Ana Sayfa / Çeviriler / Haber Çevirileri / Asya / Abe ve Putin, Japonya-Rusya İlişkilerini Geliştirecek Fakat Bu Girişim Kuril Adaları Konusunda Pek Muhtemel Görünmüyor

Abe ve Putin, Japonya-Rusya İlişkilerini Geliştirecek Fakat Bu Girişim Kuril Adaları Konusunda Pek Muhtemel Görünmüyor

Liderler bu hafta buluştuklarında, Japonya ve Rusya arasındaki ilişkileri geliştirmek ve bazı iş anlaşmalarını perçinlemek için hazır görünüyorlardı. Her iki taraf da İkinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdirmek için yapılan barış antlaşmasını engelleyen bölgesel bir toprak hattındaki beklentileri Eylül ayında ‘’bölge sorununun çözümü’’ sözünü veren Başbakan Shinzo Abe, Rusya ile aralarındaki sorunları yok ederek diplomatik bir miras bırakmak istiyor ve bunun da Tokyo’nun yükselen bir güç olan Çin ile yarışmasına yardım edebileceğini umuyor.

Bölgesel imtiyazlar Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için riskli olabilir. Fakat Tokyo’nun sarkan iş anlaşmaları, Batı’nın yaptırımları ve düşük petrol fiyatlarının vurduğu bir ekonomi tarafından hoş karşılanabilir.

Fakat, Abe, konu hakkında ilerlemeyi umut ederken, konunun toplantıda çözülemediğini söyledi. Ayrıca Rus yetkililer uyarı tonunda bir sese sahiptiler.

Uzun yıllar Japonya-Rusya ilişkilerinde görev alan ve Abe’nin danışmanlığını yapan Mueno Suzuki Reuturs’a yaptığı açıklamada şunları söyledi: ‘’Beklentileri yükseltmemeliyiz. Bölgesel meselenin çözümüne yönelik bir adım atılırsa, bu yeterli olabilir. Bence bu konuda bir adım atılabilir.’’

Bölgesel kavganın sebebi, Japonya’nın Kuzey bölgeleri ve Rusya’da Güney Kuril Adaları olarak bilinen Hokkakido adalarının dört tanesinden ikisinin İkinci Dünya Savaşı’nda Sovyetler Birliği’inin el koymasıdır.

Soğuk Savaşın sona ermesinden bu yana iki devlet arasındaki ilişkilerin gelişmesine rağmen, her iki ülkede de Rusya’nın denetimin altındaki adaların sahiplenilmesi üzerine bir iç muhalefet mevcut.

Abe ve Putin, 15-16 Aralık’ta önce Abe’nin önce Yamaguchi’deki seçim bölgesinde ertesi gün de Tokyo’da bir araya gelecek.

İki taraf da 2014’te Kırım’ın Rusya’ya katılmasından ve Batı’nın uyguladığı yaptırımlardan sonra, güvenlik önlemlerini ve ortak deniz kurtarma çalışmalarını canlandırmaya çalışmaktadır.

Japon medyası, aynı zamanda iki tarafında dört ada üzerindeki ortak ekonomik faaliyetlerle ilgili müzakereleri hızlandırılabileceğini de belirtti.

Temple Üniversitesi’nin Japonya Kampüsünde görev alan profesör James Brown ‘’Büyük beklentilerin ardından bunlar yetersiz sonuçlardır.’’ açıklamasında bulundu.

Diplomatik kaynaklar Tokyo’daki beklentiyi düşürmek için pek çok sebebi bir araya getirdi. Çünkü ABD başkanlık seçimlerini kazanan Donald Trump’ın Moskova ile bağlarını kuvvetlendirme ihtimali var. Bu yüzden Putin’e bireysel ilişkilerinde çok fazla güvenen –başkanlığı boyunca 15 kez görüşen Abe için- Japonya’nın müttefik olarak cazibesini azaltmaktadır.

Japonya, barış antlaşması imzalanmadan önce dört adanın da egemenliğinin teyit edileceğini uzun zamandır ısrarla belirtmektedir.

Ancak tutumunu yeniden düşünen, ‘’iki artı-alfa’’ adı verilen ve kısmen 1956’da Sovyetler Birliği’nin barış antlaşması imzalandıktan sonra iki küçük adayı teslim etmesi üzerinde anlaşmaya varıldığı ortak bildiriye dayanan bir formülü canlandırdığı yönünde işaretler var.

Suzuki, ‘’Eğer bir çözüm başlatmak adına 1956 Japonya-Sovyet ortak bildirgesine dayanılarak somut müzakereleri başlatacaklarını duyururlarsa bu çok iyi bir gelişme olabilir.’’ açıklamasında bulundu.

Sadece iki adanın geri verilmesini içeren barış antlaşması Abe’yi muhafazakar politikacılar tarafından “Neden daha fazlası değil ?” eleştirisine maruz bıraktı.

Daha önce var olan bu düşünce, adalardaki ortak ekonomik faaliyetler için bir çerçeve yaratmaktadır. Rusya dışişleri bakanı Sergei Lavrov geçen hafta gazetecilere verdiği demeçte, konuyla ilgili görüşmelerin Abe’nin önerileri altında ilerlediğini söyledi.

Ancak Japonya, kendi egemenlik iddialarını ihlal etmeden herhangi bir ortak ekonomik faaliyetin yürütülmesi gerektiği ve bunun da yasal çerçeveleri zorlamayacak şekilde yapılması gerektiği konusunda ısrarcı olduğunu da vurgulamaktadır.

Adaların egemenliğinin Japonya’ya devredilmesi ile ilgili yapılacak herhangi bir anlaşma da, Washington’un orada askeri üsler kurabilmesi veya adaları da savunma zorunluluğu olup olmadığı da dahil olmak üzere –Japonya diplomasisinin çekirdeğini oluşturan ABD-Japonya güvenlik anlaşmasının adalar için uygulanıp uygulanmayacağı sorgulanmalıdır.

Ancak bu tür güvencelerin sağlanması, Pekin’in tarafından da iddia edilen ve Güney Çin Denizi’ndeki, Japonya’nın kontrol ettiği küçük adaları savunma konusundaki kararlılığını zayıflatabilir.

İktidar’daki Liberal Demokrat Parti’nin dış politika panelinin başında olan Masashi Adachi Reuters’e verdiği demeçte şunları söyledi: ‘’15 ve 16 Aralık’ta olacak olan toplantıda,  tüm engellerin üstesinden gelmek başbakan için çok zor olacaktır. Beklentilerin çok yüksek olduğu görüşler var. Bence çok temkinli davranıyorlar.’’

Kaynak: https://www.japantoday.com/category/politics/view/abe-putin-to-improve-japan-russia-ties-but-breakthrough-on-islands-unlikely

Çeviren Hakkında

Mervan Nazım 

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir