Kış Uykusu
(takvim.com.tr’den alınmıştır.)

Kış Uykusu

Giriş

2014 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye’nin sahibi olan Kış Uykusu Türkiye, Fransa ve Almanya ortak yapımı bir filmdir. Nuri Bilge Ceylan’ın yönetmenliğini yaptığı bu filmde Haluk Bilginer, Demet Akbağ, Melisa Sözen, Nejat İşler ve birbirinden kıymetli pek çok oyuncu yer almaktadır. Bu film pek çok açıdan incelenebilir. İlk kurgusu dört buçuk saat olan Kış Uykusu, kısaltılarak 3 saat 17 dakikalık haliyle karşımıza çıkmıştır. Bu yazıda önce filmin özeti verilecek daha sonra ise aile ilişkileri açısından film incelenecektir.

Anahtar Kelimeler: Nuri Bilge Ceylan, Kış Uykusu, Haluk Bilginer

Filmin Özeti

Kapadokya’da Othello isimli bir otelin sahibi Aydın Bey (Haluk Bilginer) esasında yıllarını tiyatroya vermiş, bir yerel gazetede köşe yazarlığı yapan bir entelektüeldir. Babasından, kardeşi Necla (Demet Akbağ) ile kendisine kalan mal varlığı sayesinde taşranın varlıklı kesimini temsil ediyordur. Necla eşinden boşanmıştır, Aydın Bey’in de epey genç bir eşi vardır. Aydın Bey’in eşi Nihal (Melisa Sözen) de taşrada okullara, ihtiyacı olan çocuklara yardım ediyor ve o bölgede dokunulmadık okul bırakmıyordur. Bu ailenin tam karşısında ise Aydın Bey’in kiracılarından olan imam Hamdi Hoca (Serhat Kılıç), abisi İsmail (Nejat İşler) ve eşi, bir de çocukları bulunmaktadır. Birlikte yaşarlar. İsmail hapisten yeni çıkmış, hayata tutunmaya çalışan biridir. Tabii, kimse ona iş vermez. İsmail hapisten sonra hayata bir türlü adapte olamaz. Sefalet içinde yaşamaktadırlar, bu arada kiralar da birikiyordur. Ödeyemeyince icra memurları kapıya dayanır. Bu durum küçük olan çocuklarında da derin izler bırakır. Taşrada sefalet içinde yaşayan bir aile ile tam karşılarında entelektüel, varlıklı bir aile vardır. Filmde bu ailelerin kendi içlerinde ve birbirleriyle ilişkileri gözler önüne serilir.

Kış Uykusu’nda Aile İlişkileri

Filmde işlenen ailelerin hepsinde bir parçalanmışlık söz konusudur. İlk olarak Aydın Bey ve Nihal Hanım’a bakacak olursak; Aydın Bey varlıklıdır, Nihal Hanım ise bir işe sahip değildir. Kendi parasını kazanmıyor, kendi tabiriyle kocası üzerinden “asalak” gibi bir hayat sürdürüyordur. Topladığı bağışlarla, yaptığı yardımlarla bir nevi kendini var etmeye çalışıyordur. Kocasının kendisini sürekli aşağıladığını düşünür. Sürekli gitmek ister ama gidemez. Aydın Bey de farklı bir durumda değildir, gitmek ister ama gidemez Burada kadının kendisini sorgulayışını, kendisini faydalı bir iş yaptığı için daha iyi hissettiğini ve kadının kendine oluşturduğu bu alana kocasını sokmak istemediğini çok net bir şekilde görebiliriz. Kendi kişisel alanında var olma çabası kamusal alanda var olma çabasıyla ilintilidir. Bu sahneler, karı koca ilişkisi bizlere gerçekçi bir şekilde yansıtılmıştır. Kadın kendisini var etme çabasının kocası tarafından aşağılandığını düşünür. Bu da filmdeki diyaloglara yansır.

Nihal’in “Sen çekilmez bir adamsın. Bencilsin, kincisin, alaycısın. İşte asıl suçun bu. Aslında iyi öğrenim görmüş, dürüst, adil, hak gözeten bir insansın. Ancak yeri geldiğinde bu erdemlerinle insanı boğan, ezen, küçük düşüren, aşağılayan bir hava taşıyorsun.” sözleri ilgi çekicidir.

(Beyazperde’den alınmıştır.)

Diğer tarafta ise Aydın Bey’in kardeşi Necla vardır. Necla boşanmış bir kadındır. Filmde “kötülüğe karşı koymama”yı sorgular durur. Abisiyle ve eşiyle yaşamaktan mutlu değildir. O da gitmek ister ama gidemez. Parçalanmış bir ailesi ve kendindeki iç huzursuzluğu hakimdir. Üçü de bir arada ama üçü de yalnızdır. Modern insanın en büyük problemlerinden birini temsil eden karakterler, birlikteliğin içindeki bu yalnızlığı gidermiyor tam tersine belirginleştiriyordur.[1]

Haluk Bilginer
(Beyazperde’den alınmıştır.)

Taşrada sefalet içinde yaşayan ailemizde ise İsmail hapse girip çıkmıştır. Onlarda da parçalanmışlık söz konusu ama bu sefer o parçalanmışlıktan kurtulma ve iyiye gitme isteği görürüz.

Nuri Bilge Ceylan
(sinemalar.com’dan alınmıştır.)

Kış Uykusu’nda baştan beri edebi bir tat olmasını isteyen Nuri Bilge Ceylan, edebi eserlerden, felsefi metinlerden ve tiyatrodan aldığı hazzı bir şekilde bu filme taşımayı istediğini söylemiştir.[2] Filmlerinin senaryosunu yazarken özellikle Rus yazar Anton Çehov’dan etkilendiğini, bu filmde ise Çehov dışında Dostoyevski, Tolstoy ve Voltaire’den etkilendiğini belirtmiştir.[3]

Sonuç

Nuri Bilge Ceylan’ın en azından çocukluğu Anadolu’da geçtiği için Anadolu’ya ve Anadolu’daki yaşama daha hâkim olduğunu ve bunun da filmlerine yansıdığını görüyoruz.[4] Sinemanın ait olduğu toplumdan, kültürden beslendiği gerçekliğine Kış Uykusu ile birlikte bir kez daha şahit olduk. Filmde geçen olaylar Anadolu’da denk gelebileceğimiz, belki de bizzat içinde bulunduğumuz/bulunacağımız olaylardır. Nuri Bilge Ceylan iletmek istediği mesajını karakterler ve mekân üzerinden bizlere iletir.[5]

 


Kaynakça

Altyazı Sinema Dergisi, Söyleşiler, Nuri Bilge Ceylan’la Kış Uykusu Üzerine, Erişim Tarihi: 25.04.2020, http://www.altyazi.net/soylesiler/nuri-bilge-ceylanla-kis-uykusu-uzerine/

Filmloverss, Kış Uykusu Hakkında Mutlaka Bilinmesi Gereken 15 Detay, Erişim Tarihi: 25.04.2020, https://www.filmloverss.com/kis-uykusu-hakkinda-mutlaka-bilinmesi-gereken-15-detay/

Habertürk Sinema Portalı, Kış Uykusu, Erişim Tarihi: 25.04.2020, https://www.haberturk.com/sinema/film/1852-kis-uykusu

İstanbul Medya Akademisi, Kış Uykusu, Elif Eda Karagöz, Erişim Tarihi: 25.04.2020, http://www.medyaakademisi.com.tr/kis-uykusu

Sinematopya, Kış Uykusu (2014), Burak Hazine, Erişim Tarihi: 25.04.2020, http://www.sinematopya.com/2014/06/kis-uykusu-2014.html

Academia, Mesut Bostan, Türk Toplumuna Sinemadan Bakmak, Erişim Tarihi: 25.04.2020, https://www.academia.edu/42704523/T%C3%BCrk_Toplumuna_Sinemadan_Bakmak

Academia, Asu Beşgen, Şeyma Duran, Sinemada Mekan-Karakter Özdeşleyimi Üzerine Bir İnceleme: Kış Uykusu Filmi, Erişim Tarihi: 25.04.2020, https://www.academia.edu/41463788/Sinemada_Mekan-Karakter_%C3%96zde%C5%9Fleyimi_%C3%9Czerine_Bir_%C4%B0nceleme_K%C4%B1%C5%9F_Uykusu_Filmi

 

[1] Sinematopya, Kış Uykusu (2014), Burak Hazine, Erişim Tarihi: 25.04.2020, http://www.sinematopya.com/2014/06/kis-uykusu-2014.html

[2] Altyazı Sinema Dergisi, Nuri Bilge Ceylan’la Kış Uykusu Üzerine, 09.07.2014, Erişim Tarihi: 25.05.2020, http://www.altyazi.net/soylesiler/nuri-bilge-ceylanla-kis-uykusu-uzerine/

[3] Filmloverss, Kış Uykusu Hakkında Mutlaka Bilinmesi Gereken 15 Detay, Erişim Tarihi: 25.04.2020, https://www.filmloverss.com/kis-uykusu-hakkinda-mutlaka-bilinmesi-gereken-15-detay/

[4] Academia, Dr. Mesut Bostan, Türk Toplumuna Sinemadan Bakmak, Açık Görüş, Erişim Tarihi: 25.04.2020, https://www.academia.edu/42704523/T%C3%BCrk_Toplumuna_Sinemadan_Bakmak

[5] Academia, Asu Beşgen, Şeyma Duman, Sinemada Mekan-Karakter Özdeşleyimi Üzerine Bir İdeoloji: Kış Uykusu Filmi, Erişim Tarihi: 25.04.2020, https://www.academia.edu/41463788/Sinemada_Mekan-Karakter_%C3%96zde%C5%9Fleyimi_%C3%9Czerine_Bir_%C4%B0nceleme_K%C4%B1%C5%9F_Uykusu_Filmi