Ana Sayfa / Haber Çevirileri / Asya / ABD HEGEMONYASININ ÇÖKÜŞÜ: BRICS ÜLKELERİ ABD DOLARINI REDDEDECEK

ABD HEGEMONYASININ ÇÖKÜŞÜ: BRICS ÜLKELERİ ABD DOLARINI REDDEDECEK

03 Ağustos 2017

Rusça aslından çeviren: Zelina Çeper

ABD her açıdan şantajda bulunuyor: Capitol Hill, Rusya’ya yaptırım savaşı ilan etti ve Beyaz Saray, Orta Krallık’tan çelik ürün tedarikine yeni kısıtlamalar getirmek isteyen Çin üzerindeki ticaret baskısını artıyor. Buna karşılık, BRICS içindeki Moskova ve Pekin uzun vadede karşılıklı yerleşim yerlerinde doları terk edecekler. Bu, ABD’nin dünyadaki bölünmemiş mali egemenlik döneminin sona ermesi anlamına gelecektir. ABD Kongresi’nin her iki kandadının, Rusya’ya karşı yaptırım paketinde yer alanların kabulünden hemen sonra, Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov Washington’a müthiş bir uyarı verdi. Rus diplomat, “ABD’nin Rusya’ya yaptırımları yalnızca Rusya’yı, hesaplamalarda dolar gerektirmeyen alternatif bir ekonomik sistem yaratmaya itecektir” dedi.

Şanghay’da 1 Ağustos 2017’de açılan BRICS ticaret bakanlarının iki gün sürecek olan zirve toplantısının öncesinde Smolensk Meydanı’ndan böyle keskin bir bildirinin duyulması tesadüf değildir. Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’yı içeren bu organizasyon, “Büyük Yedi” olarak adlandırılan Batılı ülkeler kulübü için güçlü bir karşı ağırlık haline geldi. Bugün, BRICS ülkeleri Dünya topraklarının% 26’sını, dünya nüfusunun% 42’sini (yaklaşık üç milyar kişi) ve dünya gayrisafi milli hasılasının% 27’sini oluşturmaktadır. Dahası, uzmanların tahmini hesaplarına göre, 2050 yılına kadar BRICS ülkelerinin payı dünya gayrisafi milli hasılasının % 40’ından fazlasını oluşturacak.

Ancak BRICS ticaret bakanları, Şangay zirvesinde olayları zorlamadılar ve doları terk etmemeye ve karşılıklı yerleşim yerlerinde başka bir para birimine geçmeye karar verdiler. Ekonomik Kalkınma Bakanı Maxim Oreshkin’in belirttiği gibi, yakın gelecekte BRICS ülkelerinin, özellikle Rusya ve Çin’in ulusal para birimindeki yerleşim birimlerine geçişi gerçekleşebilir. Bu arada bakan şu etkileyici gerçeği açıkladı: 2020 yılına kadar Rusya ile Çin arasındaki ticaret cirosu 200 milyar dolara ulaşabilir. Bu arada, Şangay zirvesinin oturum aralarında, doların kullanımı hariç olmak üzere kuruluşta yeni bir para sistemi oluşturulmasına ilişkin ayrıntılar tartışıldı. 2015 yılının başlarında Vladimir Putin şunları söylemişti: “Çin ile gerçekleşen ekonomik değişimlerde ulusal para birimlerinin daha geniş kullanımı ile ilgili kararlar aldık. Bazı ülkelerle birlikte özel havuzları oluşturduk, örneğin merkez bankalarımız uygun miktarda kaynak değiştiriyor. Swap örgütlendi. Ve Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika ile aynı gelişmeler ilginç olacaktır.”

Bu açıklamadan bu yana geçen iki yılda, karşılıklı yerleşim yerlerinde ulusal para birimine geçiş konusunda önemli hazırlık çalışmaları yapılmıştır. Rusya, Çin ile karşılıklı ticaretteki hesaplamaların% 50’sini ulusal para birimine aktaracak. Soru daha genişlemiştir; sadece doları terk etmekle kalmıyor, aynı zamanda Batı’dan mali bağımsızlık da sağlanıyor. Bu nedenle, BRICS ülkeleri, Amerikalılar tarafından belirlenen Dünya Bankası için bir denge unsuru olarak görülen Yeni Kalkınma Bankasının eserlerinin temel prensipleri üzerinde anlaşmışlardır. Buna ek olarak, şartlı yedek para birimi havuzu oluşturuldu ve kendi yerleşim sistemini oluşturma fikri (Brüksel’de kayıtlı olan SWIFT’e benzer) tartışılıyor. Şu anda, 300’den fazla Rus bankası a lternatif bir SWIFT’e geçti – sözde SPFS sistemi (finansal mesaj transfer sistemi). Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, “SWIFT’den kesilebilecek tehditler vardı, bu yüzden kendi ödeme sistemimiz üzerinde çalışmayı tamamladık ve bir şey olursa SWIFT formatındaki tüm işlemler içinde çalışacak bir alternatif yarattık. “Ulusal para birimi için karşılıklı yerleşim yerlerine geçişin başlıca koşullarından biri, BRICS’in bir parçası olan ülkelerdeki para biriminin istikrarıdır. Özellikle, Rus ruble döviz kuru, yakın gelecekte, göreceli olarak düşük dünya petrol fiyatlarına (varil başına 52 dolar dahil) bağlı olarak düşebilir. Mayıs OPEC zirvesinin petrol üretimini sınırlama kararının, dünya pazarında artan “kara altın” talebine izin vermediği açıktır. Ana sebep ABD’nin agresif enerji politikasıdır. Amerikalılar şist yağı ithalatını ve ihracatını arttırmakla kalmamış, aynı zamanda Avrupa’ya tankerlerle dünya enerji kaynaklarının fiyatlarını da etkileyen sıvılaştırılmış gaz sevkiyatını düzenlemişlerdir. Ancak bununla birlikte, karşılıklı yerleşim yerlerinde doların reddine tek engel ulusal para birimlerinin istikrarsız döviz kuru değildir. Bir diğer sorun, BRICS ülkelerinin ticaret cirosunun küresel ticaretin yalnızca %10’unu oluşturmasıdır. Dolayısıyla bir başka görev daha vardır: karşılıklı ticaretin göstergesini artırmak. Bu arada BRICS’in önde gelen oyuncuları olarak Moskova ve Pekin, doların terk edilmesine giden yolda önemli bir adım attı: yuan’da karşılıklı yerleşim yerleri açtılar. Rusya Merkez Bankası, ilk yabancı şubesini Pekin’de açtı ve bu iki ülkenin finansal kurumları arasındaki bağları önemli ölçüde güçlendirecek.

 

ABD, Rusya’ya karşı yaptırımlar uyguluyor. Washington’un Çin ile olan ticaret baskısını arttırıyor. Bu durum ise doların bölgede yeryüzüne hakim olmasını sona erdirmek için Moskova ve Pekin’in yanı sıra diğer BRICS üyelerinin çabalarını pekiştirmesine sebep oluyor. Öyle görünüyor ki yakın gelecekte, doların dünyadaki tekelinin er ya da geç, karşılıklı yerleşimlerde ABD para birimine bir alternatif oluşturacağı, BRICS ülkelerinin ortak çabalarının baskısı altında çökeceği görülüyor.

 

Kaynak: https://www.pravda.ru/world/03-08-2017/1344206-gegemony_usa-0/

Çevirmen Hakkında

Zelina Çeper

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir