Size daha iyi hizmet verebilmek adına sitemizde çerezler bulundurmaktayız. Gizlilik Politikamızı öğrenmek için tıklayınız. Ayrıca kişisel verilerin koruması kanunu kapsamında TESAD ile iletişime geçen her birey, iletişim verilerinin paylaşılmasını ve ilgili TESAD birimlerince kullanılmasını kabul beyan ve taahhüt eder.
Avrupa
Kaynak: BBC

Avrupa da Venüs’teki Uzay Partisine Katılacak

Bir tane beklenirken üç Venüs görevi birden geldi.

Avrupa Uzay Ajansı, Güneş Sistemi’ndeki ikinci gezegeni incelemek için Envision adlı bir uzay roketini seçti.

Avrupa Uzay Ajansı, duyuruyu Amerikalı mevkidaşı NASA’nın Veritas ve Davinci+ olarak bilinen iki Venüs projesini seçmesinden bir hafta sonra yaptı.

Bu projelerde aynı olan sadece hedef değil; Avrupa ve ABD, aynı zamanda gereken aygıtlar ve araçlar konusunda birbirlerinin çabalarına katkıda bulunacaklar.

İngiltere’deki Imperial College London’dan Envision bilim ekibi üyesi Dr. Philippa Mason, BBC News’e verdiği demeçte, “Venüs görevlerinin üçü de birbirini tamamlayıcı niteliktedir.” dedi.

Bu üçlü görevin 2030’ların başlarından ortalarına kadar sürecek olan gözlem seferleri 2020’lerin sonundan itibaren başlayacak.

Envision’ın 2034-2035 yılları arasında Venüs’e varması bekleniyor.

Venüs genellikle (haksız yere) Dünya’nın “kötü ikizi” olarak tanımlanır. Neredeyse gezegenimizle aynı büyüklüktedir ve cehennem gibi sıcak ve kurudur. Bu benzerliklere rağmen üzerinde yaşadığımız bereketli mavi gezegenle alakası yoktur.

Üç görevin de cevabını aradığı soru: Bu büyük farkın sebebi ne?

Oxford Üniversitesi’nden Dr. Colin Wilson şöyle düşünüyor: “Venüs bizim en yakın komşumuz ve ziyaret edebileceğimiz Dünya boyutundaki tek gezegendir. Ayrıca Venüs’ün jeolojik olarak aktif olduğunu düşünüyoruz. Eğer aktifse, Venüs’ün neden Dünya gibi gelişmediğini bilmek istiyoruz.  Belki şu daha da iyi bir soru olabilir: Dünya neden Venüs gibi gelişmedi? Nasıl oluyor da yaşanabilir iklime sahip olan biziz?”

Envision’ın faaliyet alanına yardımcı olan Dr. Wilson, AUA projesinin yüksek oranda Venüs’ün doğasına odaklanacağını açıkladı.

İki ABD görevinden biri olan Veritas, volkanik ve diğer jeolojik faaliyetler arayan küresel haritalar yapacakken, Avrupa araştırması gezegenin nispeten küçük bir bölümünü kapsayan bölgelere odaklanacak. Bunlar esrarengiz “tesseralar”dır ve Dünya’nın “kıtalarının” Venüslü eşdeğeri olarak tanımlanırlar. Yüksekteler, deforme olmuşlar ve muhtemelen gezegendeki en eski araziler arasında yer alıyorlar. Envision için bu büyük arayışın hedefi, kıtaların bileşimlerini belirlemek olacak.

Dr. Mason, “Eğer bazalttan yapılmışlarsa, bu, her yerde yüzeye püsküren taze, saf magma anlamına gelir.” dedi. “Ama eğer ‘kıtalar’ aslında çok farklı bir bileşime sahiplerse -eğer granitlerse- bu, geçmişte bir aşamada Venüs’ün mantosunda su olduğu anlamına gelir çünkü granit, ıslak magmadan oluşur.  Envision ise granit, bazalt ve diğer kaya türleri arasında ayrım yapacak.”

Böyle bir keşif aynı zamanda, Venüs’ün tektoniği hakkında bize bilgi verecek. Tektonik, Dünya’daki dış katmanlarını sürekli olarak geri dönüştüren ve bu süreçte yaşanabilir bir iklimi oluşturmaya yardımcı olan büyük kayalık itici güçtür. Yeni Venüs görevleri dalgası, bu itici gücün tarih boyunca Venüs’te çalışıp çalışmadığını ve çalıştıysa da ne ölçüde çalıştığını belirlemenin bir yolunu bulacak.

Envision altı deney yapacak. Ana sensör, yüzey özelliklerini piksel başına 10m çözünürlüğe kadar haritalamak için gezegendeki kalın bulutları delip geçecek sentetik aralıklı radar olacaktır.

İkinci bir radar, bir kilometre derinliğe kadar yüzey altı özelliklerini inceleyecek.

Kalan dört cihazdan üçü, Venüs’teki sıcak noktaları arayacak ve atmosferindeki gazları takip edecek spektrometrelerdir.

Önceki görevlerden gördüğümüz kadarıyla, yüz binlerce volkana benzer yapı var ancak araştırma ekibinin öğrenmek istediği şey, bugün bu volkanların kaç tanesinin aktif olduğudur.

Gezegenin belli başlı bölgelerini tekrar tekrar görüntüleyerek, yeni lav akışlarının tespit edilip ölçülebileceği umut ediliyor.

Envision, ayrıca yerçekimini ölçmek için bir radyo deneyi yapacak. Yani, bu görevin içinde pek çok şey mevcut. Envision’ı ilk olarak 2010’da öneren ve bu görevin baş bilim insanı olan Londra Üniversitesi Royal Holloway’den Prof. Richard Ghail, “Venüs, Dünya büyüklüğündeki tek komşumuz olmasına rağmen pek çok farklılığı bulunuyor.” dedi. “Envision, Venüs’ün neden bu kadar farklı olduğunu keşfetmek için atmosferi, yüzeyi ve iç kısmı arasındaki bağlantıları araştıracak ve bize evrenin herhangi bir yerinde Dünya büyüklüğündeki gezegenleri anlamamızı sağlayacak.”

Venüs: Hem Çok Benzer Hem Çok Farklı

  • Gezegenimize en yakın gezegen olan Venüs, Dünya’ya 40 milyon km’ye kadar yaklaşıyor.
  • Yarıçap olarak Dünya’dan sadece %5 daha küçük, boyut ve kütle bakımından ise diğer gezegenler arasında Dünya’ya en benzer olanı.
  • 25°C’ye yakın bulut sıcaklıklarıyla Venüs tehlikesiz bir yer gibi görünebilir.
  • Ama yüzeyi 450°C ve basınç seviyesi de Dünya’dakinin 90 katı.

Envision projesinin seçimi, AUA’nın Bilim Programı Komitesi toplantısında kararlaştırıldı. Toplantıdaki bazı üye devlet delegasyonları, Envision’daki bilimin Amerikalıların çabalarıyla yeterince “sinerjik” olduğuna dair bunun sadece bir taklit veya bir araştırma değil, tam olarak tamamlayıcı bir görev olduğu konusunda yeniden güvence istedi.

Envision ekip üyeleri, bu sinerjilerin tasarıda ana hatlarıyla belirtildiğini ve Avrupa ile ABD’deki Venüs araştırmacıları arasında var olan yakın topluluğun, her üç görevin de “el birliğiyle” yürütüleceğini söylüyor.

10 Haziran Perşembe günü alınan karar, projeye izin verildiği anlamına gelmiyor. Ajansın, görevi resmi olarak “kabul etmesi” için projenin uygulanabilirliği üzerine daha fazla çalışma gerekiyor ancak öngörülemeyen bazı teknik engellerin veya maliyetlerde büyük, beklenmedik bir artışın ortaya çıkması dışında, Envision’ın artık başlayabileceği varsayılıyor.

Konsept, 550 milyon € (470 milyon £; 670 milyon $) sınırlı bir bütçe ile Avrupa’nın Orta Sınıf serisinde yer alıyor. Bu bütçe, uzay aracının ana gövdesi, Dünya’dan fırlatılan roket ve Venüs’teki operasyonlar için kullanılıyor.

Bireysel üye devletler araçları tedarik ediyor. Envision için bu, esas olarak Almanya, Fransa, İtalya, Belçika ve İspanya’dan gelen katkılar demek.

ABD, sentetik aralıklı radarı sağlayacak (Avrupa, Amerikan Veritas misyonundaki radara katkıda bulunacak).

İngiltere bir zamanlar Surrey Satellite Technology Ltd. tarafından geliştirilen Novasar uydusunu temel alan radarı sağlayacaktı. Ancak yüksek maliyet ve Atlantik’ten gelen teklif, Envision tasarım ekibini, NASA’nın Jet Propulsion Laboratuvarı’nda inşa edilecek ekipmanla çalışmaya itti.

Airbus UK (Havacılık sektöründe uluslararası bir öncü şirket), tüm ekipmanı bir araya getirmek ve son uzay roketini monte etmek için yeterli bir güce sahip.

Son zamanlarda birçok gökbilimcinin, teleskopik gözlemler yaparken Venüs’ün bulutlarında fosfin görmesiyle Venüs’e olan ilgi daha da arttı. Bu kimyasal, potansiyel bir biyolojik kökene sahip ve gezegende daha uygun irtifalarda mikrobiyal yaşam olabileceğine dair spekülasyonlara yol açıyor. Fosfin gözlemlerinin ikna ediciliği, daha fazla çalışma yapılmasıyla azalmasına rağmen hala çoğu kişi Venüs’ü ziyaret etmek için büyüleyici bir yer olarak görüyor.

Yeni Zelanda’dan uydu fırlatan roket girişimcisi Peter Beck, 2023’te kendi araştırma görevini göndermeyi planladığını söylüyor.

Bu, varsayılan fosfin aramak da dahil olmak üzere, bulutların bileşimi hakkında daha iyi bilgi almak için atmosfere bir sonda yerleştirmeyi planlıyor.

Yazar: Jonathan Amos

Kaynak: BBC