Amerika Çin Kim Jong Un Kuzey Kore ticaret Trump vergi çeviri analiz tesad

Kim’in İkili Diplomatik Oyununun Riskleri

Güney Çin Denizi’nde yükselen gerginlik, Kim’in ikili diplomatik oyununun risklerini de öne çıkardı.

Eylül ayında Washington Post’ta yer alan habere göre, Kuzey Kore Lideri Kim Jong Un, manevra gücü ve pazarlık yapabilecek pozisyona gelmek için Amerika ve Çin arasında ikili oynuyor. Bu büyük güçleri birbirine karşı kullanarak oynama taktiği Kuzey Kore liderleri tarafından tarihte önceden de kullanılan bir yöntem olarak göze çarpıyor. Örneğin Soğuk Savaş esnasında Kuzey Kore’nin ilk lideri Kim İl Sung, konumunu sağlama almak ve daha fazlasını kazanabilmek için Çin ve Sovyetleri birbirine karşı kullandı. Bununla birlikte şimdilerde Güney Çin Denizi’nde yükselen gerginlik ve daha da büyüyen Çin – ABD rekabeti bu ikili diplomatik oyunla birlikte artıyor beraberinde ise sadece fırsatları değil aynı zamanda Kuzey Koreli lider için büyük riskleri de getiriyor.

Yükselen Çin ve şimdiki süper güç ABD arasındaki bu yarışma 2018’de endişe verici bir hal aldı. Trump yönetiminin Çin’in aldığı ve sattığı mallara karşı koyduğu vergiler, ülkeler arasındaki ticaret savaşını tetikliyor. Yükselmekte olan düşmanca ilişkiler Güney Çin Denizinde açığa çıkan savaş gücü tarafından şimdilerde daha da açık şekilde gözlemleniyor. 2018 boyunca ABD, Güney Çin Denizinde ve Tayvan Boğazında bulunan savaş gemilerini arttırdı. Bu nedenle Ekim başlarında bir Çin Luyang gemisi, ABD savaş gemisi USS Decatur ile çarpışmaya kadar gidebilecek tehlikeli bir şekilde yakınlaştı. Bu riskli ve saldırgan manevra ABD Pasifik Filosu tarafından ‘’profesyonel olmayan ve tehlikeli’’ şeklinde tanımlandı ve şu an varolan durum da bu şekilde  betimlenebilir.

İşte bu ABD – Çin arasındaki düşmanca çevrede Kim Jong Un, ABD ve Güney Kore ile ilişkilerini geliştirme arayışına girdi. Bu esnada aynı zamanda da Çin ile olan güçlü bağlarının üzerine bastı. Kim, alenen Çin ile olan daha kalın bağları destekledi. Halbuki bu iddialar Washington – Pyongyang ilişkilerinde bir açıklık oluşturdu. Kim’in kurnazca dış politikası Çin’le sürekli bir irtibatı sağlayabilse bile, ABD’nin Kuzey Koreyi kendine çekme kumarı oynamayacak kadar çok şeyi var. Başarılı bir Amerikan ‘’sıkıştırma stratejisi’’ Kuzey Kore’nin taraflar arasındaki gelgitlerine neden oluyor ve bu strateji bu yüzyılın en dayanıklı stratejisi olabilir. Trump yönetimi hem içeriden hem de dışarıdan pek çok övgü alabilir. Dahası, bölgedeki dengeli güç ABD’nin avantajına olan bir statükoya kayabilir. Çin liderleri büyük ihtimalle bu olasılığın farkındadırlar.

Kim’e iyi şekilde hizmet edebilecek bu ikili diplomatik oyun ayrıca onun rejimi için büyük bir risk de taşıyor. Bazı düşüncelere göre Kim’in Kim’in yanında kalması ya da kalmaması durumla çok da alakalı değil. Eğer Pekin Kim’e biraz dahi olsa güvenmiş olsaydı bu güven şimdi yok olmuştu. Bu güven, Kim’in Washington’a olan sıcaklığı nedeniyle kaybedilmişti. Çin, bölgesel politika ulusal güvenliğini tehlikeye atınca daha sert tepkiler vermeyi tercih ediyor. Buna örnek olarak da Tibet ve Tayvan ile ilgili sorunlar verilebilir. Bağlılığı sürekli değişen(ya da tehdit için bunu yapan) öngörülemez bir Kuzey Koreli lider, büyük bir ulusal güvenlik tehdidine yol açar.

Pyongyang’ta rejim değişikliği için Çin’in bir planı olduğunu hayal etmek zor değil. Kim’in yurtiçi gücü temel olarak Kore İşçi Partisi (WPK), Kore Özgürlük Ordusu (KPA), Kore Gizli Servis ve Muhafız komutanlığından oluşmaktadır. İlk iki grup arasında muhtemelen kayda değer miktarda güç açlığı çeken ve sessiz bir biçimde liderlerinin Amerika yaklaşına karşı olan bireyler mevcuttur. Çinli liderlerin gerekli gördükleri takdirde tüm kaynaklarını kullanıp Kim rejimini devirmeleri çok da güç bir ihtimal gibi görünmüyor. 

Ancak bu şimdilik gerçekleşmesi güç bir senaryo. Böyle bir girişim, dahil olanlar için oldukça tehlikeli bir çaba olurdu. Maliyeti ne olursa olsun başarılı olmak gerekirdi. Her şeyden öte, her yüce liderin tarikatının 70 yıldır köklerini saldığı bu ülkede Kim’i normal bir generalle değiştirmek neredeyse imkansız bir görev olurdur. Bir diğer taraftan, aktörlerin, kaybedecekleri çok şey olduğu takdirde risk almaya daha yatkın olacaklarına dair sağlam temelli dış politika analizleri mevcut. Dönek bir Kuzey Kore, Beijing için çok büyük kayıplara yol açardı, sessiz kalınamayacak kayıplar. Hele ki Amerika Birleşik Devletleri ile böylesine anlaşmazlıkların gerçekleştiği ve arttığı bir dönemde. Kim’in diplomatic çift taraflı oyunu sonunda onun için faydalı olabilir, eğer dikkatli olmazsa aynı zamanda rejiminin sonunu da getirebilir.

Kaynak: https://thediplomat.com/2018/10/the-risks-of-kims-diplomatic-double-game/