Jean Philippe Uzan
Kaynak: La Philo

Evrenin Gizli Uyumu – Jean Philippe Uzan

Jean Philippe Uzan’ın kaleme aldığı “Evrende Yolculuk” kitabı, bizi gizli kalmış yerlere, özellikle matematik, astronomi ve müzik alanlarına götürüyor. Bu yolculuk, biz evrenin nasıl ilham ve yaratım kaynağı olduğunu keşfederken yavaş yavaş bir gezintiye dönüşüyor.

Jean Philippe’nin öne sürdüğü temel bir fikri vardı; astronom şaşırtıcı bir şekilde kördü. Bilim insanı artık gökyüzünü ve evreni göremeseydi ne olurdu? O halde onu dinlemek ve yaptığı müzikle bağlantısını kurmak gerekirdi.

Daha sonra yazar, Pisagor Teoremi’nin müzikle özel bir bağı olduğunu açıklar. Ünlü matematikçi ahenkli harmonileri başka bir harmoniyle eşleştirir ve bu harmoniler, sayıların dizilimine eşittir. Bunlar, şimdi oktav, beşli aralık ve çeyrek olarak adlandırdıklarımızı elde etmeyi sağlayan tam sayıların kesirleridir.

Tabii ki, müzik o kadar kesin bir bilim olmadığı için matematiksel doğruluğu teste tabi tutuluyor. Böylece Pisagor Teorimi %0,28 hata oranıyla işliyor. Uyum sadece çalınan notalara değil; enstrümanlara, daha da önemlisi dinleyiciye de bağlıdır.

Ayrıca, matematiğin bu gücü geçmişte kimilerinin “yedi gezgin yıldız ve gök küre” ile “gamın yedi aralığını tanımlayan sekiz nota” arasında çıkarım yapmasına yol açmıştır. Öyleyse, dünya kelimenin tam anlamıyla sayıların matematiksel uyumundan inşa edilecektir. Örneğin Kepler, gezegenlerin yörüngesini “süresi ve genliği gezegenin devrine ve dış merkezliliğine bağlı olarak salınan bir dizi notayla” ilişkilendirdi.

Yazarın müzikal teorisi yer çekimsel dalgaların elektromanyetik ve ışık dalgaları arasında gidip gelmek için sese dönüştürülmesine dayanıyor. “Ve dahası doğa ve evrenin her gün yeni kısımlar ürettiğini düşünürsek çözmemiz gereken çok şey var gibi görünüyor.”

Sonuçta yıldızlı gökyüzü, sonsuz bir parçalanmanın sonucu değil midir? Tam tersine bu parçalanma ses olaylarının bir temsilidir.

Müzik ve uzay arasındaki bu tatlı tesadüf, elbette, bilimselliğin çağdaş temsilini bozuyor. Yazar ayrıca disiplinler arası temel konuları ele almak için kendi çalışmalarından yararlanmaktadır. Aubouy’dan yararlanarak “disiplinsizlikten” bahsederken merakın üç şeyden oluştuğunu söylüyor; bir tutum olarak disiplinsizlik, bir değer olarak cehalet, bir ilke olarak ahlaksızlık.

Bunların ötesinde Jean Philippe Uzan, bilimin bize bir şey öğretmediğini, yalnızca deneyimin öğrettiğini savunuyor. Bilim deneyimden sonuçlar üretir, deneyime ve ortaya çıkan derse göre, sonucun “makul” görünüp görünmediğine karar verilebilir. Sahte haberlerin ve bilimsel makalelerin kötüye kullanıldığı bir çağda, bu hatırlatma oldukça gerekli görünüyor.

Uzan, müzik sayesinde evrende dolaşırken, parmak uçlarımızla sonsuzluğa dokunmamızı ve karmaşıklığı çok daha çekici, daha az korkutucu, çok daha cazip hale getirmeyi başarıyor.

Yazar: Guillaume Plaisance

Kaynak: La Philo