Ana Sayfa / Yazılar / Siyaset / Kitap Analizi / Niccolo Machiavelli / Prens Kitap Analizi

Niccolo Machiavelli / Prens Kitap Analizi

Kitap Künyesi

İsim: Prens

Yazar: Niccolo Machiavelli

Basım: İlya İzmir Yayınevi, 2012, İzmir

Çeviren: Murat Satıcı

Sayfa Sayısı: 140

Yazar Hakkında

Niccolo Machiavelli, 3 Mayıs 1469 yılında, bir avukatın oğlu olarak Floransa’da doğmuştur. Politika felsefesinin kurucularından sayılan Machiavelli, Rönesans hareketinin önemli figürlerindendir. Ne üzerine eğitim aldığı tam bilinmese de Latince bildiği, Helen edebiyatı öğrendiği ve babasından belli ölçülerle hukuk bilgisi edindiği sanılıyor. 29 yaşında Floransa kent devletinin ikinci sekreteri olmuş ve bu unvanla 14 yıl boyunca Fransa ve Almanya’da İtalya adına diplomatik görevler sürdürmüştür. 1512 yılında yönetimi ele geçiren Medicilere komplo kurmakla suçlanarak hapsedildi. Bu olaydan sonra hiçbir zaman eski itibarını elde edemedi. Sefaletin ve yoksulluğun başladığı yazarın bu hayatı 1527’de son bulur. Niccolo Machiavelli, politika, tarih ve askerlik üzerine eserler vermiş ve halen politika felsefesinin en önemli isimlerindendir.

Amaç – Ana fikir

Machiavelli’nin bu kitabı, o dönemde Floransa’yı yöneten Medici ailesinden Lorenzo de Medici’ye hitaben yazılmıştır. Fakat Lorenzo’nun ilgisini çekmediği için basımı yapılmamıştır. Machiavelli, Prens’i yazdığı dönemde İtalya kent devletleri karışıklık içindeydi. Yönetim zayıflığı, toplumsal başıboşluk, ahlaksal düşüş, duyarlı yurtseverleri düşündüren boyutlara varmıştı. Kilise’nin devlet ve bireyle olan ilişkileri de yadsınamaz durumdaydı. Machiavelli, her şeyden önce İtalyan birliğinin gerçekleşmesi amacına yöneldi. Bu amacın önce mevcut kent devletlerinin güçlendirilmesi ve istikrara kavuşturulmasıyla gerçekleşebileceğini düşünmekteydi. Birincil arzusu yurttaşı olduğu Floransa Kent Devletini istikrara kavuşturmaktı. Bu sebeple mutlak monarşiyi savunmaktaydı ve yöneticilere yol göstermek için Prens’i kaleme aldı. Kitapta prense, yani hükümdarlara tavsiye niteliğinde demeçler bulunmaktadır. Niccolo Machiavelli, iktidara nasıl gelineceği, iktidara geldikten sonra gücün nasıl kullanılması gerektiği ve nasıl devam ettirilmesi gerektiğini anlatmış olup İtalyan birliği hedefini göstererek başta Medici ailesi olmak üzere tüm İtalyanlara çağrıda bulunmuştur. Ayrıca yazar, bir prensin nasıl davranması gerektiği ve hangi özelliklerin bulunması gerektiği konusunda da bilgi vermiştir. Machiavelli’nin bu eserinde politik yazı tarihinde ilk kez iktidarın nasıl ele geçirileceği ve korunması gibi sorunların ahlaki ve dinsel kaygı olmadan dile getirilmesi de eseri çarpıcı hale getirmiştir. Yazarın kafasında geleneksel anlayıştan farklı bir politika anlayışı bulunmaktadır. Bu bağlamda yeni bir etik-politika ilişkisi geliştirmiştir. Geliştirdiği teori, iktidarı korumak için prensin etik dışına çıkabileceği ve elinden geleni yapması temeline dayanmaktadır. Bu anlamda modern politika felsefesinin temelini oluşturmaktadır.1513 yılında yazılan bu kitap, sadece o dönem değil bugün bile siyasi anlamda birçok soruna cevap olmuştur. Kitap, birçok devlet adamını derinden etkilemiş, Napoleon ve Mussolini gibi devlet adamlarının kendisine hayranlık beslemesine neden olmuştur. Bu nedenle, yıllardır ünlü hükümdarların ve filozofların başucu kitaplarından olmuştur.

İçerik

Niccolo Machiavelli’nin bu kitabı, politika felsefesinin temelini oluşturacak nitelikte bir eserdir. Machiavelli, hükümdarın dar kalıplar içinden sıyrılıp nasıl geniş bir anlam içermesi gerekeceğini birçok başlık altında toplayarak anlatmış ve politika bilimine bu anlamda yeni bir boyut getirmiştir. Her ne kadar yaşadığı dönemde beklediği ilgiyi göremese de günümüze kadar geçerliliğini hiçbir zaman yitirmemiştir. Kitap siyaset bilimi teorisi adına yazılmış olan ilk eser olup yazarın en bilinen eseridir. Ayrıca, daha sonra ortaya atılacak olan Machiavellist düşünce teriminin temeli olmuştur. Yazarın yaşadığı dönemdeki İtalya’nın durumu eserin yazılmasında büyük ölçüde etkili olmuştur.

İçeriği başlıklar halinde incelersek, Machiavelli önceliği prensliğin çeşitleri üzerinde durarak kitaba başlıyor. İkiye ayırdığı prenslik kavramını veraset yoluyla elde edilen ve yeni ele geçirilen olarak ifade ediyor. İki prenslik çeşidinin, iktidarı koruma bakımından karşılaşabileceği zorlukları, eksiklerini ve yanlışlarını kıyaslanmış olarak görüyoruz. Ayrıca bu prensliklerin karşılaşacağı zorlukların nasıl bertaraf edileceği ve nasıl sürekli olabileceği hakkında tavsiyeler bulunuyor. Yazar bunları açıklarken başta kendi ülkesi olmak üzere Avrupa siyasal sistemleri üzerinden örnekler veriyor. Machiavelli ilerleyen bölümlerde, prensliklerin nasıl ele geçirildiği ve bunların çeşitleri üzerinde duruyor. Genel olarak, silah zoruyla, beceri ya da yetenekle, şans yoluyla ve kıyıcılıkla ele geçirilebileceğini ve bu prensliklerin ele geçirildikten sonra nasıl bir yönetim uygulayabileceğini anlatıyor. Machiavelli’nin politika ile etik kavramını ayrı tuttuğu başlıca noktalardan biri de bu konudur. Diğer yandan din adamları gibi özel kişilerin prensliklerini sınıflandırarak nasıl bir prens olacaklarını ifade ediyor. Prens olmak konusu ile diğer unvanların aynı anda nasıl yürütüleceğini aktarıyor. Sıradan biri ile özel yetenekleri olan birinin, dindar olan biri ile dini açıdan zayıf birinin, rütbeli bir askeri ile sıradan birinin prensliğinin farklılıklarını belirtiyor. Daha önce etik kavramının politikadan ayrıldığından bahsettik fakat kitapta en çok bir prensin nasıl olması gerektiği, hangi özellikleri taşıması gerektiği, nasıl görünmesi gerektiği konularında bu kavramların birbirinden ayrılabileceğini görmekteyiz. Yazar bunları anlatırken, prensin görevleri ve sorumlulukları üzerine de bilgiler veriyor. Prens merhametli, karşısındakini anlayan, dürüst ve güvenilir görünmeye çalışmalıdır. Fakat aslında Prens’in kudreti onu gerçekten merhametli olmasına çok az izin vermelidir. Yazara göre, prensin ölçülü bir cömertlik sergilemesi gerektiği ve aşırı derecede cimrilikten kaçınması gerekmektedir. Prenste bulunması gereken diğer niteliklere gelince: Bütün prenslerin acımasız olarak değil de merhametli olarak ünlenmek istemeleri gerekir, ama bu merhameti kötüye kullanmaktan kaçınmak zorundadır. Prens, korkulan biri olmak ve sevilen biri olmak arasındaki dengeyi iyi ayarlamak zorundadır. Halk prensten korkmalı ama aynı zamanda nefret değil ona sevgi beslemelidir. Prensin özellikleri üzerinde dururken aslan ve tilki örneğini kullanan Machiavelli, prensin tuzakları fark etme konusunda tilki gibi kurnaz, düşmanları ile savaşma konusunda aslan gibi savaşçı olması gerektiğini vurgulamaktadır. Kamusal bir figür, bir halk adamı olması gereken prens, devletin bekası için gerektiğinde her türlü etik dışı eylemi yapabilmelidir. Devletin bekası için bazen yurttaşı aldatmak kaçınılmaz olabilir. Prensin verdiği sözde durması konusunda çok hassas olması gerekmektedir. Bazı durumlarda da prensin verdiği sözünden geri dönmesi söz konusu olabilmektedir. Bu durumun, söz verdiği durum onun sonunu hazırlayacaksa bu sözden vazgeçebileceği yönündedir. Yazar prensin aşağılanmaktan ve nefret edilmekten kaçınması zorunluluğundan bahseder. Machiavelli, prensin, siyasal amaçlarını gerçekleştirebilmesi için dini etiğe uyması gerekmediğini vurgular. Yazar, sağlayacağı toplumsal yarar açısından din kurumunu kabul etmekte, dinin insanlar üzerinde hâkimiyet sağlamayı kolaylaştıracağına ve onun insanları bir arada tutan bir güç olduğuna inanmaktaydı. Ahlaklılığın politik açıdan yeniden tanımlandığı Prens’te, önemli olanın amaç olduğu, amaca götüren araçların iyi ya da kötü olmalarının önemi olmadığı vurgulanmaktadır. Kitabın son bölümlerinde yazar, İtalya’nın prenslerinin devletleri nasıl kaybettiğini örnekler ile açıklamakta ve İtalya’yı barbarlardan kurtarmak için çağrı yapmaktadır.

SONUÇ

Niccolo Machiavelli, bu eseri ile düşünce tarihinde önemli bir siyasal kuramcı olarak tarihe geçmiştir. Eserinde siyaset biliminin temelini oluşturmuş ve politika felsefesinde önemli bir yer edinmiştir. Eser Medici ailesine ithafen yazılmış olup İtalyan birliğini kurmak için tavsiyeler verse de dünya tarihinde birçok hükümdar için yol gösterici olup önemsenmiştir. Machiavelli’nin tavsiyelerinin odak noktası, prensin iktidarı koruması, devletin çıkarlarını bekasını düşünmesi gerektiğidir. Prens bunu yaparken gerektiğinde etik dışına çıkabilmeli ve gereken her şeyi yapabilecek güçte olmalıdır. Machiavelli, eserin yazıldığı dönemde ilgi göremeyip, dönemin hükümdarı tarafından umursanmamasına rağmen yazdıklarının doğruluğuna inanmış ve savunmuştur. Dili açısından akıcı ve sade bir anlatımı olan Prens daha sonraki dönemlerde önem kazanmış ve evrensel bir boyut kazanarak tüm dünya tarafından politika felsefesine kazandırılmış en temel eserlerden biri olarak kabul görmüştür.

Bu makaleye atıf için: Ad soyad, Kurum Adı, Sayfa Adı ya da Başlığı, Yayın Tarihi , Web Adresi, ( Son Güncellenme Tarihi / Erişim Tarihi ) formatında belirtilmesi gerekmektedir.
Telif Hakları hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

Furkan Karabacak

Furkan Karabacak
TESAD Siyaset Masası Araştırmacı Yazarı

Bir Yorum

  1. Avatar
    İlayda Meriç

    Amaç ve İçerik kısımlarını çok güzel yazmışsınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir