Size daha iyi hizmet verebilmek adına sitemizde çerezler bulundurmaktayız. Gizlilik Politikamızı öğrenmek için tıklayınız. Ayrıca kişisel verilerin koruması kanunu kapsamında TESAD ile iletişime geçen her birey, iletişim verilerinin paylaşılmasını ve ilgili TESAD birimlerince kullanılmasını kabul beyan ve taahhüt eder.
mücadele

Mücadelenin Portresi: Emmeline Pankhurst

Giriş

İngiltere’de kadınların oy hakkı mücadelesi 19. yüzyıldan daha eskiye dayansa da hareketin 19.yüzyılın ortalarında ivme kazandığı görülür. Bu dönemin ve feminist mücadele tarihinin unutulmazlarından Emmeline Pankhurst; ailesinin düşünsel geleneği, eğitimi ve çevresinin etkisiyle her daim kadın hakları mücadelesinin başat ismi olmuş ve ölümüne kadar bu uğurda anlamlı bir yol kat edilmesini sağlamıştır. Bu çalışma Pankhurst’ün hayatına ve dolayısıyla mücadelesine odaklanmaktadır.

Anahtar Kavramlar: Emmeline Pankhurst, mücadele, kadınlara oy hakkı, süfrajet

 

15 Temmuz 1858’de Manchester’da Robert Goulden ve Sophia Crain (Crane)’in kızı olarak dünyaya gelen Emmeline Goulden, ailenin on çocuğundan[1] en büyüğüdür. Babası Robert Goulden dönemin kölelik karşıtı hareketinde oldukça aktif şekilde rol alırken annesi Sophia Crain feminist mücadelenin önde gelen isimlerindendir. Çiftin cinsiyet ayrımcılığı ve kölelik karşıtı mücadelesi Emmeline’i küçük yaşlarından itibaren etkiler ve bu konulara karşı çeşitli hassasiyetler geliştirmesine zemin hazırlar. Okumayı öğrenen Emmeline her sabah kahvaltısında babasına gazete okuması sayesinde küçük yaşlarda okuma alışkanlığı kazanırken gazeteler aracılığıyla politikaya ilgi duymaya başlar.[2] Politikaya olan ilgisi, ailenin düşünsel geleneği ve henüz 14 yaşında süfrajet Lydia Becker’a hayranlık beslemesi[3] feminizme yönelmesinde önemli noktaları oluşturur.

1873’te Paris’in en saygın üniversitelerinden Ecole Normale Superiure’e kaydolana kadar mahalli okullarda okuyan Emmeline dönemin eğitim anlayışı nedeniyle eğitim hayatını bu okulla sonlandırmak durumundadır. Ailenin feminist bakış açısına rağmen, Emmeline’in eğitimine gereken önemin verilmediğini fark eden öğretmen Marchef Girard, Emmeline’in eğitimine devam edebilmesi için aileyi ikna eder. [4]

19 yaşında mezun olarak Manchester’a dönen Emmeline yalnızca zarafeti ve olgunluğuyla değil sesiyle de dikkatleri üzerine toplamakta gecikmez.[5] Bununla birlikte onu yaşıtlarından asıl ayıran entelektüel birikimi ve farkındalıklarıdır. 1879 yılında genç Emmeline sosyalist avukat Dr. Richard Pankhurst ile hayatını birleştirir. Richard Pankhurst’ün hayatı da benzer şekilde kadınlara oy hakkı, eğitim reformu gibi toplumsal mücadelelerle örülüdür.[6] 1880-89 yıllarında çiftin beş çocuğu olur. Çift, 1886’da taşındıkları Londra’da 1889 yılında kadınlara oy hakkını savunan Kadın Hakları Cemiyeti’ni (Women’s Franchise League) kurarlar fakat görüş ayrılıkları grubun bir süre sonra dağılmasına neden olur.[7]

Cemiyetin dağılışının mücadeleci ruhuna zarar vermesine imkân tanımayan Emmeline, Machester’a dönerek süfrajet birliklerinde aktif rol almaya devam eder. 1898 yılında Richard Pankhurst’ün ölümünün ardından Emmeline, 1903 yılında kızları Christabel ve Sylvia ile Kadınların Sosyal ve Politik Birliği (Women’s Social And Political Union) adıyla yeni kadın hakları mücadele birliğini kurar.[8] Yapılan eylemlerin ve açılan pankartların ciddiye alınmaması üzerine mücadele militanlaşır. Söze değil eyleme odaklanan hareket artık kanun ihlalleri, şiddet ve kundaklamalarla konuşacaktır.

emmeline pankhurts
Emmeline Pankhurst, Kızları (sırasıyla) Christabel ve Sylvia Pankhurst [9]
Pankhurst 1908 yılında başbakanı protesto etmek amacıyla parlamentoya girmeye çalışması üzerine tutuklanır.[10] Emmeline’in tutuklanması harekete ihtiyacı olan ivmeyi kazandırır ve mücadele büyük kitlelerce tanınır hale gelir. Üstelik bu ilk tutukluluğunu altı ayrı tutukluluk daha izleyecektir.

trafalgar meydanı
Pankhurst Trafalgar Meydanı’nda konuşma yapıyor, 1908.[11]
1905-1906 yıllarında Avam Kamarası’nda İşçi Partisi üyelerinin, kadınlara oy hakkı meselesini parlamentoya taşıyacaklarına dair verdikleri sözü tutmamaları üzerine KSPB’nin mücadelesi katmerlenir ve daha fazla dikkat çekmeye başlar. Düzenlenen yürüyüşlerde Emmeline’in kızı Christabel bin kadar kadınla birlikte yeniden tutuklanır. [12]

miting sonrası
Miting sonrası tutuklanır, 1908.[13]
Meclisin oy hakkı mücadelesini görmezden gelmeye devam etmesi üzerine Emmeline 1912 yılında Londra’da sokaklarda ev ve dükkan camlarını kırmaya yönelik bir eylem organize eder, eylemin akabinde tutuklanarak 9 aylık[14] hapis cezasına çarptırılır. Kendisini izleyen onlarca kadınla birlikte açlık grevine başlar. Zorla beslenmeye maruz bırakılan kadınların sağlık durumlarının kötüleşmesi üzerine tutuklulukları düşürülür.[15] 1913 yılında suça teşvik nedeniyle yeniden tutuklanarak üç yıl hapis cezası alan Pankhurst, açlık grevine başlaması üzerine serbest bırakılır.[16][17]

buckingham sarayı
Buckingham Sarayı önünde tutuklanır, 21 Mayıs 1914.[18]
1.Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle ateşkes ilan eden Pankhurst savaş boyunca KSPB’nin askeri mücadeleye destek olacağını bildirir. Bu vesileyle hükümet tutukluluk kararı aldığı süfrajetleri serbest bırakır, açlık grevleri biter.[19] Savaş nedeniyle erkeklerin sıyrıldığı kamusal alanlarda kadınlar çalışmaya başlarlar. 30.000 kadar kadın sınai üretimde iş sahibi olur.[20]  Bu süreç kadınların kamusal alanda görünür olmalarını sağlayarak hareketin asıl amacına hizmet eder.

Savaşın yıkımıyla sayıları her geçen yıl artan yetim çocukların bakımı ve eğitimini yürüten bir yetim evi kuran Pankhurst, buradan dört çocuk evlat edinir.[21] İlerleyen yıllarda ekonomik nedenlerle kuruluşu devretmek durumunda kalır.

Pankhurst’ün kızları ile kurduğu KSPB çeşitli görüş ayrılıkları ve uzun süredir yaşanan çözülmeler nedeniyle 1917’de tamamen dağılınca Emmeline ve kızı Christabel Pankhurst aynı yıl Kadınlar Partisi’ni (Women’s Party) kurarlar. Pankhurst’ün ömrü boyunca uğruna mücadele ettiği kadınlara oy hakkı hareketi 1918 yılında meyvelerini vermeye başlar. Parlamentonun reform kararıyla[22]* 30 yaşın üzerindeki mülkiyet sahibi kadınlar oy kullanma hakkını kazanır.

emmeline
1920’lerden bir portre.[23]
Savaş sonrasında Pankhurst, Zührevi Hastalıklarla Mücadele Konseyi (National Council for Combating Venereal Disease) adına temsilci olarak ABD ve Kanada’ya seyahat eder.[24] 1925’te İngiltere’ye dönerek Muhafazakar Parti’ye katılan[25] Pankhurst kadınlara oy hakkı hareketinin evrenselliğine dikkat çekmeye çalışır. Parlamentoya girme çabası oy kampanyalarının verimsizliği nedeniyle beklediği şekilde sonuçlanmaz.[26]

14 Haziran 1928’de dünyaya veda eden Pankhurst’ün mücadelesi ölümünden kısa süre sonra 2 Temmuz 1928’de 21 yaşından itibaren her vatandaşın oy hakkına sahip olmasına dair alınan kararla amacına ulaşır.

Son Söz

Kadın hareketi ve oy hakkı mücadelesinden Emmeline Pankhurst’ü çıkarmak ne kadar mümkünse Pankhurst’ün hayatından da mücadeleyi çıkarmak o derece mümkündür. Yaşadığı son güne kadar her anını eşitlikçi mücadeleye vakfeden ve bununla gurur duyan Pankhurst kadınların onlardan esirgenen haklarını elde etmeleri için çözümü mücadelede bulacağını bilecek kadar zeki, bunun için yılmadan savaşacak kadar cesur ve sabırlıydı. Ailesinden aldığı bilinci kendi çocuklarına da aktararak tüm kadınlara ve dünyaya seslendi. En nihayetinde adı mücadele tarihinin unutulmazları arasına yazıldı.

Öneri

  • Film: Suffragette (2015) ,

Yönetmen: Sarah Gavron

 


Kaynakça

Formun Üstü

Barr, Sabrina, “Emmeline Pankhurst: Who Was She And How Did She Lead The Suffragette Movement?”, Independent, 13.12.2018

Erişim Adresi https://www.independent.co.uk/life-style/women/emmeline-pankhurst-who-womens-suffrage-leader-suffragette-political-activist-statue-a8681901.html, 17.02.2020.

“Emmeline Pankhurst”, School History

Erişim Adresi https://schoolhistory.co.uk/notes/emmeline-pankhurst/, 17.02.2020

“Emmeline Pankhurst (1858-1928)”, National Portrait Gallery

Erişim Adresi https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp03440/emmeline-pankhurst, 28.02.2020

“Emmeline Pankhurst”, Brooklyn Museum

Erişim Adresi https://www.brooklynmuseum.org/eascfa/dinner_party/heritage_floor/emmeline_pankhurst, 01.03.2020

Hughes, Kathryn, “Deeds, not words”, New Statesman America, 04.04.2005

Erişim Adresi https://www.newstatesman.com/node/195244, 01.03.2020

Sakarya, Hande, “10 Ekim 1903: Kadınların Sosyal ve Politik Birliği (Women’s Social and Political Union-WSPU) kuruldu”, Çatlak Zemin, 10.10.2019.

Erişim Adresi https://www.catlakzemin.com/10-ekim-1903-kadinlarin-sosyal-politik-birligi-womens-social-and-political-union-wspu-kuruldu/, 28.02.2020

“The Pankhursts: Politics, protest and passion”, The History Press

Erişim Adresi https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-pankhursts-politics-protest-and-passion/, 17.02.2020

Weller, Karina, “Everything You Need To Know About Suffragette Emmeline Pankhurst”, Each Other, 15.07.2019

Erişim Adresi https://eachother.org.uk/emmeline-pankhurst-suffragettes/, 28.02.2020

 

[1]Sabrina Barr, “Emmeline Pankhurst: Who Was She And How Did She Lead The Suffragette Movement?”, https://www.independent.co.uk/life-style/women/emmeline-pankhurst-who-womens-suffrage-leader-suffragette-political-activist-statue-a8681901.html, 17.02.2020.

[2] “Emmeline Pankhurst”, https://schoolhistory.co.uk/notes/emmeline-pankhurst/, 17.02.2020

[3]“The Pankhursts: Politics, protest and passion”, https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-pankhursts-politics-protest-and-passion/, 17.02.2020

[4] “Emmeline Pankhurst”, https://schoolhistory.co.uk/notes/emmeline-pankhurst/, 21.02.2020

[5] “Emmeline Pankhurst”, https://schoolhistory.co.uk/notes/emmeline-pankhurst/, 21.02.2020

[6] “The Pankhursts: Politics, protest and passion”, https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-pankhursts-politics-protest-and-passion/, 22.02.2020

[7]Hande Sakarya, “10 Ekim 1903: Kadınların Sosyal ve Politik Birliği (Women’s Social and Political Union-WSPU) kuruldu”, https://www.catlakzemin.com/10-ekim-1903-kadinlarin-sosyal-politik-birligi-womens-social-and-political-union-wspu-kuruldu/, 28.02.2020

[8] “Emmeline Pankhurst (1858-1928)”, https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp03440/emmeline-pankhurst, 28.02.2020

[9]“ The Pankhursts: Politics, protest and passion”, https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-pankhursts-politics-protest-and-passion/, 01.03.2020.

[10]Karina Weller, “Everything You Need To Know About Suffragette Emmeline Pankhurst”, https://eachother.org.uk/emmeline-pankhurst-suffragettes/, 28.02.2020

[11] “Emmeline Pankhurst (1858-1928)”, https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp03440/emmeline-pankhurst, 01.03.2020

[12] Hande Sakarya, “10 Ekim 1903: Kadınların Sosyal ve Politik Birliği (Women’s Social and Political Union-WSPU) kuruldu” ,https://www.catlakzemin.com/10-ekim-1903-kadinlarin-sosyal-politik-birligi-womens-social-and-political-union-wspu-kuruldu/, 01.03.2020

[13] “Emmeline Pankhurst (1858-1928)”, https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp03440/emmeline-pankhurst, 01.03.2020

[14] “Emmeline Pankhurst”, https://schoolhistory.co.uk/notes/emmeline-pankhurst/, 01.03.2020

[15] Kathryn Hughes, “Deeds, not words”, https://www.newstatesman.com/node/195244, 01.03.2020

[16] “Emmeline Pankhurst”, https://schoolhistory.co.uk/notes/emmeline-pankhurst/, 01.03.2020

[17] “Emmeline Pankhurst (1858-1928)”, https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp03440/emmeline-pankhurst, 01.03.2020

[18] “Emmeline Pankhurst (1858-1928)”, https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp03440/emmeline-pankhurst, 01.03.2020

[19] Hande Sakarya, “10 Ekim 1903: Kadınların Sosyal ve Politik Birliği (Women’s Social and Political Union-WSPU) kuruldu”, https://www.catlakzemin.com/10-ekim-1903-kadinlarin-sosyal-politik-birligi-womens-social-and-political-union-wspu-kuruldu/, 01.03.2020

[20] “The Pankhursts: Politics, protest and passion”, https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-pankhursts-politics-protest-and-passion/, 01.03.2020.

[21] “The Pankhursts: Politics, protest and passion”, https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-pankhursts-politics-protest-and-passion/, 01.03.2020

[22]*  Bahsedilen karar Halkın Temsili (Representation of People Act) adlı reform yasasındadır.

[23] “Emmeline Pankhurst (1858-1928)”, https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp03440/emmeline-pankhurst, 01.03.2020

[24]“Emmeline Pankhurst”, https://www.brooklynmuseum.org/eascfa/dinner_party/heritage_floor/emmeline_pankhurst, 01.03.2020

[25] “Emmeline Pankhurst”, https://www.brooklynmuseum.org/eascfa/dinner_party/heritage_floor/emmeline_pankhurst, 01.03.2020

[26] “Emmeline Pankhurst”, https://schoolhistory.co.uk/notes/emmeline-pankhurst/, 01.03.2020