Ana Sayfa / Haber Çevirileri / Arap Zirvesi 2

Arap Zirvesi 2

Arapça Aslından Çeviren: Yehia Al Kilany

Arap liderleri, Suudi Arabistan’ın Al-Zahran şehrinde gerçekleşen Arap Zirve’sinde, Amerika’nın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak ilan  etmesini ve İran’ın Arap Ülkelerinin iç işlerine karışmasını eleştirdi.

Sonuç bildirgesinde; İran’ın Arap Ülkelerinin iç işlerine karışmasının ve istikrarı sarsmasının sonucunda mezhebi çatışmaları alevlendirmesinin kabul edilemeyeceği açıklandı.

Bildirgede İran’ın “terör milisleri”ni silahlandırmasını kınadı ve başta Yemen ve Suriye olmak üzere İran’a bağlı olan milislerin geri çekilmesi için çağrıda bulundu.

Bildirgede Arap Ülkeleri Amerika’nın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak ilan etmesinin batıl ve geçersiz olduğunu ve Kudüs’ün Filistin’in başkenti olarak kalacağını açıkladı.

Ayrıca tüm Ortadoğu’yu etkilebileceği Kudüs’ün mevcut yasal ve siyasi durumunu değiştirme ihtimali olan her hangi bir karar alınmasından uzak durulması uyarısı yapıldı.

Açılış konuşmasını ise Ürdün kralı yaptı. Konuşmasında Filistin meselesinin çok hassas olduğunu, Filistin ve İsrail çekişmesinin çözümünün iki devletin de ortadan kaldırılması ve Kudüs’ün hâlâ Filistin’in başkenti olduğunu açıkladı.

Suud kralı Salman bin Abdulaziz zirvenin açılışında Suudi Arabistan, Amerika’nın Kudüs hakkında verdiği kararın ve Amerika Büyükelçiliğinin oraya taşımasını kabul etmediğini söyledi. Suriye konusuna değinmeden İran’ı aleni bir şekilde Arap ülkelerinin iç işlerine karışmasını eleştirdi.

Zirve, ABD, İngiltere ve Fransa’nın Esed rejimine bağlı yerlerde yaptığı saldırıdan bir gün sonra gerçekleşti fakat kral Salman Suriye meselesinden bahsetmedi.

Konuşmasında Kral Salman bir kez daha Kudüs meselesinde Amerika’nın verdiği kararı kabul etmediğini söyledi. Ayrıca Kudüs’ün Filistin toprağından bölünmez bir parça olduğunu ve Filistin’in hem Araplar’ın hem de tüm Müslümanların kalbinde büyük bir yer aldığını, herkesin bunu anlaması için bu zirvenin isminin “Kudüs Zirvesi” olarak adlandırıldığını açıkladı.

Al-Zahran’da gerçekleşen Arap zirvesinde Suud kralı Salman,  Suudi Arabistan’ın Kudüs’teki İslamî vakıflara 150 milyon dolar bağışladığını söyledi.

Ayrıca Birleşmiş Milletler Yakındoğu Filistin Mültecilere Yardım Ajansı UNRWA’ya 50 milyon dolar bağış yapıldığını söyledi.

Kudüs meselesi zirvenin gündeminde en önemli konuydu. Şu an ABD  Büyükelçiliğinin Telaviv’den Kudüs’e taşınması için hazırlıklar başlatılmıştır. Geçen 1 Aralıkta ABD Cumhurbaşkanı Donald Trump’ın yaptığı Kudüs açıklamasının ardından ve Amerika’nın uzun zamandır yaptığı diplomatikten dolayı bazı ilişkilerin kopmasına  sebep oldu.

Bu sebeple  Filistinliler tüm Amerikan yetkililerle  olan ilişkiyi  durdurdu.

Suriye’de Kontrolün Sağlanması

Kral Salman konuşmasında Suriye meselesinden bahsetmedi ama Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Abu El-Gheit konuşmasında Arap liderlerine Suriye durumunu özellikle yeni yapılan saldırıdan sonra yeniden kontrolün sağlanması için çağrıda bulundu.

Abu El-Gheit “Arap liderleri durumun kontrolünün yeniden sağlamalarını ve siyasi çözüm bulmak için ortak stratejiye varmalarını umuyorum.” dedi.

Katar ve Suudi Arabistan Suriye’de yeni yapılan hava saldırısını kabul ettiklerini açıkladılar.

2011 yılından beri Suriye’de devam eden çatışmalarda Katar ve Suudi Arabistan silahlı muhalefeti destekliyordu ve Esed rejimine karşı olmalarına rağmen gitgide konudan uzaklaşmaya başladılar.

Apaçık Karışmalar

Zirve 17 lider, Cezayir, Fas ve Oman Saltanatının temsilcilerinin ve  Suudi Arabistan’ın geçen Haziran ilişkileri kestiği Katar, onun Arap Birliğindeki daimi elçisinin katılımıyla gerçekleşti. Suriye ise üyeliği askıya alındığından dolayı zirveye dahil olmadı.

Katılmayanların en önemlisi ise Katar Prensi Şeyh Tamim bin Hamad Al-Sani oldu. Mısır, Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn “Terör örgütlerine destek” ile suçlayarak Katar’la olan ilişkilerini kestiklerinden ötürü Prens Tamim toplantılara katılmadı.

Lakin bu diplomatik kriz zirvenin gündemine eklenmedi.

Zirve Aramco şirketinin merkezi olan ve Suudi Arabistan’ın en büyük rakipi olan İran’dan 250 kilometre uzaklıkta bulunan Al-Zahran şehrinde gerçekleştirildi. Toplantılarda Suudi Arabistan, bölgesel güce sahip olan İran aleyhinde söylemlerde bulunarak Ortadoğu’daki sorunların artmasının müsebbibinin İran olduğunu söyledi.

Suudi Arabistan ve İran; Suriye, Yemen, Irak ve Lübnan gibi ülkelerle yıllardır karşı karşıya geliyorlar.

Kral Salman konuşmasında İran’ın Arap coğrafyasında yaptığı terör eylemlerini eleştirdi ve bu günlerde karşılaştığımız en büyük tehlikenin terör olduğunu açıkladı.

Mart 2015 yılından beri askeri ittifak ile Yemen’de bulunan Suudi Arabistan’ın kralı Salman; İran’ın, Husileri desteklediği için fakir ülkede terörün tırmanmasına sebep olduğunu açıkladı.

Askeri ittifak, Husiler tarafından geçen Çarşamba ve Perşembe günlerinde Suudi Arabistan’a atılan 5 balistik füze ve 2 pilotsuz uçağın havada imha edildiğini duyurdu ve bu hususta Mısır Cumhurbaşkanı Al-Sisi Mısır’ın böyle bir davranışı kabul etmeyeceğini ve Arap Milli güvenliğinin bölünmez bir bütün olduğunu açıkladı.

Suudi Arabistan ve Katar, Esed rejimi tarafından sivil insanlara yapılan saldırının yanıtı olarak Suriye’de yeni gerçekleşen hava saldırısını desteklediğini açıkladı.

Bir sonraki zirve seneye 2019 yılında Tunus’ta gerçekleşecektir.

Kaynak: https://www.i24news.tv/ar/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/middle-east/172336-180415-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%85%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-%D9%88%D8%A5%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AF%D8%B3

Çevirmen Hakkında

Yehia Al Kilany / TESA Arapça Çevirmeni

İstanbul Üniversitesi

Sosyal Hizmet Bölümü 3. sınıf

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir