Lady Ella Fitzgerald
Udiscovermusic'den alınmıştır.

Caz Kraliçesi, Lady Ella: Fitzgerald!

Küçüklüğünden beri caz hayranı olan Ella Fitzgerald, 1917’de dünyaya geldi. Hayatının başları biraz hüzünlü de olsa, sonrasında geldiği noktada insanlar ona caz müziğin annesi demeye başladılar. Bu müzik türüyle alakası olsun olmasın her insanın ismini bildiğine emin olduğumuz ve çok sevdiğimiz Lady Ella için Mel Tormé ‘’Gezegendeki en iyi şarkıcı’’ demiştir.

1. Kötü çocukluk yıllarından bir başarı hikayesine

Doğumundan kısa süre sonra boşanan anne ve babası ile zor bir hayata başlayan Fitzgerald, Annesi ile New York’a taşınarak, annesi ve annesinin sevgilisi ile yaşadı. Üvey kız kardeşi Frances doğduktan sonra daha da büyük bir aile oldular. Fakat üvey babasından dolayı çektiği sıkıntılardan ve annesinin ölümünden sonra okulu ihmal etmeye başladı. Okulu astığı zamanlarını dolduracak şeyler bulsa da yanlış yola sapmıştı. New York Times haberine göre mafya için çalışan Fitzgerald, bir genelevde polis gözetlemesi yaptı. Bu yasadışı olaylar Fitzgerald’ın yetimhaneye gitmesi ile son buldu.

Lady Ella Fitzgerald
Minute media’dan alınmıştır.

Sonraları tabiri yerindeyse ekmeğini taştan çıkarmaya çalışarak yaşayan Fitzgerald, eğlence sektöründe çalışmak istiyordu ve Harlem’in Apollo Tiyatrosu’nda amatör bir yarışmaya katıldı ve birinci geldi. Yarışma deneyiminin ilginç olan kısmı ise Fitzgerald’ın yarışmaya dans alanında katılmasıydı. Dansta sıkı bir rekabet olduğunu fark edince, fikrini değiştirerek şarkı söylemeyi seçti. Bu minik karar değişikliği belki de bütün kariyerini tetikleyen ve muazzam başarılara imza atmasını sağlayan şeydi. Bu sahne deneyimi onun Chick Webb’le tanışmasını sağladı. Sonrasında onunla birlikte turneye katıldı ve müzik kariyerindeki ilk adımlarını atmış oldu. Beş altı yaşlarında oynadığı bir oyuna dayanarak yazdığı hiti A-Tisket A-Tasket oldu. Bu parça Fitzgerald’ın tanınmasını sağlayan parçaydı.

http://https://www.youtube.com/watch?v=SjJry0vhHj4

Biz Lady Ella’yı bütün dünyanın önünde sahnede harikalar yaratan bir kadın olarak görsek de onunla çalışanlar ve tanıdıkları aslında çok utangaç olduğunu söylemişlerdir. Bu yorumlardan yola çıkarsak Fitzgerald; New York’ta yalnız yaşayan, kendisini sahneye adayan ve orada bambaşka bir tarafını ustalıkla ortaya koyan muazzam bir kadındı diyebiliriz…

Webb ile yaptığı çalışmalara ek olarak Benny Goodman Orkestrası ile de kayıtlar alıp sahneye çıkıyordu ve kendi projelerini üretiyordu. Webb’in ölümünden sonra orkestranın adı ‘’ Ella Fitzgerald and Her Famous Orchestra ‘’ olarak değişti ve Fitzgerald orkestranın başına geçti.

Sonraları Decca Records ile anlaşma yaparak adını müzik alanında duyurmaya devam etti.

Dizzy Gillespie ve grubu ile tura çıktığı dönemlerde gösteri tarzını değiştirmeye başladı ve repertuarında scat şarkılarına da yer vermeye başladı. Böylelikle ‘scat’ türü de onunla birlikte duyulmaya ve ünlenmeye başladı. Kariyeri boyunca Roy Eldridge, Dizzy Gillespie, Herb Ells, Tommy Flanagan, Oscar Peterson, Lou Levy, Paul Smith, Jimmy Rowles ve Ellis Larkins gibi isimlerle çalıştı.

80’lere kadar kariyerini zirvede ilerleten Fitzgerald, sağlık sorunları yaşaması sebebiyle sağlığı ile ilgilenmeye başladı ve yavaş yavaş müzik çalışmalarını bıraktı. 1986’da diyabet hastası olan Fitzgerald kalp ameliyatı geçirdi ve 1994’te iki bacağı kesildi. 15 Haziran 1996’da Beverly Hills’deki evinde öldü.

Lady Ella Fitzgerald
Billboard’dan alınmıştır.

Fitzgerald hayatı boyunca 200’den fazla albüm ve 2000 şarkı kaydetti. 40 milyonu aşkın satış yaptı ve 13 tane Grammy Ödülü’nün sahibi oldu. Ella, Grammy kazanan ilk Afroamerikan kadındı. Bing Crosby hakkında “Erkek, kadın ya da çocuk, Ella hepsinden daha iyidir” dedi. Ölümünden sonra Ella Fitzgerald birçok alanda onurlandırıldı ve hatırlandı.

2. Çokça dizi, filmde rol aldı

Imdb profiline bakacak olursak Ella Fitzgerald’ın 1942’de  Ride ‘Em Cowboy ile başlayan oyunculuk tecrübesi git gide arttı. Çokça televizyon dizisinde ve filmde yer aldı. Bazılarında sadece filmlerin ve dizilerin soundtrack kısmında şarkıları ile katkıda bulunsa da, çoğunda bir oyuncu olarak çalıştı. Karakterleri genellikle şarkı söyleyen insanlar oldu.

3. Fitzgerald ve Monroe

1972’de yapılan bir röportajında Marilyn Monroe’ya borçlu olduğunu söyleyen Fitzgerald, 50’li yılların popüler bir gece kulübünde çalmasının onun sayesinde gerçekleştiğini belirtti. Monroe söylenenlere göre Mocambo’nun sahibini arayarak Fitzgerald’ın orada sahne almasını istedi ve eğer bunu gerçekleştirirlerse her gece en ön masayı kendisi  için ayırtacağını söyledi. Bu söylediğini yaptı ve her gece Mocambo’da en ön masadaydı… Bu olanlar o dönemin basınında büyük patlamalar yarattı. Ella’nın, Marilyn sayesinde artık hiçbir zaman küçük sahnelerde çıkmasına gerek kalmamıştı, Marilyn hakkında ‘’ Sıra dışı bir kadındı – zamanının biraz ilerisinde ve bunu bilmiyordu. ” dedi.

Lady Ella Fitzgerald ve Marilyn Monroe
Biography’den alınmıştır.

FRANK SINATRA VE ELLA – The Lady Is A Tramp:

http://https://www.youtube.com/watch?v=xafBWOxqssg

LOUIS ARMSTRONG VE ELLA -Let’s Call The Whole Thing Off :

http://https://www.youtube.com/watch?v=jDFG_siH8uM

 

 


Kaynakça

Sözkimin, Ella Fitzgerald Sözleri ve Hayatı, https://www.sozkimin.com/a/1017-ella-fitzgerald-kimdir-sozleri-ve-hayati.html , (ET: 04.06.2019).

Biography, Ella Fitgzerald Biography, 2 Nisan 2014, https://www.biography.com/musician/ella-fitzgerald , (ET: 05.06.2019).

Mental Floss, 10 Fascinating Facts About Ella Fitzgerald, 25 Nisan 2018, http://mentalfloss.com/article/94742/10-fascinating-facts-about-ella-fitzgerald , (ET: 05.06.2019).

Discovermusic, Ella Fitzgerald: Just Why Is She So Important?, 25 Nisan 2019, https://www.udiscovermusic.com/stories/ella-fitzgerald-centenary/ ,  (ET: 06.06.2019).

Listelist, Caz Müziğin Gidişatını Değiştiren Dev Sesli Kadın: Ella Fitzgerald, 25 Nisan 2018, https://listelist.com/caz-muzik-ella-fitzgerald/ , (ET: 03.06.2019).

Imdb, Ella Fitzgerald, https://www.imdb.com/name/nm0280228/, (ET: 05.06. 2019).