Ana Sayfa / Yazılarımız / Siyaset / Film Analizi / ”Hair” Film Analizi

”Hair” Film Analizi

Yazan: Ceren ERCAN

BIRAK GÜNEŞ İÇERİ GİRSİN (HAİR)

Filmin Konusu

Müzikal uyarlaması olan filmde, olaylar savaşmak üzere Vietnam’a giden Claude Hooper Bukowski etrafında gelişir. Cloude son üç gününde Empire State binasını görmek ve Manhattan’da gezmek için New York’a gelir. Burada bir grup hippi ile arkadaşlık kurar ve gördüğü Sheila adlı bir zengin kızına âşık olur. Hippiler şehirden uzakta, toplumun dayatmalarından bağımsız, özgür bir yaşam sürdürmektedirler. Claude Vietnam’a gitmeden önceki üç gününü onlarla birlikte eğlenerek geçirir. Arkadaşları Cloude’u her ne kadar savaşa gitmemesi için ikna etmeye çalışsalar da başarısız olurlar.

Cloude Bukowski zamanı gelip Vietnam’a gittiğinde bu çılgın arkadaşları onu yalnız bırakmaz. 5 gün süren yolculukla onu ziyarete gelirler. Bu ziyaret beklenmedik bir şekilde Bukowski yerine arkadaş grubundaki Berger’ın Vietnam’a gitmesiyle sonuçlanır. Filmin sonundaki mezarlık sahnesinde ise Berger’ın savaşta hayatını kaybettiğini anlarız.

Analiz

Soğuk Savaş döneminde 1955-1975 yılları arasında dünyanın tanık olduğu Vietnam Savaşı’na başta ABD, SSCB ve Çin olmak üzere birçok ülke dâhil oldu. Güney ve Kuzey Vietnam arasında 21 yıl süren çatışmalar, çoğu sivil olmak üzere 4 milyonu aşkın insanın ölümüne sebep oldu.

ABD bu savaşta SSCB ve Çin destekli, komünizm yanlısı Kuzey Vietnam’a karşı Güney Vietnam’ı destekliyordu. 1964 yılında, Tonkin Köɾfezi’nde Kuzey Vietnam’ın biɾ ABD destɾoyeɾine saldırmasından sonra Başkan Johnson Vietnam’daki ABD güçlerini arttırdı. 1968’e gelindiğinde Vietnam’da 485 bine yakın ABD askeri bulunuyordu.

ABD savaş süresince binlerce kayıp verdi. Kurtulan askerlerin birçoğu da intihar ediyordu. Verilen kayıplar Amerikan halkında çok sert tepkilere yol açtı ve 1964’te savaş karşıtı protestolar başladı. Birçok Amerikalıya göre bu bir iç savaştı ve Amerikan askerleri boş yere burada can veriyorlardı. Kayıpların artması ve savaş gazilerinin intihar etmesi, özellikle gençlerin savaşı sorgulamalarına ve savaşa gitmeyi reddetmelerine sebep oldu. Filmde, Cloude’un başlarda savaşa gitmeyi kahramanca bir davranış gibi görürken, gideceği gün gelip çattığında –hippi arkadaşlarının da etkisinde kalarak- karamsarlığa kapıldığını ve verdiği kararı sorgulamaya başladığına şahit oluruz.

Vietnam’a savaşmak için gönderilen askerlerin %80’inini Afro-Amerikalıların oluşturması halkın sokaklara dökülmesine yol açan bir başka konuydu. Ünlü boksör Muhammet Ali’nin “Vietnamlılar bana hiçbir kötülük yapmadılar ki onlarla savaşayım.”[1] diyerek savaşa gitmeyi reddetmesi ve Martin Luther King’in “Bir hayalim var”[2] dediği konuşması halkın protestolarını destekledi. Filmde, mesajlar genelde şarkılarla verilmesine rağmen siyahi vatandaşlara karşı yapılan haksızlığa müziksiz, direkt bir tepki verilmesi çarpıcıdır.

Savaş karşıtlığı sadece sivil halkın protestolarından ibaret değildi. Savaşın etkilerini birebir yaşayan askerler sadece düşmanlarıyla değil, psikolojik rahatsızlıklarıyla da mücadele ettiler. Savaştan bunalan ve Vietnam’da savaşma sebeplerini sorgulayan askerler sessiz direniş eylemleriyle, barış mücadelesini savaş meydanına taşıdılar. Filmde de askerlerin savaş karşıtı düşüncelerine yer verilir.

ABD’deki savaş karşıtı protestolara üniversite öğrencileri, işçiler, feministler, din adamları, Vietnam gazileri ve hippiler gibi birçok farklı grup katıldı. 1965’te Washington’da yapılan savaş karşıtı bir gösteride, savaşa gitmeyi reddeden hippiler askeri muhafızların silah namlularına çiçek taktılar. Hippiler bu olaydan sonra “çiçek çocuklar” olarak da anılmaya başladılar. Basit, ama güçlü bir mesaj veren bu eylemi 1970’te yapılan gösterilerde de tekrarladılar.[3]

Filmin odak noktasını da yaşamlarını mutluluk, barış, özgürlük, sevgi gibi olumlu kavramlar üzerine kuran çiçek çocuklar oluşturur. Milos Forman’nın 1968’de Çekoslovakya’nın işgali sonrasında -filmi yasaklanan bir yönetmen olarak- ABD’ye göç edip orada da savaşın yıkıcı etkileriyle karşılaşmasının; onu, barış yanlısı çiçek çocukları filmine konu etmeye ittiğini söyleyebiliriz.

Çiçek çocuklar diğer bir deyişle hippiler –hayatlarına yakından bakacak olursak- her türlü sınırlamayı, otoriteyi reddederler ve toplayıcılık ve tarım yaparak komün bir hayat sürdürürler. Serbest cinselliği savunurlar; bazıları reddetse de geçmişte hint keneviri, LSD ve sihirli mantar gibi uyuşturucular kullanmışlardır. Günümüzde Neo-Hippiler ise uyuşturucudan uzak dururlar. Komünizm, faşizm, teizm gibi dogmatik akımlara karşı çıkmaları anarşist bir izlenim uyandırsa da onların yaşam tarzlarında anarşizme dair izler bulamazsınız.

Hippiler özgürlükçü ve rahat yaşam felsefelerini dış görünüşlerine de yansıtırlar. Kirli veya uyumlu olması fark etmeksizin salaş kıyafetler giyer, saçlarının dağınıklığına aldırış etmezler. 1960’larda özgürlükler ülkesi ABD’de bile erkeklerin saç uzatması bir tabu iken hippi erkekler uzun saçlarını rüzgârda savurmaktan çekinmezler. Film de adını hippilerin özgürlük düşkünlüğünün en güzel yansıması olan “saç”tan alır. Filmde, Cloude’ın hippi arkadaşları da uzun saçlıdır ve Berger, ailesi tarafından; Woof ise polisler tarafından saçlarını kesmeye zorlanır. Polis memurunun Woof’a “Erkeklere mi ilgi duyuyorsun?” diye sorması ise Amerikalıların o yıllarda “uzun saçlı erkeklerin eşcinsel olduğu” algısına sahip olduğunu gösterir.

Let The Shine In şarkısından esinlenen filmin en ilham verici yanı, kaybettiklerimiz olsa da hayatın bizim için akmaya devam ettiğini; güneşin ırk, dil, din ayırmadan hepimizi aydınlattığını hatırlatması…

“Eğer Kennedy yaşasaydı, Johnson’ın yaptığı gibi bir şekilde halkını Vietnam ateşine atmazdı.”

                                                                        Kruşçev’in Anıları, Edward Crankshaw       

Başvurular

[1] https://www.insanokur.org/muhammed-alinin-vietnam-savasina-katilmayi-reddettigi-efsane-konusmasi/

[2]  http://t24.com.tr/haber/martin-luther-kingin-tarihi-konusmasi-benim-bir-haylim-var-50-yili-kutlaniyor,238133

[3] http://www.bbc.com/turkce/haberler/2013/06/130610_world_protest_history

Kaynakça

https://www.stratejikortak.com/2017/01/vietnam-savasi-buyuk-hezimet.html

http://odatv.com/kanli-savastan-notlar-1504141200.html

http://www.rehberogretmen.biz/dunyada-ve-amerikada-baris-hareketleri-ii.htm

http://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar-detay.php?id=165

http://filhakikat.net/hikmet-temel-akarsu-cicek-cocuklari/

Yazar Hakkında

Ceren Ercan

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir