Fransa grevi
Habertürk'ten Alınmıştır.

Grevler Ülkesi Fransa

Fransa’da geçtiğimiz yıl akaryakıta gelen zamları, kötü ekonomik koşulları protesto etme nedeniyle başlayan, sonrasında iktidara dönük eleştiri boyutuna geçen ve haftalardır hala devam etmekte olan ‘Sarı Yelekliler in yapmakta olduğu eylemlere bir yenisi daha eklendi.

Fransa’da günlerdir sürmekte olan grevler emeklilik reform paketi nedeniyle ülkeyi sokağa dökmüş durumda ve bununla birlikte Sarı Yelekliler ve bazı anarşist gruplarda bu grevlere destek vermeye başlamış bulunmaktadır. Her ne kadar Başbakan Eduard Philippe emeklilik reformunun çalışanları ve emeklileri koruduğunu savunsa da sokaktaki eylemler sürmeye devam etmektedir.

1. Fransa Emeklilik Reformu

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, iktidara geldiğinden beri yapmış olduğu ekonomi politikalarının halk tarafından benimsenmemesi nedeniyle sık sık grevler protestolar vb. sokak olayları ile karşı karşıya kalmaktadır. 17 Kasım 2018 yılında akaryakıta gelen zamla başlayan ve hala devam etmekte olan olaylara yılbaşı öncesi bir yenisi daha eklenmiş bulunmaktadır: Emeklilik Reformu.

Açıklandığı an itibari ile tepkilere yol açan ve sendikaların grev yapması ile devam eden bu sürece neden olan reform paketi, işçilerin daha geç emekli olmasını veya emekli oldukları zaman da düşük emekli maaşı almalarını öngörmektedir. Fransa’nın mevcut 42 farklı devlet fonu desteği ile işlerlik gösteren emeklilik sistemi yerine Başbakan Philippe yeni emeklilik reformunu savunmaya devam etmektedir. Philippe yaptığı açıklamada “Evrensel bir emeklilik sistemini oluşturmak için zaman geldi. Gizli saklı bir gündemimiz yok. Bugünün çalışanlarının ve yarının emeklilerinin satın alma gücünü korumak istiyoruz.[1]demiştir. Hükümetin emeklilik reformu planları kariyerleri boyunca çalışanlar için bin Euro minimum aylık emeklilik maaşı, en az 62 yaşında emeklilik ve daha uzun süre çalışmaya özendirmek için bonus sistemini içeriyor. Hükümetin sendikaların tepkisini yumuşatmak için 1975 yılından önce doğanların reformlardan etkilenmeyeceğini açıkladığı belirtildi. Reformların istihdam piyasasına 2022 yılından sonra girenler için geçerli olacağı kaydedildi.[2]

2. Fransa’da Büyük Grev

Emeklilik reformunun açıklanması ile birlikte halk yeniden sokağa döküldü. Birçok işçi sendikasının süresiz grev kararı alması ile birlikte ulaşım, eğitim, sağlık gibi sayısız sektör emeklilik reformunu protesto etmek için işlerini bıraktılar. Ülkede özellikle metro ve uçak seferlerinin aksaması nedeniyle normal hayat durma noktasına gelmiş bulunmaktadır.

Bununla birlikte, eylemler nedeniyle sorun yaşayanlar sadece Fransız vatandaşları da değildir. Fransa’nın simgesel mekânlarının da grevler nedeni ile kapatılması ülkeyi ziyarete gelen turistler için sıkıntı yaşatmaktadır. Paris’in en büyük simgelerinden olan ve yılda milyonlarca ziyaretçiyi ağırlayan ünlü Eyfel Kulesi de grevler nedeniyle kapatılmış bulunmaktadır.

Fransa

[3]

Doktorlardan, öğretmenlere kadar her iş dalından insanların greve gitmesi sonucu hükümet ile sendikaların yapmış oldukları müzakerelerden de sonuç alınamamıştır. Ayrıca hükümet için bir kritik karar ise emeklilik reformu tasarısının mimarı olan Jean-Paul Delevoye’den gelmiştir. Sokakta eylemler devam ederken Delevoye, hakkında çıkan suçlamalar nedeniyle istifa etme kararı almıştır. Etik tartışmalar nedeniyle bu kararı almak zorunda kalan Delevoye’nin bakanlık görevi dışında 12 farklı görevde de çalıştığının ortaya çıkması, eylemcilerin hedefinde olan Delevoye’nin istifa etmesinde etkili olmuştur. Emmanuel Macron’un en büyük müttefiklerinden olan Delevoye’nin istifası kamuoyunda reform paketinde geri adım atılabilir mi sorusunu gündeme taşısa da Macron’un Delevoye’yi öven açıklamaları cevabın olumsuz olduğunu gözler önüne sermektedir. Hükümetin yapmış olduğu açıklamada, ‘‘Macron’un Delevoye’nin ‘kararlılığını ve emeklilik reformu konusundaki çalışmalarını selamladığı’ belirtildi; “İstifası, durumun netleşmesine izin veriyor.’’[4]ifadeleri yer aldı.

Bununla birlikte hükümet süresiz olduğu belirtilen bu grevin 1995’te meydana gelen Juppe Planına yapılan eylemler gibi olmasını önlemeye çalışmaktadır. 1995’te yapılan Juppe Planı emeklilik ve sağlık güvencesi ile ilgili reformları içermekteydi. Halkın büyük tepkisi ile karşı karşıya kalan o dönemin Cumhurbaşkanı Jacques Chirac geri adım atarak reform paketini geri çekmek zorunda kalmıştı.

Hükümet Noel tatili sırasında grevlere ara verilmesi için uğraşmış ve İşçi Konfederasyonu da buna destek vermiştir. Fransızlar Noel gecesi greve ara verilmesini isterken beklenen destek Fransa Demokratik İşçi Konfederasyonu (CFDT) Başkanı Laurent Berger’den geldi. Berger, grev katılımcılarına Noel günü ara verilmesi için çağrıda bulundu. Noel için greve ara verilmesi gerekildiğini dilen getiren Berger “Faturayı vatandaşlara kesmeyelim” dedi.

Öte yandan, geçtiğimiz hafta Fransız Ulusal Demir Yolları Şirketi (SNCF) Noel için greve ara verilmesini talep etmiş, Genel İşçi Sendikası (CGT) ara verilmeyeceğini duyurmuş, Fransa Ulaştırma Bakanı Elisabeth Borne ise bu durumu “sorumsuzluk” olarak nitelendirmişti.[5]

Bunun için Başbakan Philippe,Delevoye’nin yerine atanan Laurent Pietraszewskive sendikalarla görüşmeler yaptıktan sonra Noel tatili sırasında grevlere ara verilmesini gerçekleştirmeye çalışmış ancak bu konuda başarılı olamamıştır. Başbakan ile görüşmeler gerçekleştiren sendikalar ve örgütler greve ara verilmeyeceğini belirterek 9 Ocak günü için yeni bir büyük grev çağrısı yapmıştır.

Grev kararının arkasındaki en önemli isim, ülkenin en büyüğü olan Genel Emek Konfederasyonu (CGT) Genel Sekreteri Philippe Martinez, “Bu toplantıdan çıkan tek somut sonuç, Başbakan’ın günlerdir sokaktan yapılan çağrıları duymadığıdır. Değişen bir şey yok. Bu reform konusunda hem fikir değiliz. 9 Ocak’ta yeniden tüm sendikaları sokak eylemlerine çağırıyoruz” dedi.

İşçi Gücü (FO) Genel Sekreteri Yves Veyrier, “Son derece küçük ilerlemeler kaydettik. Stop düğmesine basacak olan biz değiliz, hükümet. Greve devam. Randevu 9 Ocak’ta genel eylemde” diyerek CGT’ye destek verdi.[6]

Sokaktaki eylemler devam ederken,  Cumhurbaşkanı ise farklı bir hamle ile gündeme yeni bir soru işareti bıraktı. Macron her cumhurbaşkanının görevden sonra almış olduğu emeklilik maaşından feragat ettiğini açıkladı. Macron ayrıca görevini tamamladıktan sonra otomatik olarak kazanacağı Anayasa Mahkemesi üyeliğinden vazgeçtiğini açıkladı.

Yargıç olarak kariyerlerine devam eden eski cumhurbaşkanları, bu görevden de 13 bin 500 euro maaş alıyorlar. Buna göre Macron hakkı olan yaklaşık 20 bin euroluk maaştan vazgeçmiş oldu. Elysee Sarayı konuyla ilgili yaptığı açıklamada kararın ‘gösteriş için değil’ Cumhurbaşkanı’nın savunduğu değerlerle tutarlı olmak için alındığı ifade edildi.Açıklamada ayrıca gelecekteki cumhurbaşkanlarının, emeklik sisteminde yapılacak reformlarla birlikte puanlı sistemin bir parçası olacağı belirtildi.[7]

Sonuç

Fransa Avrupa ülkeleri arasında protesto ve grevlerin en çok yaşandığı ülke konumundadır. Söz konusu eylemler, özellikle halkın günlük ihtiyaçlarını karşılama konusunda maruz kaldığı ekonomik zorluklardan meydana gelmektedir. Geçtiğimiz yıl Sarı Yeleklilerin akaryakıta gelen zam eylemleri ile başlayan sürece bir yeni sebep de emeklilik reformundan gelmiştir. Hükümetin almış olduğu kararların halkın ekonomik sorunlarına çözüm bulamaması ve Cumhurbaşkanı’nın bu süreci yönetme işini Başbakan’a bırakarak sessizliğini koruması da eylemleri yatıştırmamıştır. Fransız halkının tüm bu grevlerin ve yaşanan zorlukların sebebi olarak sendikalar yerine hükümeti görmesi de grevlerin arkasında bir halk desteği olduğunu gözler önüne sermektedir. Önemli olan ise; Fransız halkının normal yaşama geçildikten sonra ekonomik sıkıntılarının nasıl giderileceğidir. Çünkü halkın taleplerinin karşılanmaması, Fransa’da eylemlerin devam etmesine neden olacak gibi görünmektedir.


Kaynakça

Fransa’da yoğun protestoya neden olan emeklilik reform paketi açıklandı,https://tr.euronews.com/2019/12/11/fransa-da-yogun-protestoya-neden-olan-emeklilik-reform-paketi-aciklandi (E.T.17.12.2019).

Fransa tartışmalı emeklilik reformunu açıkladı, https://www.dw.com/tr/fransa-tart%C4%B1%C5%9Fmal%C4%B1-emeklilik-reformunu-a%C3%A7%C4%B1klad%C4%B1/a-51634314 (E.T.17.12.2019).

Fransa’da Noel kutlamaları için grevlere ara verilmesi çağrısı yapıldı, https://www.haberler.com/fransa-da-noel-kutlamalari-icin-grevlere-ara-12719759-haberi/ (E.T.18.12.2019).

Fransa’da grev kaosu dinmiyor, https://www.amerikaninsesi.com/a/fransa-da-grev-kaosu-dinmiyor-/5209550.html (E.T.18.12.2019).

Macron’a darbe: Emeklilik planını hazırlayan bakan istifa etti, https://www.gazeteduvar.com.tr/dunya/2019/12/16/macrona-darbe-emeklilik-planini-hazirlayan-bakan-istifa-etti/ (E.T.18.12.2019).

Fransa Noel’ e genel grevle giriyor, https://www.amerikaninsesi.com/a/fransa-noel-e-genel-grev-ile-giriyor/5212749.html  (E.T.21.12.2019).

Fransa Cumhurbaşkanı Macron emekli maaşı almaktan vazgeçti, https://tr.euronews.com/2019/12/22/fransa-cumhurbaskan-macron-emekli-maas-almaktan-vazgecti  (E.T.24.12.2019).

Dipnotlar 

[1]Fransa’da yoğun protestoya neden olan emeklilik reform paketi açıklandı, https://tr.euronews.com/2019/12/11/fransa-da-yogun-protestoya-neden-olan-emeklilik-reform-paketi-aciklandi (E.T.17.12.2019).

[2]Fransa tartışmalı emeklilik reformunu açıkladı, https://www.dw.com/tr/fransa-tart%C4%B1%C5%9Fmal%C4%B1-emeklilik-reformunu-a%C3%A7%C4%B1klad%C4%B1/a-51634314 (E.T.17.12.2019).

[3]Fransa’da grev kaosu dinmiyor, https://www.amerikaninsesi.com/a/fransa-da-grev-kaosu-dinmiyor-/5209550.html (E.T.18.12.2019).

[4]Macron’a darbe: Emeklilik planını hazırlayan bakan istifa etti, https://www.gazeteduvar.com.tr/dunya/2019/12/16/macrona-darbe-emeklilik-planini-hazirlayan-bakan-istifa-etti/ (E.T.18.12.2019).

[5]Fransa’da Noel kutlamaları için grevlere ara verilmesi çağrısı yapıldı, https://www.haberler.com/fransa-da-noel-kutlamalari-icin-grevlere-ara-12719759-haberi/ (E.T.18.12.2019).

[6]Fransa Noel’ e genel grevle giriyor, https://www.amerikaninsesi.com/a/fransa-noel-e-genel-grev-ile-giriyor/5212749.html  (E.T.21.12.2019).

[7]Fransa Cumhurbaşkanı Macron emekli maaşı almaktan vazgeçti, https://tr.euronews.com/2019/12/22/fransa-cumhurbaskan-macron-emekli-maas-almaktan-vazgecti  (E.T.24.12.2019).

  1. Ecevit çalışma bakanı iken işcilere grev hakkı tanınmışdı. Ve sanırım ilk grevide biz Zonguldak da 1965 yılında daha ufak bir çocukken şahid oldum.
    Belki bir ara yazıya da dökerim TESAD’da ama özetliyeyim:6 yasindaydım. Babam Fransızlar işletirken başladığı (1933-36)maden işçiliğine EKİ(Ereğli Kömür İşletmesi) Zonguldak Kozluda devam ediyordu. Grev**hakki ciktikdan sonraki sanırım ilk ve en buyuk grevdi. EKI söz verdiği halde karından işçilere dağıtması gereken temettüleri vermemişti. Hazine de sorunlar nedeniyle işçi maaşlarının bir kısmına el konulup hazine bonosu benzeri birer kağıt vermişlerdi.***Kendiliğinden başladı, organize değildi. Bütün bölgeye yayılan bu toplumsal işçi direnişi 1960 sonrası kurulan hükümeti zor durumda bırakmışdı. Toplanan bakanlar kurulunca ayaklanma sayıldı.Basına sansür uygulandı.Karabük ve Adapazarı’ndan askeri birlikler getirilirken ağır topçu taburunu maden işçilerinin üzerine saldılar ve çatışma çıktı.Çatışma yerinden daha sonra 2 bin mermi kovanı bulundu,Askerler karşılarında ilerleyen , geri adım atmıyan ve arkadaşlarını soran işçileri gördüler.Bu kararlı işçilerin karşısında geriye çekilmek zorunda kaldılar. Mürtet’ten kalkan iki jet Zonguldak ve Kozlu üzerinde sindirme dalışları yaptı. Daha sonra okulda sıra arkadaşım akrabası İşçi Mehmet Çavdar hemen, Satılmış Tepe isimli işçi ise hastaneye kaldırılırken, yolda öldü.
    Kozlu Dispanseri’nin önüne gelen binlerce işçi burada bir mühendisi rehin alırlar. İş veren temsilcisi de olan dr. Nurettin beyi bulmak için Isciler cok caba sarfetmisler ama nafile. Olaylar sukunete kavustuktan sonra ogrendik ki o gun doktor ise gelmis. isciler dispanser kapisina dayaninca ,ilaclarin konuldugu buyuk amerikan buzdolabinin fisini cekerek icine gizlenmiş. İşçiler şehrin bütün giriş-çıkışlarını kesmişlerdir.Kozlu Zonguldak yolu kapatıldı. Madenciler sık sık şehri koruyan jandarma barikatlarının önüne geliyorlar ve barikatları geriye daha geriye iteliyorlardı.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir