğrenmek için tıklayınız. Ayrıca kişisel verilerin koruması kanunu kapsamında TESAD ile iletişime geçen her birey, iletişim verilerinin paylaşılmasını ve ilgili TESAD birimlerince kullanılmasını kabul beyan ve taahhüt eder.
Amedeo
Kaynak: Wikipedia

Picasso’nun “Resim Tanrısı” Olarak Gördüğü Sanatçı: Amedeo Modigliani

Daha çok ressam olarak bilinen lakin ressamlığın yanı sıra heykeltıraşlıkla da yakından ilgilenen Amedeo Modigliani 1884 yılında İtalya’nın Tuskan vilayetinde Livorno adlı bölgede Yahudi asıllı ailede doğmuştur. Büyük dedesi Solomon Garsin 18. yüzyılda Livorno’ya mülteci olarak göçmüş ve aile burada kök salmaya başlamıştır. Babası bir işletmeci olan Amedeo’nun doğumuyla işler daha da kötüye gitmiş ve işletmeleri mali çöküşün eşiğine gelmiştir. Ünlü ressam küçüklüğünden beri çok ciddi hastalıklarla savaştığı için, çocukluğu, okul çevresinden, yaşıtlarından uzakta geçmiştir. 10 yaşına kadar evde annesi tarafından eğitilen Amedeo’nun annesinin günlüğünde kendisi hakkında şöyle bir not bulunmuştur.

“Çocuğun karakteri o kadar karmaşık ki ne düşündüğümü anlamam ve söylemem zor. Garip davranışlar sergiliyor, lakin akli dengesinin yerinde olmadığını söyleyemem. Bekleyip, içinde nasıl bir mücevher olduğunu göreceğiz. Belki… bir sanatçı?”

Küçük yaşlarından sanata merak gösteren Modigliani içindeki resim tutkusunu keşfetmiştir. 14 yaşındayken Micheli Sanat Okulu’nda çalışmaya başlamış ve 19. yüzyıl İtalyan sanatının özelliklerini derinden öğrenmiştir. Hayatının dönüm noktası adlandırabileceğimiz Paris’e taşınması 1906 yılında gerçekleşmiş, Rue Caulaincort sokağında küçük bir stüdyo kiralamıştır. Burada birçok çıplak resimler çizerek kendi stilini bulmaya çalışmıştır.  Bu dönemlerde düzenli olarak, hatta günde yüzden fazla çizimler yapmış. Lakin onun bu eşsiz eserleri sık sık ev değiştirmesi, başkalarına dağıtması sebebiyle günümüze kadar ulaşmamıştır. Alkole olan düşkünlüğünü resimlerinde ne kadar görmesek de güzel kadınlara olan düşkünlüğünü o kadar çok gözlemleyebiliriz. Bir haydut gibi yaşayan ressam eserlerinde o dönemin ahlakına ters düşecek bir şekilde çıplaklığa büyük yer vermiştir.

Reclining Nude
Kaynak: Wikipedia, Reclining Nude, 1917

Modigliani’ye göre portre mükemmel değil daha heykelsel ve etkileyici olmalıydı. Genellikle, arkadaşlarını, özellikle Paris’in sanat ve edebi simalarını resmetmeye çalışıyordu. Yaptığı çoğu portrelerde insanları uzun boyunlu, uzun yüzlü tasvir ederdi.

Buste de Femme
Kaynak: Wikipedia , Buste de femme, unknown, before 1919

Daha önce de belirttiğim gibi, Amadeo ressam olmanın yanı sıra bir heykeltıraştı. Bu sanat dalına olan merakı 1909 yılında ünlü heykeltıraş Brancusi’yi tanıdıktan sonra alevlenmeye başladı. Kariyerinin belli bir döneminde ressamlığı bırakarak tamamen heykeltıraşlığa odaklanmış, hatta 1912 yılında Salon d`Automne’de yaptığı heykelleri sergilemiştir. Modigliani hayatı boyu finansal zorluklar yaşamış ve bu da heykeltıraşlık kariyerine büyük etki etmiştir. Ortaya çıkardığı muazzam heykelleri yapmak için malzeme almakta zorlanan ressam taşları çalarak ortaya eşsiz sanat örnekleri çıkarmıştır.

Female Head
Kaynak: Wikipedia, Female Head, 1911/1912

Modigliani’nin en ünlü sevgililerinden biri olan Jeanne, dindar Katolik bir aileden gelen ve onunla tanıştığında 19 yaşında olan güzel, genç bir kızdı. Babasının rızası olmamasına rağmen resim eğitimi almış ve bu eğitim sırasında resim öğretmeni olan Amadeo’ya âşık olmuştur. Ailesi bu ilişkiye kesinlikle karşı çıkar, özellikle de Modigliani’nin Yahudi olması bu durumu tetikler.

Portreit of the Artist's Wife
Kaynak: Wikipedia, Portrait of the Artist’s Wife — Jeanne Hebuterne, 1918      

Gençlik yılları 1. Dünya Savaşına denk gelmiş lakin ciddi sağlık durumu sebebiyle savaşa katılmamıştır. Kronik hastalıkları olmasına rağmen alkol alışkanlığının artması, haşhaş ve absent kullanımı sağlığını daha da tehlikeye atmış, 1920 yılında birkaç gün sesini duymayan aşağı kat komşusu rahatsız olarak onun evine gitmiş, Amadeon’u çok kötü, ağır hasta halde yatakta bulmuştur. 9 aylık hamile olan karısı Hebuterne ise başında bekliyormuş. Tüberküloz menenjit sebebiyle hastaneye yatırılan ressamın hayatta kalma şansı pek yokmuş. 24 Ocak 1920 senesinde ölen ünlü ressamın taziyesine sanat camiasından birçok ressam katılmıştır.  Ölüm haberini duyan karısı Jeanne kendisini, karnında taşıdığı 9 aylık bebeğiyle beraber beşinci kattan atarak hayatına son verdi.

Modigliani hayatı boyunca sadece bir sergi yaparak, çizdiği resimleri yemek karşılığında gittiği lokantalara vererek yaşamış, sonunda ise meteliksiz ölmüştür. Ölümünden sonra hayatı hakkında dokuz roman, bir oyun, bir belgesel ve üç film yapılmıştır.

Modigliani’nin birçok eserlerine baktığımızda boş gözler görürüz. 2004 yılında gösterime giren Modigliani filminde bu konuya değinen bir replik geçmiştir. Modigliani’ye neden resimlerde insanlarının gözlerini göremiyorum diye sorulduğunda böyle cevap vermiştir;

Ruhunu görmeye başladığımda, gözlerini çizeceğim.

Portrait of Jeanne Hebuterne
Kaynak: Wikipedia, Portrait of Jeanne Hébuterne, 1918

 


Kaynakça

Britannica Encyclopaedia editörleri, Amadeo Modigliani – Italian artist, son güncellenme: 21 Ocak, 2020, Erişim adresi: https://www.britannica.com/biography/Amedeo-Modigliani

Modigliani Foundation, Biography of Amadeo Modigliani, Erişim tarihi 19.03.2020, Erişim adresi: https://www.modigliani-foundation.org/biography.html