pekin
Kaynak: Kin Cheung / AP

Pekin’e Dair Dersler ve Yasalar: Hong Konglu Aileler Neden İngiltere’ye Bel Bağlamış Durumda?

Anakara Çin’in yarattığı korku, muhalifleri kaçmaya zorluyor. Ebeveynler ve iş insanları vatandaşlık için Boris Johnson’un yolunda ilerliyor.

Arthur, Çin Komünist Partisi (ÇKP) Hong Kong’daki tutumunu sertleştirdikçe çocuklarının eğitiminin günden güne tehlikeye düşmesinden korkuyor. Gloria Siu, Pekin tarafından yürürlüğe konan yeni güvenlik yasasının sosyal medyadaki demokrasi yanlısı paylaşımları yüzünden cezalandırılması anlamına gelebileceğinden endişe ediyor.

Her ikisi de eğer Çin sert politikalarını sürdürürse, Boris Johnson’un kent sakinlerinin İngiliz vatandaşlığına geçebilmesi için yaptığı beklenmedik teklifi değerlendirmeyi düşünüyor. Fakat bunu evlerini terk etmek istedikleri için değil, gelecekte Çin’de onları nelerin beklediğini bilmedikleri için yapmak istiyorlar.

Yasa, bir yıl süren hükümet karşıtı protestolara yanıt verircesine, Çin güvenlik güçlerinin Hong Kong’da faaliyet göstermesine izin veriyor ve “ayrışma, yıkım ve terörizmi” hedefliyor. Bu suçlamalar genellikle anakaradaki muhalifleri bastırmak için kullanılıyor ve bu da şehirde aynı amaçla konuşlandırılacaklarına dair korkulara neden oluyor.

Geçen haftadan beri, İngiliz Ulusal Denizaşırı (British National Overseas) pasaportlarına gösterilen ilgide büyük bir artış oldu. Bu belgeler, İngiliz sömürge yetkilileri tarafından hazırlanan, taşıyanların İngiliz Konsolosluğu koruması altında seyahat etmelerine izin veren belgelerdir. Ancak şimdiye kadar bu pasaportlara Birleşik Krallık’ta yerleşim hakkı tanınmadı.

Arthur, BNO sahiplerine hizmet veren online ticaret sitesi işletiyor. Resmi olarak “Blue Navy Organisation Chamber of Commerce” olarak adlandırılıyor. Buradaki amaç da Pekin yanlısı otoriteler ile iş ilişkilerinde sorun yaşamamak.

Birleşik Krallık’ta yaşam ile ilgili ipuçlarını, bu ayın “Brighton Plajı el işi pazarı” gibi etkinliklere ilişkin reklamlarla karışık yayınlayan 5.000 üyeli bir Facebook sayfası var. Soyadlarını açıklamak istemeyen Arthur ve ortağı Ericsson, kendi taşınma planlarını hızlandırsalar da, BNO pasaportlarının nasıl yenileneceği ve İngiltere’de yaşama nasıl hazırlanacakları konusunda sorularla sıkça karşılaştıklarını söylüyorlar.

30’lu yaşlarda ve iki küçük çocuğu olan Arthur şöyle açıklıyor: “Benim endişem, yeni güvenlik yasası Hong Kong’a geldiğinde eğitim daha komünist olacak. Bu tür bir eğitim istemiyorsanız, çocuğunuzu bir özel okula göndermeniz gerekir ki bu büyük meblağlar ödemek anlamına gelir. Ancak bizim gibi çoğu insan bunu karşılayamaz.

Birleşik Krallık’ı seviyor ve Manchester’da yaşayarak tahminen 30 yıl içinde emekli olmayı ve taraftarı olduğu Manchester United’ın bir maçını canlı olarak izlemek istiyor. Şimdi ise o zaman dilimi biraz daralmış durumda: “Çocuklarım için planlarımı hızlandırmalıyım.”

Johnson “vatandaşlığa giden yol”un ayrıntılarını açıklamadı ve şartların Çin’in yeni güvenlik yasası uygulamalarının devam etmesine bağlı olduğunu söyledi. Ancak söz konusu yasa, Pekin’in “kâğıttan kaplan” parlamentosu tarafından Hong Kong’un kendi yasama organı atlanarak kabul edildi bile.

Jonhson’un bildirisi harekete geçmeyi kolaylaştırıyor, böylece benim de karar vermeme yardımcı oldu.

Liz Ng

Geçen seneki demokrasi yanlısı protestoların çıkardığı karışıklık ve Çin’in buna yavaş tepki vermesi, birçok planı hızlandırdı.

30’lu yaşlarında olan kurumsal iletişim uzmanı Siu, “Eşim ve ben İngiltere’ye taşınma konusunda bir süredir konuşuyoruz. Birleşik Krallık’ta hâlihazırda bir yatırım yaptık, kiraya vermek için bir mülk satın aldık.” dedi. Taşınmanın bir kariyer değişikliği olarak yansımasını bekliyor ki bu yurtdışında yaşam sürdürmek istememesinin bir nedeni.

Ancak Hong Kong’da “onlara ayrılan süre” yavaş yavaş doluyor gibi gözüküyor. “Geçen yıl, üç ila dört yıl içinde buradan ayrılmış olmayı planlıyorduk. Şimdi ise şartlar değişti {ulusal güvenlik yasası], ne kadar erken gitmemiz gerektiğini tekrar planlamamız gerekiyor.”

“Bir süredir Twitter ve Facebook’ta demokrasi yanlısı paylaşımlar yapıyordum. Bunun eskiden pek bir özel yanı yoktu ama artık yeni yasalar uyarınca bilinmeyen nedenlerle tutuklanabilirsiniz.”

“Johnson’un bildirisi harekete geçmeyi kolaylaştırıyor, böylece benim de karar vermeme yardımcı oldu.”

Bir pazarlama yöneticisi olan Liz Ng, İngiltere’de üç yıl eğitim gördü, ancak yeni güvenlik yasası ilan edilene kadar anavatanından ayrılmayı hiç düşünmemişti.

“Şimdi ÇKP’nin Hong Kong’da istediği herhangi bir yasayı yürürlüğe koyabileceğini gördük.” diyor. “İngiltere’yi düşünmemizin asıl nedeni Johnson’un teklifi.”

İngiltere ekonomisi ve iş imkânları hakkındaki belirsizlikler, taşınmaya hazırlanan veya sadece düşünenlerin çoğunun ortak kaygısı olmuş durumda. Birçok protesto gösterisine katılan ve yeni yasa uyarınca cezalandırılma korkusu nedeniyle Maria ismi ile anılmak isteyen 40 yaşlarındaki bir hukuk asistanı, istihdamla ilgili endişenin onun geride tutan bir şey olduğunu söyledi.

Şöyle devam etti: “Çoğu Hong Konglu sürekli yurtdışına taşınmayı düşünüyor ancak yine de burada kalacaklar çünkü para kazanmaları gerekiyor ve sadece en kötünün de kötüsü yaşanırsa diğer ülkelere gidecekler.” Ona göre, kızı gitmek istediğinde o an gelmiş olacak.

Çünkü şu anda 22 yaşında olan bu öğrenci, 1997 devir tesliminden sonra doğduğundan, kendi başına bir BNO pasaportu almaya yetkin değil ve ayrıca pasaportun ayrıcalıkları varislere aktarılamıyor.

Maria, “Her şey ona bağlı, bunu aramızda tartışıyoruz ve şimdilik buna o kadar hazır değil. ÇKP ile mücadele etmek için son ana kadar kalmak istiyor. Kazanamasak bile…” diyor.

Uygulanan bu yaş sınırı, İngiltere’nin teklifiyle ilgili en büyük sorunlardan biridir. Şehrin en genç demokrasi yanlısı protestocularını dışlıyor. Maria’nın öğrenci olan kızı şöyle diyor: “BNO’nun tam olarak yabancı bir pasaport olmadığını biliyorum ama yine de benim bir tane olsaydı kendimi daha güvende hissederdim. Bir cankurtaran botu gibi. Bu bot annemi de kurtarabilseydi çok iyi olurdu.”

Muhabirler: Emma Graham-Harrison, Verna Yu & Janice Hui

Kaynak: The Guardian