Ana Sayfa / Çeviriler / Haber Çevirileri / Avrupa / Modanın Politika ve Kültürü Etkileme Potansiyeli
Modanın Politika ve Kültürü Etkileme Potansiyeli

Modanın Politika ve Kültürü Etkileme Potansiyeli

Politik giyiniş son zamanların modası, peki bu gerçekten “moda” mı?

75. Altın Küre Ödülleri’nde ünlüler ve yıldızlar siyahlar içinde çıkageldiler. Hemen ardından medya “kırmızı halıda politik moda demeçleri” konusunda adeta çılgına döndü.

moda, politika ve kültür

2016’da ABD başkan adayı Hillary Clinton destekçilerinin pantolon-ceket takımları giydikleri partilerle başlayan trend, geçen sene beyaz ırkın üstün olduğuna inanan “Üstünlükçüler’in” kötü namlı Charlotttesville gösterileri boyunca polo ve hâkî renk giymeleriyle ivme kazandı.

Brexit’in etkileri, Donald Trump’lı bir Beyaz Saray ve Avrupa ve Kuzey Amerika’da yükselen alternatif/aşırı sağ aktivizminin kültür sularını dalgalandırmasıyla politik giyinme yükselişe geçti. Sonrasında her alandan protestocular, feministler, beyaz ırkçılar, antifaşistler, milliyetçiler ve sosyal adalet savunucuları, politik duruşlarını belli edecek şekilde giyinmeye başladı.

Bu giyiniş tarzı politikacılara ait değil; birey ve gruplar günlük kıyafetleriyle politik duruşlarını ortaya çıkarıyorlar. Fakat katılımcılar, yorumcular, muhabirler ve bilim insanları bunu moda olarak etiketlemede aceleci davrandılar; politik giyiniş gerçekten moda mıdır?

Moda Nedir?

Giyinmiş olmanın politik boyutu sezgisel biçimde insanın doğduğu anda kendini gösterir. Çünkü aslında insan topluluğu “giyinmiş” topluluğa eşittir. Birinin neyi nasıl ne zaman giydiği sosyal özgürlük ve baskı derecelerini yansıtan bir faktördür.

Gelenekçilikten asiliğe kadar politik duruşların her birinde kıyafet, bir ifade aracı olarak şekillenir. Basitçe söylemek gerekirse, giyiniş tarzı meydan okuma olarak algılanarak ya da statükoya alternatif yaratarak kendiliğinden politik anlam kazanır.

Dolayısıyla birçok insanı giyinmiş görmenin politik etki yaratması ve kıyafetin toplumsal gücü, genel anlamda mutabık olunmuş bir konudur. Geçen yaz ırkçı karşıtı antifaşist protestocular Charlottesville gösterilerine karşı yaptıkları eylemleri boyunca siyahilere yönelik ırkçı söyleme birleşik ve güçlü bir duruş sergilemek amacıyla tamamen siyah giyindiler. Aynı zamanda siyah blok, gerekli olursa 1960 ve 1970’lerde halka açık alanlarda silah taşımayı yasal hale getiren anayasa değişikliğinden faydalanan Siyah Panterler’in yaptığı gibi şiddete başvurulabileceği anlamı da taşıyordu.

moda, politika ve kültür

Modanın tüm bileşenlerini içeren politik giyiniş, bir grup insanın toplumsal sorunlara dikkat çekmek için belirli ancak modaya uymayan biçimde giyinmesidir.

Moda tanımı itibariyle toplumun çoğunluğunun bir dönem boyunca benimsediği tarz, estetik ve kültür anlayışıdır. Geniş sosyal etkisi ve son kullanma tarihine tabi olması ise modayı zamansal bir işaret olarak kullanmaya elverişli hale getirir.

Sanat, müzik, teknoloji hatta akademik söylemler ve tabi ki kıyafetler dahil insan uğraşlarının her alanında yer alan; filmlerde, edebiyatta ya da sosyal bilim araştırmalarında dahi görebildiğimiz moda, toplumsal ölçekte değişen zevkleri yansıtır.

Karmaşanın Kaynağı

Politik giyinişe karşı 18. yüzyıldan beri bizi giydiren, giysileri, takıları, güzellik hizmet ve ürünlerini üreten, her yere yayılmış ve sinmiş modern moda endüstrisinin yarattığı kafa karışıklığını suçlayabiliriz. Bu endüstri, reklamcılarla birlikte her şeyi kapsayan bir moda endüstrisine döndü.

Neticede kıyafetler moda endüstrisinin en görülür ürünlerinden biridir, bu yüzden bugünün küreselleşmiş dünyasında çoğu insanın kıyafetleri otomatik olarak modayla bir tutması şaşırtıcı değildir. Tabi ki en büyük çıkarı modanın kaynağı olarak bilinmek olan moda endüstrisi, bu durumu açıklığa kavuşturmak istemeyecektir.

Aynı moda endüstrisi gelecek sezonda insanların hangi renkleri, tarzları ve ürünleri isteyeceğini belirleyebilmek için tarihi kayıtları, çeşitli güncel kültürel kaynakları ve olayları birleştiren küresel bir “tahmin ediciler” ordusu çalıştırıyor.

Dahası, moda akademisyenleri de kıyafet, tarz ve moda kelimelerini temel anlamsal farklılıklarından bağımsız kullanarak politik giyinişin moda olması konusundaki kafa karışıklığını güçlendiriyor. Bunun için de kültürel bir açıklama getirilebilir; moda, şimdilerde her şeyi moda haline getirebilen yükselen bir akademik disiplin. Akademik bir metnin başlığına ya da bir kitap ismine moda kelimesini ekleyin, çok satanlar listesine girecektir.

moda, politika ve kültür

Politik Giyiniş Trendi

Moda çalışmaları gibi politik giyiniş de bir moda trendi olabilir mi? Geçen sezon boyunca birbirinden farklı koleksiyonlarda politik ifade çalışıldığını ve 2017 moda haftalarındaki politik ifade içeren koleksiyon sayısını göz önünde bulundurursak, cevap apaçık bir evet olacaktır.

Politikleştirilmiş podyumlar Tommy Hilfiger, Thakoon, Prabal Gurung, Phillip Lim, Dior ve Diane von Furstenberg’in kapsayıcılığı temsil eden beyaz bandanalarına ve Missoni’nin garip pembe kedi şapkalarına tanıklık etti.

Dior’da siyah gerilla şapkaları ya da Siyah Panterler’le özdeşleşmiş kıyafetler gösterilirken; Ashish Gupta, Public School ve Christian Siriano’da ve LRS iç çamaşırı koleksiyonunda çeşitli kıyafetlerin üstünde süslenmiş, işlenmiş sloganlar yer aldı.

moda, politika ve kültür

Bu tabi ki iyi bir haber değil. Moda endüstrisinin politik ve karşı-kültür hareketlerini, dışlanmış grupları ve Batılı olmayan kültürleri kullanarak bundan iyi bir çıkar elde etmesi konusunda bir kaydı var.

Moda, konuyla ilgili olsa sorun olmayabilirdi fakat değil. Diğer ürünler gibi moda da son kullanma tarihinden önce tüketilmelidir.

İyi haber ise politik giyiniş modaya uygun olabilir ama moda değildir. Küresel moda endüstrisi bile bireylerin giyimlerini politik söylem aracı olarak kullanmalarını engelleyemez.

Öyleyse, devam edin; tercih ettiğiniz politikaya uygun baskılı tişörtü ya da partinizin renklerini giyin. Sadece unutmayın ki, bir süre boyunca insanların hemen hepsi aynısını giymedikçe bu moda olmayacak. Bu durumda seçenekleriniz şunlar: Modaya uygun olanı kabullenin ya da dış görünüşü yahut politik bakışınızı değiştirin.

Kaynak: http://theconversation.com/fashions-potential-to-influence-politics-and-culture-90077

Çevirmen Hakkında

Ayşe Akçalı / TESA İngilizce Çevirmeni

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

TESAD

Tarih Ekonomi ve Siyaset Araştırmaları Derneği

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir