Ana Sayfa / Haber Çevirileri / Asya / 10 Yıl Sonra:  Kiev, NATO’da Başarılı Bir Üyelik İçin Plan Elde Etmek İstiyor

10 Yıl Sonra:  Kiev, NATO’da Başarılı Bir Üyelik İçin Plan Elde Etmek İstiyor

Çeviren: Elif BEYGİRCİ

Pazartesi günü, Ukrayna ve NATO temsilcileri 20 yıllık işbirliğinin sonuçlarını Kiev’de özetledi. Toplantı sonrasında, Cumhurbaşkanı Petro Poroshenko NATO’da üyelik için Ukrayna’nın eylem planı hakkındaki adımlarını konuştu. Geçen sefer, ittifaka üyelik yolunda zorunlu bir adım olan NATO üyeliği eylem planı hakkındaki tartışma yaklaşık 10 yıl önce yapıldı.

Kısa zaman önce Poroshenko Ukrayna’nın üyeliği kısa zaman içinde mümkün değil çünkü ülke standartları NATO’ya uymuyor. Poroshenko’ya göre Ukrayna’nın NATO’ya üyeliğini ülkenin %60’ı destekliyor. Ancak son zamanlarda yapılan kamuoyu anketlerine göre ise nüfusun  %40’tan biraz fazlası üyeliği destekliyor.

Poroshenko’nun sözlerine karşılık olarak Rusya, Ukrayna’nın NATO’ya üyeliğinin Avrupa’da güvenliği kuvvetlendirmeyeceğini söyledi.

Yasal Zemin

Üyelik eylem planı için Ukrayna’nın hedefleri hakkında Poroshenko’nun açıklaması, NATO ile işbirliği ile ilgili bir mevzuatta Kiev’in tanıtımı ile düzenlendi.”İç ve dış politikanın temelleri hakkında”, ” Ukrayna dış politikası temel ilkelerininin NATO ile bu örgüte üye olmayı elde etme amacı ile işbirliğinin derinleşmesi” gibi, yasada açıkça yer alan mevzuattaki değişiklikleri Poroshenko geçen hafta imzaladı.

Kiev, 2014 yılında bir önceki Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç’in oluşturduğu bağlantısızlar durumunu kaldırdı. Hedef, 2020’ye kadar Ukrayna ordusunun NATO üyesi ülkelerle tam uyumluluk elde etmesiydi. Ancak ülkenin ittifakta üyelik istediği yasama yoluyla açıkça belirtilmedi.

Poroshenko’nun NATO ile ilgili iş birliği yasasındaki değişiklikleri imzalamasından sonra uzmanlar, Ukrayna liderinin bir sonraki mantıklı adımının NATO üyelik eylem planıyla ilgili sorun oluşturabileceğini öngördü.

Tartışmanın Başlaması

Poroshenko konuşmasını sembolik bir tarihte yaptı: Kiev’de NATO ve Ukrayna komisyon toplantısı, ittifak ve Ukrayna arasındaki özel ortaklığın 20.yıldönümüne denk geldi. Bu belge 9 Temmuz 1997’de Madrid’te imzalanmıştı ve tarafların ilişkisine seviye atlatmıştı. Belge imzalandıktan sonra Ukrayna ve NATO yıllık olarak işbirliği programlarını ve planlarını geliştirdi.

Toplantıdan sonra Poroshenko, Ukrayna’nın eylem planı ile ilgili görüşmeleri başlatmak için ittifak ortaklarına çağrıda bulundu.

Pazartesi günü NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile düzenlediği ortak basın toplantısında Poroshenko :”Biz bunun gerekli olduğuna inanıyoruz. Bugün eylem planı hakkında görüşmelere başladığımızı açıkça belirttik ve bizim görüşmeleri başlatmakla ilgili önerilerimiz memnuniyetle kabul edildi.” dedi.

Ek olarak Poroshenko, Ukrayna kıstaslarının NATO üyeliğine uymadığını fakat Ukrayna’nın şu an o kıstaslara ulaşmak için yapacağı yeniliklerde net bir takvime sahip olduğunu söyledi. “Biz yapacağımız reformlarda kararlıyız ve net bir takvime sahibiz. Üyeliğe ulaşmak için oluşturacağımız kıstasların 2020’ye kadar tamamlanması gerek çünkü bugüne kadar bu kıstaslara ulaşamadık, son 20 yılda hiçbir şey yapılmadı.” dedi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg Ukrayna’nın ittifakla yakınlaşma yolunda Ukrayna’ya desteğin devam edeceğini dile getirdi. Bu yüzden Ukrayna’nın ittifak üyeliği ile ilgili sorunda Genel Sekreter, Kiev’in Ukrayna ordusunu ittifak sınırlarına taşıyacak  reforma odaklanmasını tavsiye etti.Ülkenin sadece kendisinin NATO üyeliğine ilişkin kararının yani başvurusunun diğer müttefik ülkeler ile birlikte alınması gerektiğini sözlerine ekledi.

Stoltenberg,”NATO üyesi olmak isteyen her ülke kendi yolunu çizmelidir. NATO için önemli olan, herhangi bir kararın ya da bir ülkenin başvurusunun diğer müttefik ülkeler ile alınması gerektiğidir. Diğer hiçbir ülkenin işleyen bir karara müdahale etmesi ya da kararı veto etmesi mümkün değildir çünkü bu, ittifaka dahil olma bağlamındaki geleceği belirleyen egemen bir ülkenin egemenlik hakkıdır.” dedi.

Moskova’nın Duruşu

Rusya Cumhurbaşkanı basın sözcüsü Dmitri Peskov Poroshenko’nun sözlerini yorumlayarak, Ukrayna’nın NATO’ya üyeliğinin Rus sınırına doğru olan NATO askeri altyapısına ileri bir yaklaşım anlamına geldiğini ve bunun Avrupa’da istikranın güçlendirilmesine yardımcı olmayacağını belirtti.

Peskov,Rusya uzun yıllardır NATO’nun askeri altyapısının Rus sınırlarına yaklaşmasını endişeyle karşılıyor. Bu daha ileri bir adım olacak ve muhtemelen bu adım Avrupa’da istikrar ve güvenliğe katkı sağlamayacak yönde olacaktır.” dedi.

Peskov, Ukrayna’nın üyeliğinin Rusya’yı doğrudan ilgilendirmediğini vurguladı.”Dolaylı olarak Rusya için hayli önemli sayılmasına rağmen” dedi. Duma uluslararası başkan yardımcısı Alexey Chepa, Ukrayna’nın her zaman bir şansı olmasına rağmen NATO üyesi olmasının mümkün olmadığını söyledi. Poroshenko’nun bu umutsuz ilerleyişinden Rusya’nın memnun olmadığını da ekledi.

Chepa , “Tabiki şu anki liderle,açıkça söyleyebilirim ki bunu varsaymak mümkün. Ukrayna bu boşa ilerleyişi ile sadece Rusya’yı rahatsız ediyor.” dedi.

Bütün bu kaba söylemlerin Ukrayna’nın mevcut liderine ithafen olduğunu belirtti. Chepa,”Savaş güçleri elbette sesini yükseltiyor. Elbette bunlar Ukrayna’daki askeri eylemler – Ukrayna’da meydana gelen kaos, sebebiyet verilen hırsızlıklar…Bunlar her şeyi gösteriyor.” dedi. Aksi durumda Poroshenko’nun görevinden ayrılmak zorunda kalacağını belirtti.

Güncel İşbirliği Konuları 

Eylem planı sorunuyla beraber, Poroshenko ve Stoltenberg işbirliğinin mevcut durumuna değindiler. NATO Genel Sekreteri Ukrayna’nın NATO İçin önemli bir üye,daha tüm hareketini kullanmamış tek müttefik olduğunu söyledi.

NATO’nun Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklediğini yazmıştı. NATO Genel Sekreterine göre Örgüt, Minsk anlaşmasının tamamıyla uygulanması gereken Donbass’ta çatışmanın durmasıyla ilgili endişelenmekte.

Stoltenberg, NATO’nun Ukrayna’nın savunma alanında ve güvenlik sektöründe geniş çaplı reformları için, güvenliğini sağlaması  için her yıl yardımlarını arttırmakta olduğunu söyledi. NATO, üye ülkelerinin güven fonu çerçevesinde Ukrayna’ya 40 milyon euro destek verdiğini ve ayrıca devlet kurumlarına siber saldırıyı önlemek için NATO’nun Ukrayna’ya yeni ekipman  sağlayacağını da ekledi.

Poroshenko, Ukrayna ile uzun ömürlü işbirliği için örgüte teşekkür etti.

Yeni Bir Sorun Yok

Ukrayna zaten 2008’de o zamanın başkanı Viktor Yuşçenko ile NATO’ya üyelik eylem planını görüşmüştü. Başbakan Yulia Tymoshenko ve Parlemento Başkanı Arseniy Yatsenyuk üyelik eylem planının kabul edilip edilmediği hakkında NATO’ya üçlü belge gönderdiler. Bu itiraz  Ukrayna parlementosunda siyasi krize neden oldu.

Kiev yetkilileri, 2008’de Bükreş zirvesinde olumlu bir yanıt beklediler. Ancak bu konuda belirgin bir karar alınmış değildi. İttifak yönetimi, Ukrayna’nın kapısını NATO’ya her zaman açık tutacak ve nihayetinde NATO’ya üye olabilecekti.

Bu durumdan sonra 2010 seçimleriyle yeni Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç tarafsızlığını ilan etti ve ittifak üyeliğini reddetti.

Başka Bir Söz Daha

RIA Novasti’ye röportaj veren Ukrayna uzmanları, Donbass’taki çatışma yüzünden yakın gelecekte Ukrayna’nın üyelik eylem planının yüksek ihtimalle olamayacağını belirtti.

Ukrayna politika analizi yöneticisi Ruslan Bortnik , “2008’de bir eylem planına sahiptik ve bugünkü kriterlerimize bakarsak o zaman NATO’ya daha da yakındık. Bugün Ukrayna’nın NATO’ya üyeliği zor görünüyor. Sadece Rusya’nın durumundan değil aynı zamanda NATO toprak sorunu yaşayan ülkeleri üyeliğe kabul etmiyor. Kısa zaman içinde eylem planının şansı yok bence.” dedi.

Uzman, üyelik eylem planının sağlanması ile ilgili sorunda referandum düzenlenmesini de göz ardı etmedi.

Aynı zamanda sosyolog grup Rating tarafından yapılan sosyolojik araştırmaya göre, Ukraynalıların %40’tan fazlası NATO’ya üyeliği kabul ediyor. %30’u karşı oy kullanmış, %13’ü oy kullanmamış ve %14’ü ise kararsız kalmış.

“3.bölge” Analitik Merkezi Başkanı Andery Zolotarev, Ukrayna’nın eylem planının kabul edilmesine ilişkin karar, Ukraynalıların yakın olmasına rağmen ulaşamayacağı bir durum olduğunu söyledi.

Zolotarev, “Şimdi NATO’nun  hiçbir belgesinde Ukrayna’ya üyelik eylem planının verilip verilmeyeceği yer almıyor. Evet, işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin güçlü sinyallerle politik beklentilerimizi konuşuyoruz fakat bunlar ortak kelimelerimiz. Hiçbir yerde somut bir yükümlülükten somut bir plandan konuşulmuyor…” dedi.

 

Kaynak:https://ria.ru/world/20170710/1498229817.html

 

Çevirmen Hakkında

Elif Beygirci

Beykent Üniversitesi

Rusça Mütercim Tercümanlık

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir