Ana Sayfa / Çeviriler / Röportaj Çevirileri / Anaerkil Mosuo Toplumu: “Yetki Kadınlarda Olduğunda Erkekler Daha İyi Yaşıyor.”

Anaerkil Mosuo Toplumu: “Yetki Kadınlarda Olduğunda Erkekler Daha İyi Yaşıyor.”

Muhabir: Jürgen Vogt

Anaerkil sistemin nasıl işlediğini görmek için iki ay Çin’in güneyindeki Mosuo’da araştırma yapan Arjantinli yazar Ricardo Corel’in Spiegel Online’a aktardığına göre “kadınların farklı bir hükmetme tarzları var.”

Spiegel Online: Corel Bey, maço davranışların yaygın olduğu Arjantin’den biri olarak, sizin için Çin’deki anaerkil toplum Mosuo’da iki ay yaşamak nasıl bir deneyimdi?

Coler: Biz erkekler, bir erkeğin ne olduğunu biliriz, onu kolayca kafamızda kurarız fakat kadını oluşturan şeyler nedir? İşlerin nasıl yürüyeceğini kadınların belirlediği, doğdukları andan itibaren sosyal konumları itibariyle her şeye kadınların karar verdiği bir toplumda neler olduğunu öğrenmek istedim.

SO: Mosuo toplumu feministler için bir cennet mi?

Coler: Açıkçası ters bir patriarki bulacağımı zannetmiştim fakat Mosuo’daki hayatın bununla hiç ilgisi yok. Kadınların farklı bir hükmetme tarzları var. Yönetim, kadınların işlerinin bir parçası; işlerin yolunda gitmesini ve ailenin iyi işlemesini seviyorlar.  Servet biriktirmek yahut çok para kazanmak akıllarından bile geçmiyor. Sermaye birikimini erkek işi olarak algılanıyor. Popüler bilge söz boşuna demiyor: “Yetişkin bir erkekle oğlan çocuğu arasındaki fark oyuncaklarının fiyatıdır.”

SO: Bir erkek için anaerkil bir toplumda yaşamak nasıl bir şey?

Coler: Yetki kadınlarda olduğunda erkekler daha iyi yaşıyor; neredeyse hiçbir şeyden sorumlu değilsiniz, daha az çalışıyorsunuz ve tüm gününüzü arkadaşlarınızla geçiriyorsunuz. Her gece başka bir kadınla birliktesiniz. Hepsinin üstünde, sonsuza dek annenizin evinde yaşayabilirsiniz. Asıl kadının yol gösterdiği ve parayı kontrol ettiği toplumlarda kadın erkeğe hizmet eder. Ataerkil toplumda biz erkekler daha fazla çalışıyoruz ve ara sıra bulaşık yıkıyor, yemek yapıyoruz. Saf anaerkil Mosuo’da bunu yapamazsınız, kadının baskın konumu şüphesiz olduğunda bu tür eski moda cinsiyet rollerinin hiçbir anlamı kalmıyor.

SO: Mosuo’da sizi en çok ne şaşırtan şey neydi?

Corel: Beni en çok şaşırtan şey anaerkil toplumda şiddet olmamasıydı. Bunun idealleştirmeye kaydığının farkındayım, her toplumun sorunları var fakat anlaşmazlıkları şiddetle çözmek Mosuo kadınlarına mantıklı gelmiyor. Çünkü kontrol zaten onlarda ve kimse savaşmıyor. Suçluluk ve intikam duygularını bilmiyorlar ve basitçe, kavga etmek utanç verici bulunuyor. Kavga ederlerse mahcup oluyorlar hatta kavga etmek sosyal statüleri için bir tehdit oluşturuyor.

SO: Peki soruna bir çözüm bulunamadığında?

Coler: Her halükârda münakaşa olmayacaktır. Kimisi sert bir biçimde, kimisi dostça ne olacağına kadınlar karar veriyor. Onlar net emirler veren güçlü kadınlar. Bir erkek kendine verilen görevi yerine getirmediğinde bunu kabul etmesi bekleniyor, azarlanmak ya da cezalandırılmak yerine ona iş için uygun olmayan bir küçük bir çocukmuş gibi davranılıyor.

SO: Erkekler yetkisiz olarak mı yetiştiriliyor?

Coler: Mosuo’da kadınlar açıkça daha etkili ve saygın cinsiyet. Yine de ev ya da makine almak veya inek satmak gibi “gerçekten büyük” kararları erkeklerin aldığını söylüyorlar. Erkekler fiziksel işgücünde olduğu gibi bu tür konular için de iyiler. Kasabanın resmi yöneticisi bir erkek. Kasabada onunla dolaştım, kimse onunla ilgilenmiyordu. Bir erkek olarak hiçbir otoritesi yok.

SO: Konu aşk olduğunda, roller arasındaki bu ayrım nasıl işliyor?

Corel: İkisi arasında büyük bir fark var olsa da anaerkil toplumda aşk ve erotizm her zaman her yerde. Mosuolular sık sık çift anlamlı şakalar patlatıyor, birileri daima size bir kadın sunmak istiyor ve etrafta daima size gülümseyen bir kadın oluyor. Söylediğim gibi, bu kadınlar net emirler veren güçlü kadınlar, size sağırmışsınızcasına bağırırlar ama konu baştan çıkarmaya geldiğinde tamamen değişiyorlar. Utangaç davranıyor, yere bakıyor, kendi kendilerine tatlı şarkılar mırıldanıyor ve kızarıyorlar. Erkeklerin, seçimin kendilerine ait olduğuna ve onların kadınları tavladıklarına inanmalarına izin veriyorlar. Sonra tüm geceyi birlikte geçiyorsunuz ve ertesi sabah erkek gidiyor ve kadın da önceden olduğu gibi işlerine devam ediyor.

SO: Diğer bir deyişle özgür aşk için bir cennet mi?

Corel: Partnerlerin çabucak değiştiği Mosuo’da cinsel yaşam oldukça özgün ve hareketli. Ama geceyi kiminle geçireceklerine kadınlar karar veriyor. Yaşadıkları yerin bir ana girişi var ama her yetişkin kadın kendi küçük kulübesinde yaşıyor. Erkekler ise geniş evlerde beraber yaşıyorlar. Her kulübenin kapısında bir askı var ve her erkek şapka takıyor. Bir erkek bir kadını ziyaret ettiğinde şapkasını bu askıya asıyor, böylece herkes kadının erkek ziyaretçisi olduğunu biliyor, kimse o kapıyı çalmıyor. Eğer bir kadın âşık olursa sadece o erkekle görüşüyor ve erkek de başka kadınları ziyaret etmiyor.

SO: Bir erkek için Mosuo kadınını çekici kılan nedir?

Coler: Aşk onlar için partnerlikten daha önemli, âşık olmak istiyorlar ve biriyle birlikte olmalarının tek sebebi aşk. Evlenmek ya da aile kurmakla ilgilenmiyorlar. Aşk bittiğinde her şey bitiyor. Para, çocuklar ya da başka bir şey için birlikte kalmıyorlar.

SO: Mosuo’da evlilik diye bir kavram var mı?

Coler: Evet, hatta çocuklar “iyi bir çocuk olmazsan seni evlendiririz.” diye tehdit ediliyor. Çocuklar evliliği bir korku hikayesi olarak öğreniyorlar. Bana bizim nasıl yaşadığımızı sordular. Ben de “Erkekle kadın tanışır, âşık olurlar, çocukları olur ve tüm hayatlarını birlikte yaşarlar.” dedim. “Müthiş olmalı.” dediler fakat yürümediğini bildiğimiz halde aynı şeyleri tekrar ediyor oluşumuza güldüler.

SO: Sizin bir askıya şapka asıp asmadığınızı sorabilir miyim?

Coler: Bir kadın benimle çocuk yapmak istedi. Ben Arjantin’de, o Çin’de yaşadığı için hayır dedim. Tepkisi “Yani?” oldu. Orada çocuklar her zaman anneleriyle kalıyor. Hiç görmeyeceğim birinden çocuk sahibi olamayacağımı söylediğimde ise bunu çok ciddiye aldığımı düşünerek gülümsedi. Onlar çocuk sahibi olduklarında, çocuklar sadece kadınlara ait, erkeklerin hiçbir rolü yok.

SO: Çin toplumunda erkek çocuklar kız çocuklardan daha kıymetli. Mosuo’da tam tersi bir durum mu var?

Coler: Bir aile için kız çocuğuna sahip olmamak bir felaket. Dahası bu aileler ekonomik olarak da daha kötü durumda oluyorlar çünkü para işlerini yürütenler de kadınlar. 5-6 kişilik küçük aileler olsa da genelde aileler 15-20 kişiden oluşuyor. Çin’in kentli nüfusu bir, kırsal kesim iki çocuk sahibi olma hakkına sahipken yaklaşık 25,000 Mosuolu etnik azınlık statüsünde olduğu için üç çocuk sahibi olabiliyorlar.

SO: Mosuo’da ‘’baba’’ diye bir kellime var mı?

Coler: Evet fakat bizdeki baba kavramından tamamen farklı. Burada babanın görevlerini anne ya da aile devralıyor. Çoğu zaman kadınlar çocuğun kimden olduğunu bilmiyorlar, dolayısıyla çocuklar da biyolojik babalarını tanımıyor. Ama kadınlar için bu pek önemli değil çünkü erkekler çok nadir çalışıyor ve maddi değerler üzerinde çok az kontrole sahipler. Önemli olan şey aile ve ondan asla ayrılmayacaklardır.

Bu makaleye atıf için: Ad soyad, Kurum Adı, Sayfa Adı ya da Başlığı, Yayın Tarihi , Web Adresi, ( Son Güncellenme Tarihi / Erişim Tarihi ) formatında belirtilmesi gerekmektedir.
Telif Hakları hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

Ayşe Akçalı

Ayşe Akçalı
TESAD İngilizce Çevirmeni

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir