Ana Sayfa / Çeviriler / Haber Çevirileri / Afrika / Katar İle İlişkileri Kesmek İçin Afrika Üzerinde Baskı Uygulayan Suudi Arabistan

Katar İle İlişkileri Kesmek İçin Afrika Üzerinde Baskı Uygulayan Suudi Arabistan

Riyad, Afrika ülkelerinin Katar ile diplomatik ilişkilerini kesmek için bin bir yol aramaktadır. Araştırmacı Benjamın Augé, yedi ülkenin şimdiden baskılara teslim olduğunu ifade etmiştir.

6 Haziran 2017 Kahire’de, Katar büyükelçiliğinin dışında Polis aracı. Mısır, emirlik ile diplomatik ilişkilerini kestikten bir gün sonra.

5 Haziran Pazartesi günü Suudi Arabistan ile Katar arasında ortaya çıkan son yıllarda en büyük diplomatik kriz, Katar’ı teröre destek vermekle suçlamaktadır. Bu krizin etkileri Afrika’ya kadar hissedilmektedir. Nitekim Riyad yönetimi, Afrika ülkelerinin çoğunluğunun desteğini almak için onları Katar’a karşı tavır almaya zorlamaktadır.

Kıta’nın altı ülkesi ( Nijer, Moritanya, Senegal, Çad, Mısır ve Komorlar Adası) hemen kendi büyükelçilerini geri çağırmakla Katar’a karşı tavırlarını Suudi Arabistan yanında yer alarak gösterdiler. Cibuti ise büyükelçilik personelini azaltmakla kaldı. Bunun sebebi, Eritre ile olan sınır krizinde arabulucu ülkenin Katar olması ve gelecekteki ilişkileri iyi seviyede tutma çabasıdır.

Baskı İçin İki Yol Kullanıyor

Krizin patlak vermesinden bu yana Suudi Arabistan’ın yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Mısır ve Yemen, Müslüman çoğunluğu bulunan ve çok sayıda ibadet açan Suudi vakıflar, Afrika ülkelerinde beraber baskı kurup Katar’a hem karadan hem havadan ablukayı artırmayı amaçlıyor.

Bir yandan da Riyad yönetimi, Afrika başkentlerinde kendi büyükelçileri ya da özel olarak gönderdikleri diplomatlar ile Katar ile diplomatik ilişkileri kesmesini ikna etmeye çalışıyor. Bu iki yol için kullandıkları dil: Ya yardımları ve proje finansmanlarını kesmek ya da hac ve umre vizelerinde zorluklar çıkarmaktır.

Bu iki baskı aracının, özellikle ekonomik ve siyasi alanlarda zor durumda bulunan ülkeler için ilk çağrıda çok iyi bir sonuç verdiği gözlemlenmektedir. Katar ile daha önce zor ilişkileri bulunan Moritanya gibi ülkeler bu baskılar altında olmadan, hiç tereddütsüz Suudi Arabistan’ın yanında yer almıştır. Büyükelçileri geri çağırma kararları ne hükümete ne de dış işleri bakanına danışmadan, Cumhurbaşkanları tarafından alınmıştır.

Nijerya Baskılara Direniyor

Oysa Müslüman nüfusu büyük bazı Afrika ülkeleri bu çatışmada taraf tutmayı istememiştir. Mağrip ülkeler – Fas, Tunus ve Cezayir –, yanı sıra Sudan ve Somali, tarafsız bir şekilde diyalog çağrısında bulundu. Bu ülkelerin her iki taraf ile ciddi bir ekonomik ve siyasi ilişkileri bulunmaktadır.

Muhtemelen Mısır ile beraber, Afrika’da Müslüman nüfusun en yüksek olduğu Nijerya’nın eşsiz bir vaka olduğunu söyleyebiliriz. Eski Nijerya Cumhurbaşkanı Goodluck Jonathan, Doha’da 2013 yılında diplomatik temsilini açarak uzun süredir OPEC ve Katar merkezli Gaz ihraç eden ülkeler platformunda devam eden ilişikleri pekiştirdiler.

Suudi Arabistan ile Nijerya ilişkileri de çok iyi durumundadır. M. Buhari, geçen Şubat 2016’da Suudi Arabistan’ı ziyaret ettikten sonra Doha’ya gitmiştir.  Ülkücü yapıya sahip olan Nijerya Cumhurbaşkanı General M. Buhari dış baskıları zor kabul eder. Geçen Mayıs sonunda gerçekleşen Riyad zirvesine, ABD devlet başkanı Trump ve elliden fazla Sünni devlet başkanı katılırken, Nijerya sadece bakan göndermiştir.

  1. Buhari ve yardımcısı Yemi Osinbajo (şu an vekâleten Cumhurbaşkanı) ülkesinde yapılacakları pek sevmezler ya da sadece uluslararası arenada kabul etmek istedikleri bazı devletlerin sözünü dinlerler. Son olarak da Nijerya Federasyonu dinî gerginlikler yaratmamak adına taraf tutmaz, çünkü ülkenin büyük bir kısmını oluşturan Hıristiyanlar, Nijerya’nın İslami bir ülke olduğunu kabul etmemektedir.

Ülkelerde Diplomat Eksikliği

Katar, bazı Afrika ülkelerinde diplomatları bulunmamasından ve mevcut olanların Ramazan nedeniyle Doha’da bulunmasından dolayı ilişkilerin kesilmesini önleyememiştir. Buna ek olarak, bakanlar veya Emir Tamim Ben Hamad Al Thani özel elçileri başlıca Batılı ve Arap güçler üzerine odaklanmıştır.

Son on yılda Katar, birçok Afrika ülkelerine yardım, araç ve bina temin ederek Doha’da temsilci açmalarını sağladı. Afrika ülkeleri Suudi Arabistan tehdidinin altında bulunmakla birlikte Katar Emirliği’nin bu cömertliğinin kısa vadede geri döneceğinin farkındalar. Bu kriz aslında 1990’dan bu yana Katar’ın jeopolitik gücünün nasıl hızlı tırmanma yaşadığını göstermektedir. Suudi Arabistan bunu hatırlatmak istemektedir.

 

Kaynak: http://www.lemonde.fr/afrique/article/2017/06/12/quand-l-arabie-saoudite-somme-l-afrique-de-lacher-le-qatar_5143209_3212.html

 

Çevirmen Hakkında

Hamza Souley

Marmara Üniversitesi

İktisat Bölümü

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir