Size daha iyi hizmet verebilmek adına sitemizde çerezler bulundurmaktayız. Gizlilik Politikamızı öğrenmek için tıklayınız. Ayrıca kişisel verilerin koruması kanunu kapsamında TESAD ile iletişime geçen her birey, iletişim verilerinin paylaşılmasını ve ilgili TESAD birimlerince kullanılmasını kabul beyan ve taahhüt eder.
Trump
Kaynak: Win McNamee / Getty Images

Donald Trump: Bir Başkan Kontrolü Kaybediyor

ABD’de salgın henüz sona ermedi ama Başkan Donald Trump’ın düşündüğü tek şey yeniden seçilmek. Ne yaptığı hakkında hiçbir fikri yok ve insanların hayatını tehlikeye atıyor.

Donald Trump tamamen yorulmuş ve bıkmış durumda. Sinir bozan virüsten, gazetecilerin bitmez tükenmek bilmeyen sorularından ve kendisini narsist bir kişiliğe sahipmiş gibi gösteren uzmanların raporlarından bıkmış durumda- ki bunlar onun yeniden seçilmesini ciddi oranda riske atıyor. ABD Başkanı’nın bu bıkkınlığı birkaç hafta evvel gazetecilerin önünde geçirdiği sinir krizlerinden belli olmuştu zaten. Akabinde Salı günü Beyaz Saray’ın tıbbi uzmanlarından oluşan ‘Koronavirüs Görev Gücü’ ekibinin tekrar iş başına geçeceği haberi geldi.  Trump ve Başkan Yardımcısı Mike Pence, ‘Görev Gücü’nün’ virüsü kontrol altına almada oldukça başarılı olduğunu ve ikinci aşamaya geçmenin mümkün olduğunu söyledi: “Ülkeyi yeniden ayağa kaldıracağız.”

Çok tuhaf bir ifade. Başka bir federal devlet Trump’ın teşvikiyle işletmelerini yeniden açarken, ABD’de 73.000’den fazla enfekte olmuş kişi hayatını kaybetti. Kısıtlamalar çok kısa bir süre önce hafifletilmiş olmasına rağmen hükümetin tahmin edilenden çok daha fazla ölüm vakası öngördüğü ortaya çıktı. Güncel bir araştırmaya göre, Ağustos ayının başına kadar Covid-19 virüsünden dolayı 134.000 Amerikalının hayatını kaybedeceği tahmin ediliyor. Nisan ayının ortasındaki bir araştırmada, aynı zaman dilimi için öngörülen sayı 60.000 idi.

Şu hâlde, ekonomiyi yeniden başlatma talebi yedi hafta içinde 33 milyondan fazla kişinin işsiz kaldığı göz önüne alındığında ne yeni ne de tamamen anlaşılmaz bir gelişmedir. Hiçbir ülke, Alman Şansölyesi’nin yakın zamanda kabul ettiği başbakanlarına yaptığı açılış konuşmasında ABD’nin durumunu daha iyi anlatamazdı. Ancak şimdiye kadar hep bir tartışma yaşandı. Bazı görev gücü üyeleri, özellikle kıdemli salgın hastalıklar uzmanı Anthony Fauci, burada büyük bir rol oynadı. Bilim adamları, Trump’ın kafa karıştırıcı ve bazen de tehlikeli açıklamalarına karşı yanlışı engelleyen, hataları düzelten bir tavır takındı, örneğin Başkan virüsten korunmak için dezenfektanların içilebileceğini söylediğinde. Bilim adamları bu yüzden hassas bir denge kurmak zorunda kalıyorlar: Bir taraftan Trump’ın kendilerini dinlemesini sağlamak amacıyla onunla olan ilişkilerini iyi tutmaya çalışırken, diğer taraftan da onun her dediğini yaparak kendi itibarlarını ve halkın sağlığını tehlikeye atmak istemiyorlar.

Görev Gücü Devam Etmeli

Salgın hastalıklar uzmanı Anthony Fauci reel duruma bağlı olarak davrandığından dolayı, Görev Gücü’nün varlığı hükümetin başarısızlıklarını gözler önüne seriyor. Bu, Kasım ayında ikinci dönem için yeniden seçilmek isteyen Trump için istenmeyen rahatsız edici bir faktör. Çökmüş sağlık sistemi, toplu işsizlik ve yaklaşan ekonomik durgunluk birçok Amerikalının geçim kaynaklarını o kadar derinden tehdit ediyor ki, Trump’tan daha yetenekli bir başkan bile bu işin altından kalkmakta oldukça zorlanacak gibi duruyor. Dahası, Trump’ın başarısı büyük ölçüde ekonomik bir başarı hikayesine dayanıyor. Her ne kadar Trump, topluma -histerik bir şekilde- salgın sürecini başarıyla yönettiğini iddia etse de seçmenleri bunu doğru olmadığının farkındalar. Anketler, ABD vatandaşlarının çoğunluğunun işletmelerin yeniden açılmasından rahatsız olduklarını gösteriyor. Trump’ın anket değerleri de -Fauci’nkinin aksine- oldukça karışık. Diğer taraftan, hoşuna gitmeyen gerçeklerle canını sıkan her danışmanına yaptığı gibi, Trump’ın Fauci’yi kovmak istediğine dair sürekli söylentiler dolaşıyor.

Ancak Trump, Fauci’yi kovmaz ve Görev Gücü de kalmaya devam edecek. Başkan Görev Gücü ekibinin tanıttıktan bir gün sonra yaptığı Twitter paylaşımında, uzman ekibin ‘süresiz’ olarak görevde kalacağını ve kendisinin de bütün dikkatini Ekonomiye, personel desteğine vereceğini duyurdu. Muhtemelen damadı Jared Kushner ekibin içerisine alacak. Kushner, tıbbi malzeme tedarikini organize eden ekibini, sözleşme yaparken Trump’a yakın olan şirketleri saygın şirketlere tercih etmesinden dolayı dikkatleri üzerine çekmişti. Onun gelecekteki görevi Trump’ın sağlık alanındaki eksikliklerini, başkana övgüler düzerek, hatalarını bir başarı hikayesi olarak satarak ve her şeyin mükemmel bir şekilde kontrol altında olduğu izlenimini vererek, gidermeye çalışmak olacaktır.

“Virüsün Kontrol Altına Alındığını Söylüyorsam O Zaman Öyledir!”

Bu durumda o zaman tam tersi doğrudur. Çünkü Trump kendi kararına ilk kez karşı çıkmıyor. Bunu daha önce de yaptı. Bu sefer ilginç olan kısım gerekçesiydi: Fox Haber’e Görev Gücü’nün ne kadar çok sevildiğiyle alakalı hiçbir fikrinin olmadığını söyledi. Onun için oldukça alışılmadık bir itiraf denilebilecek bu sözler, onun ne kadar büyük bir baskı altında olduğunu göstermektedir. Çünkü virüs onun şu ana kadar bütün rakiplerinden çok daha farklı bir rakip. O ne satın alınabiliyor ne tehdit edilebiliyor, ona ne bağırıp çağırıp kükreyebiliyor ne de onu kovabiliyor. Trump’ın iktidar anlayışında yapabileceği tek şey sözlerin egemenliğini ele geçirmek ve her türlü sorumluluğu üstlenmektir. İster eyaletleri bazen çok hızlı bazen çok yavaş açan valiler olsun, isterse bu virüsü başına bela eden Çin olsun, Trump kendisini bunların hepsiyle mücadele eden bir ‘Savaş Başkanı’ olarak nitelendiriyor ve bu salgının 11 Eylül ve Pearl Harbor saldırılarından daha kötü olduğunu söylüyor.

Ama bu suçlama oyunun da tehlikeleri var. Savaş kıyaslamaları insanları bulaşıcı hastalıktan korumaz veya başkalarını suçlamak ev kiralarını ödemez. Her şeyden önce bu zamanlarda, Trump bir başkanın yayması gereken ahlaki otoriteyi, gerçeklerden saparak yaptığı popülist söylemlerle kurban ediyor. “Virüsün kontrol altına alındığını söylüyorsam o zaman öyledir.” Bugüne kadar bu durum sadece demokrasiyi tehdit ediyordu. Ama şimdi yüz binlerce Amerikalı için de hayati tehlike arz ediyor.

Uzmanlar Sadece Halkla İlişkiler Amaçlarına Hizmet Ediyor

Görünüşe göre Trump halkla ilişkileri görmezden gelebileceğini ve ekonomiyi de tekrar rayına oturtabilirse yeniden seçileceğini düşünüyor. Trump, Kasım ayında buna daha fazlasına ihtiyaç duyamamış olabilir ama danışmanları bunun öneminin farkında. Yeni Basın Sekreteri Kayleigh McEnany ve Stratejik İletişim Direktörü Alyssa Farah, bir ay önce göreve gelmesinden bu yana Beyaz Saray’ın halkla olan ilişkilerini maksimum derecede iyileştirmeye odaklandı. Başkan ile günlük korona bilgilendirmeleri yeniden ölçeklendirildi, basın odasındaki konferanslar yeniden tanıtıldı ve şu anda görev gücüne başkanlık eden Pence’in ofisinden gelen yetkililer Trump’ın ekibine dahil edildi. Görev Gücü uzmanlarının görevde kalmasına izin verilmesi bu tabloya uyuyor: Beyaz Saray’ın tüm güçleri bir araya ettiği ve tıbbi hususları ihmal etmediğine dair kamuoyu izlenimine ihtiyacı var. Trump’ın başarı hikayesinin aksamaması için (ve tam tersine, uzmanların değerlendirmelerini sürekli baltalamaması için), bilim insanları elbette geçmişte olduğundan daha ay ön planda tutuluyor. Görev Gücü’nün haftalardır yaptığı basın açıklamaları dikkat çekmeyecek şekilde azaltıldı. En sonunda, Beyaz Saray Temsilciler Meclisi önünde Anthony Fauci tarafından yapılacak olan bir konuşma engellendi. Trump gerekçe olarak yaptığı açıklamada, orada “Trump’tan nefret edenlerin” oturduğunu söyledi. Fauci gelecek hafta, sadece Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato’da salgının kontrol altına alınması ile ilgili bir demeç verecek. Peki bu gerçekten olacak mı? Söylemesi zor: Çünkü Trump’ın kararları bugünlerde hiç olmadığı kadar kısa ömürlü gözüküyor.

Not: Yazı 7 Mayıs 2020’de kaleme alınmıştır. Bundan dolayı vaka ve ölüm sayıları 7 Mayıs haftasını yansıtmaktadır.

Yazar: Johanna Roth

Kaynak: Zeit Online