Size daha iyi hizmet verebilmek adına sitemizde çerezler bulundurmaktayız. Gizlilik Politikamızı öğrenmek için tıklayınız. Ayrıca kişisel verilerin koruması kanunu kapsamında TESAD ile iletişime geçen her birey, iletişim verilerinin paylaşılmasını ve ilgili TESAD birimlerince kullanılmasını kabul beyan ve taahhüt eder.

Birleşik Krallık Brexit’e Yeniden Evet Dedi!

23 Haziran 2016’da gerçekleştirilen Avrupa Birliğinden ayrılma referandumu sonucunda çıkan karar ‘Brexit’ olmuştu. Bugüne kadar gelinen süreçte ise Birleşik Krallık hala Birlik’ten ayrılabilmiş değildir. O zamanki dönemin Başbakanı David Cameron AB’den ayrılma aleyhine düşüncelere sahip olduğu için yerini Theresa May’ e bırakmıştır. AB ile yapılan birçok toplantıya,  verilen ek sürelere rağmen May’in kendi partisindeki milletvekillerini bile müzakere paketlerine desteğe ikna edememesi ve AB ile varılan uzlaşma tasarılarının parlamentodan üç kere geri dönmesi sonucu Theresa May yerini Boris Johnson’a bırakmıştır.  Şu an Johnson başbakanlık görevini sürdürmeye devam etmektedir.

Birleşik Krallık Parlamentosunun almış olduğu 12 Aralık günü yapılan erken seçim kararı   ‘Brexit çıkmazı’nın gidişatına dair, halkın düşüncesini ortaya koyması açısından büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Brexit,Boris Johnson, AB

1.Seçim Kampanyası Süreci

Her ne kadar AB referandumu yapılmış ve nihai sonucu belli olsa da 12 Aralık erken seçimi için yapılan kampanyalar sırasında hala Brexit aktif olan tartışma konularının başında gelmiştir. Başbakan  Boris Johnson ve İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn’in televizyonda canlı yayına çıkarak birbirlerini eleştirmeleri Brexit üzerinden sürmüştür.

AB ile yapılan görüşmeler sonucu Avrupa Birliğinden ayrılma tarihi olarak belirlenen 31 Ocak 2020’de  Birleşik Krallığın kesinlikle AB’den çıkacağını yeniden dile getiren ve AB ile yapılan son müzakerenin işleyeceğini vurgulayan Johnson’a karşı Corbyn ise, Brexit konusunda kişisel tavrını kesin olarak sergilememekle birlikte bu kararın halka ait olduğunu ve yapılmış olan müzakere paketinin yeterli olmadığını,  daha iyisinin yapılabileceğini veya  yeni bir Brexit referandumunun da düşünülebileceğini vurgulamıştır.

Brexit dışında sosyal haklar, sağlık sistemi ekonomi vb.  konular üzerine de tartışmaların olduğu canlı yayın  ITV’nin kanalında Julie Etchingham’ın moderatörlüğünde  her iki liderin açılış konuşmaları ile başladı. Ana muhalefetteki İşçi Partisi’nin lideri Corbyn seçmenlere İngiltere’nin geleceği için gerçek bir seçim hakkı verildiğini ve İşçi Partisi’nin ‘gerçek bir değişim ve umut’ vaat ettiğini söyleyerek başladı. Johnson ise açılış konuşmasında erken seçimin tek nedeninin ‘parlamentodaki çıkmaz’ olduğunu savundu ve seçilmesi halinde Brexit’i (İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden çıkışı) gerçekleştireceğini belirtti.[1]

Her ne kadar Johnson birlikten ayrılma kararını uygulamaya sokmak istese de parlamento da çoğunluğu elinde bulunduramadığı için hem kendi partisindeki milletvekillerini hem de diğer partidekileri ikna etmesi gerekiyordu. Kampanya süreci devam ederken Johnson’ın elini rahatlatacak hamle Brexit yanlısı parti başkanından geldi. Brexit Partisi’nin lideri Nigel Farage erken seçimde Muhafazakar Parti lehine çekildiğini açıklaması ile Başbakan Boris Johnson çok ciddi bir avantaj elde etmiş oldu. 317 sandalyeye sahip olan Muhafazakar Parti’nin erken seçimlerde Brexit Partisi’ne önemli sayıda kayıp vereceği düşünülüyordu ki bu da kendi yaptığı anlaşma ile AB’den ayrılmak isteyen Johnson’ın elini zora sokacaktı. Farage gücünü ve zamanını AB’den ayrılmak isteyen tarafa karşı harcamaktansa AB’de kalma taraftarı olan partilere karşı kullanacağını açıklayarak dengeleri bir kez daha alt üst etti. Johnson’da Farage’ın bu hamlesini memnuniyetle karşıladığını açıkladı.[2] Bu hamle sonucunda, Brexit taraftarı olan kamp tek elde toplanmış oldu. Johnson ve Farage ‘nin seçim dayanışması, hem Brexit hem de Brexit tarafının tek elde toplanması fikrinin arkasında duran ABD Başkanı Donald Trump tarafından da memnuniyetle karşılandı.

  1. Seçim Sonuçları

   12 Aralık günü yapılan seçim sonuçlarına göre Muhafazakar parti parlamento çoğunluğunu sağlayabilmesi için alması gereken 326 koltuk sayısını geçerek tek başına iktidar olmayı sağlamış bulunmaktadır. 2 yıl aradan sonra tekrar tek başına iktidar olmayı başaran Muhafazakar Parti’nin aksine en büyük kaybı ise İşçi Partisi’nde görmek mümkündür. İşçi Partisi’nin son seçimlere göre kaybettiği koltuk sayısı nedeniyle Jeremy Corbyn görevini kesin olmayan bir tarihte bırakma kararı almıştır.

    “Açıkçası parti için çok hayal kırıklığına yol açan bir gece oldu.” diyen Corbyn, “Ancak şunu söylemek istiyorum, bu seçim kampanyasında  bir umut bildirisi sunduk.” ifadesini kullandı. Brexit’in seçim tartışmalarını çok fazla kutuplaştırdığını, normal siyasi tartışmaların çoğunu geçersiz kıldığını savunan Corbyn, görevi bırakacağını ve bir sonraki seçimde partisinin başında yer almayacağını duyurdu.[3]

Bununla birlikte Boris Johnson’ın başını ağrıtabilecek bir haber ise İskoç Partisi’nden gelmiştir. 2014 ‘te Birleşik Krallıktan ayrılma referandumu yapan ve %55.3 oranı ile Birleşik Krallık’ta kalma yönünde oy kullanan İskoçya,   Brexit nedeniyle yeniden referanduma gitme çağrısı yapmış bulunmaktadır.

İskoçya’nın Birleşik Krallık’a bağlı kalma yönünde oy kullanmasının sebebi İskoçya vatandaşlarının ‘Avrupa Birliği vatandaşı’ olmaya devam etmek istemesiydi. İskoçya yüzde 62’yle AB’den ayrılmaya en çok karşı çıkan bölge oldu. Toplamda 32 seçim bölgesi bulunan İskoçya’da bütün bölgelerde AB’de kalmak isteyenler çoğunluğu oluşturdu.[4] Buna karşılık olarak hem AB referandumundan ayrılık kararı çıkması hem de Brexit yanlısı partinin tek başına iktidar olması bağımsızlık referandumu fikrini yeniden dile getirdi.  12 Aralık seçim sonuçlarının açıklanması ile birlikte İskoç Ulusal Partisi lideri Nicola Sturgeon yeni bir bağımsızlık referandumu çağrısında bulundu. Skynews kanalına “Artık İskoç halkına gelecekleri ile ilgili bir seçim yapma hakkını sağlama görevimiz var. İskoçya bir Boris Johnson hükümetine mahkum olmamalı ve iradesi dışında Avrupa’dan çıkarılmamalı” şeklinde konuştu.[5]

Her ne kadar şuan İngiltere önündeki belirsizlik ortadan kalkmış görünse de – özellikle belirsizliğin ortadan kalkması piyasaya yaramış bulunmakta Sterlin uzun zaman sonra Euro karşısında değer kazanmış görünmekte- Brexit’in uygulanmaya başlaması bazı problemleri de beraberinde getirecek gibi gözükmektedir.

   Sonuç

       2016 yılı itibari ile gündem de olan ve hala uygulamaya geçilememesine rağmen; 12 Aralık erken seçimlerinde Muhafazakar Parti’nin büyük başarı göstermesi ile birlikte 31 Ocak günü Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılma ihtimaline artık  kesin gözüyle bakılmaktadır.   Bununla ilgili tek çalışma yürüten İngiltere tarafı da değildir. Avrupa Birliği ülkeleri de Brexit’e karşılık olarak üye ülkeler tarafından AB’ye verilen katkı payı oranlarının arttırılması yoluna gitmiştir. Boris Johnson seçimlerden mutlak bir zaferle çıkmış olsa da;  Brexit’in uygulanması ve İskoçya’nın bağımsızlık talebi vb sorunlarla karşı karşıya kalacaktır. Bununla birlikte, vatandaşların AB’den ayrıldıktan sonra ne tür sorunlarla karşılaşacağı ve bu olası sorunlara getirilecek çözümler hala kesinlik kazanmış değildir. Kesin olan şey; Boris Johnson’ın elinde güçlü bir parlamento desteği vardır ve bu desteği 31 Ocak gününe kadar  Brexit kararının uygulanması için kullanacağıdır.


Kaynakça

Boris Johnson ve Jeremy Corbyn ilk kez canlı yayında karşı karşıya: Brexit, sağlık sistemi ve ekonomi https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-50475772 (E.T.13.12.2019)

 

 

Johnson’a seçim hediyesi: Anlaşmasız Brexit isteyen parti Muhafazakarlar’a karşı aday çıkarmayacak https://tr.euronews.com/2019/11/11/johnsona-secim-hediyesi-anlasmasiz-brexit-isteyen-parti-muhafazakarlara-karsi-aday-cikarm (E.T.13.12.2019)

 

İngiltere’de İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn’ den istifa kararı http://www.hurriyet.com.tr/dunya/ingilterede-isci-partisi-lideri-jeremy-corbynden-istifa-karari-41396559 (E.T.13.12.2019)

 

İngiltere’de Brexit referandumu sona erdi https://www.ntv.com.tr/dunya/ingilterede-brexit-referandumu-sona-erdi-brexit-ne-demek,2_hc0lqaeEW4fJ1RztlSCQ  (E.T.13.12.2019)

 

İskoç Ulusal Partisi Lideri Sturgeon: İkinci Bağımsızlık Referandumuna izin verilmeli https://tr.euronews.com/2019/12/13/iskoc-ulusal-partisi-lideri-sturgeon-ikinci-bagimsizlik-referandumuna-izin-verilmeli (E.T.13.12.2019)

 Dipnotlar

[1] Boris Johnson ve Jeremy Corbyn ilk kez canlı yayında karşı karşıya: Brexit, sağlık sistemi ve ekonomi https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-50475772 (E.T.13.12.2019)

[2] Johnson’a seçim hediyesi: Anlaşmasız Brexit isteyen parti Muhafazakarlar’a karşı aday çıkarmayacak https://tr.euronews.com/2019/11/11/johnsona-secim-hediyesi-anlasmasiz-brexit-isteyen-parti-muhafazakarlara-karsi-aday-cikarm (E.T.13.12.2019)

[3] İngiltere’de İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn’ den istifa kararı http://www.hurriyet.com.tr/dunya/ingilterede-isci-partisi-lideri-jeremy-corbynden-istifa-karari-41396559 (E.T.13.12.2019)

[4]İngiltere’de Brexit referandumu sona erdi https://www.ntv.com.tr/dunya/ingilterede-brexit-referandumu-sona-erdi-brexit-ne-demek,2_hc0lqaeEW4fJ1RztlSCQ  (E.T.13.12.2019)

[5]İskoç Ulusal Partisi Lideri Sturgeon: İkinci Bağımsızlık Referandumuna izin verilmeli https://tr.euronews.com/2019/12/13/iskoc-ulusal-partisi-lideri-sturgeon-ikinci-bagimsizlik-referandumuna-izin-verilmeli (E.T.13.12.2019)