RCEP
Kaynak: Reuters / Soe Zeya Tun

Dünyanın En Büyük Ticaret Anlaşması Hindistansız Şekilleniyor

Her ne kadar Hindistan son dakikada çekilse de Çin ve diğer 14 ülke bu hafta, dünyanın en büyük ticaret anlaşması olabilecek Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) için Bangkok’ta anlaştı.

Anlaşmanın; 10 ülkenin oluşturduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Japonya, Güney Kore, Avusturalya ve Yeni Zelanda arasında ticaret birliği sağlamak için gelecek yıl imzalanması hedefleniyor.

RCEP Neleri Kapsıyor?

Ayrıntılar henüz açıklanmadı ancak birçok bölgede gümrük vergileri zaman içerisinde azaltılacak.

Ortaklığı destekleyenler, anlaşmanın şirketlerin birlikteki herhangi bir yere ihracat yaparken her ülke için ayrı gereksinimlerle ve evrak işleriyle uğraşmamasını sağlayacağını belirtiyor.

Asya Ticaret Merkezi’nden Deborah Elms, “Bu, üreticiler için harika bir haber. Şu anki eksiklik, Asya’daki nihai ürün piyasasında Asya ticareti olmaması. Anlaşma bunu sağlayacak.” dedi.

İhracatı dışarıya yapsalar dahi ortaklık, şirketlere bölgede arz zinciri oluşturmak için bir teşvik yaratıyor.

Anlaşmada aynı zamanda hizmetlere ve fikri mülkiyetin korunmasına da değiniliyor.

Neleri Kapsamıyor?

RCEP, çok fazla bölgeyi kapsamadığı ve birbirine bağdaştırmadığı için Asya-Pasifik bölgesinden 11 ülkenin oluşturduğu Kapsamlı ve Yenilikçi Trans Pasifik Ortalık Anlaşması (CPTPP) kadar “yüksek kalitede” bir ticaret anlaşması olarak değerlendirilmiyor.

Gümrük vergileri ülkeler arasında belirleniyor ve tüm üyeleri kapsamıyor. Bazı ülkeler için tarım gibi hassas konulara değinilmeyecek. Anlaşma aynı zamanda devlet teşebbüslerini serbestleştirmek, işçileri veya doğayı korumak gibi konularda hüküm eksikliği çekiyor.

Ne Tür Bir Ekonomik Etkisi Olacak?

İmzalandıktan sonra dahi uygulamaların başlanması aylar, tamamlanması ise yıllar sürebilir. Ekonomistler, anlaşmadaki karmaşıklığın keskin hesaplamaların yapılmasını engellediği görüşünde.

Katılımcı 15 ülke dünya nüfusunun neredeyse üçte birini oluşturuyor (Hindistan dahil olsaydı yarısı olacaktı). Hindistan’ın ayrılışı bu konuda çok fark yaratmasa da, RCEP üyeleri küresel GSYH’nin yaklaşık üçte birini oluşturuyor.

Hindistan’ın Yokluğu Ne Anlama Geliyor?

Endonezya ve Japonya başta olmak üzere bazı ülkeler Hindistan’ın kalması için çabalasa da, Hindistan sonradan katılabilir. Ancak Başbakan Narendra Modi, diğer üyelerin kabul ettiği koşulları net bir şekilde reddetti.

Albright Stonebridge danışmanlıktan Anthony Nelson, “Hindistan’ın yokluğu anlaşmanın değerini düşürürken, aynı zamanda anlaşmanın tamamlanması için ortadaki en büyük engeli kaldırıyor.” açıklamasını yaptı.

Hindistan’ın en büyük endişesi, Çin ve diğer yerlerden gelecek olan ucuz mallar. Diğer ülkeler için Hindistan’ın olmaması demek, Hindistan piyasasına giriş sağlayamamak ve Hindistan’ı arz zincirine dahil edememek demek.

Anlaşmanın destekleyicileri, Hindistan’ın yatırım kaybedeceğini ve tüketicilerinin de olması gerekenden daha fazla ödeyeceğini ortaya atıyor.

Güneydoğu Asya ülkeleri ise Hindistan’ı Çin’in artan gücüne karşı dengeleyici olarak görüyor.

Thammasat Üniversitesi’nden Pavida Pananond, “Hindistan için kaçırılmış bir fırsat,” diyor.

Küresel Ticaret İçin Ne Anlama Geliyor?

Hindistan olmadan bile anlaşmanın imzalanması, ABD Başkanı Donald Trump’ın tercih ettiği ikili anlaşmalar karşısında çok taraflı ticaretin desteklenmesi demek.

Trump’ın Çin ile tarifeleri arttırarak yaptığı ticaret savaşı, 2012’den beri durgun ilerleyen RCEP anlaşmasında yol katedilmesi için itici bir güç oluşturdu.

Anlaşma ABD Karşısında Çin’i Güçlendiriyor mu?

Çin zaten şu anda neredeyse tüm RCEP ülkeleri için en büyük ihracat ve ithalat kaynağı konumunda.

Çin’in nüfuzuna karşı endişe duyulan bu dönemde, anlaşma Çin’in Doğu ve Güneydoğu Asya ekonomik ortaklığındaki yerini sağlamlaştıracak ve bölgenin ticaret kurallarını şekillendirmek için Çin’in elini güçlendirecek.

Çin’in ABD pahasına yükselişini kanıtlayan bir başka olay ise, Trump yönetiminin diğer ülkelerin aksine daha düşük kıdemli bir heyet yollamasına rağmen ASEAN zirvesinde anlaşma sağlanmasıydı.

Amerikalılara tepki olarak, ABD heyetini 10 üyelik bölge birliğinden sadece 3 lider karşıladı.

Singapur’daki Yusof Ishak Enstitüsü’nden Siew Mun Tang, “Çin, ABD’nin diplomatik gafına ve Hindistan’ın ayrılığına karşı övgüye değer tedbirler aldı.” görüşünde.

Kaynak: https://www.reuters.com/article/us-asean-summit-trade-explainer/explainer-worlds-biggest-trade-pact-shapes-up-without-india-idUSKBN1XF0XY