Ana Sayfa / HABER ÇEVİRİLERİ / Amerika / Unutulmuş, Ender Bulunan 257 Yaşındaki Boyama Kitabı, Missouri Botanik Bahçesi Kütüphanesi’nde Bulundu

Unutulmuş, Ender Bulunan 257 Yaşındaki Boyama Kitabı, Missouri Botanik Bahçesi Kütüphanesi’nde Bulundu

Çeviren: Çisem Zeybekoğlu

Belki de sahibinin ne safra taşı kahverengisi ne de Fransız çileği sarısı vardı. Belki de kitabı sadece bitkileri muhafaza etmek için saklamıştı.

Sebebi her ne ise, az kullanılmışlık, Missouri Botanik Bahçesi’nde bulunan nadir boyama kitabını korumaya yardımcı olmuş olabilir. Daha geçen ay ilk boyama kitabı olarak gösterilen kitaptan yüz yıl daha eski olduğu anlaşılıyor.

‘The Florist’ eğitim için değildi. Keşif için de değildi. Yalnızca renk verilmek içindi.

Londra’da 1760’ta basılan kitap ‘The Florist’, doğaya uyumlu çizim ve boyama talimatı veren altmış çiçek resminden oluşmaktadır. Kitabı basan Robert Sayer şöyle açıklıyor: “Bu, bu sanatı kullanan hanımefendiler ve beyefendiler için yeni bir eser.”.

Görünüşe göre, kitabı basan aynı zamanda lacivert ve saf yeşili de içeren suluboya da satmıştı. Kahverengi, safra taşı rengindeydi. Sarının ise bir karaağaç çalından geldiği anlaşılıyor, buna rağmen ağacın meyvesine ‘Fransız Çilekleri’ ve ‘İran Çilekleri’ denmekteydi. Boyalar ise ‘saç kalemi*’ ile kullanılırdı.

Buna rağmen kitapta araya konulmuş bitkilerin lekeleri ve başka yeşil lekeler de bulunuyor, bahçesinin kopyasındaysa renkler bulunmuyor.

Sayer’in kitabının on taneden az kopyası kütüphanelerde korunmuş gibi görünüyor. Yale İngiliz Sanat Merkezi ile çalışan bir kütüphaneci nadir bulunan kitap koleksiyonu The Florist’in iki kopyasını tuttuğunu açıkladı; biri renkli, diğeri ise değil. Kopyanın bir listesi de bir başka ABD Kütüphanesi’nde (Virginia’nın Meşe Bahar Bahçesi Kütüphanesi), geri kalan ise Avrupa’da bulunmaktadır.

“Kitabın bilimsel bir başarısı yok, ama birçok kültürel başarısı var.” diyor bahçede bir botanikçi olarak çalışan Amy Pool.

Pool, küratoryal asistanı ve ‘Flora de Nicaragua’nın editörü. 1760 boyama kitabını referans alarak ‘Botanik İllüstrasyon Tarihi’ üzerine okumalar yapıyordu. Pool, bahçenin dijital kataloğuna girdi ve bir kopyasını buldu.

Bahçenin Peter H. Raven Kütüphanesi, 250.000’den fazla ürün barındırmaktadır. Bilim insanları muhtemelen Charles Darwin’in ‘Türler Kökeni Üzerine’ ve 1553’ten avuç içi alan rehberi gibi ünlü şeylerin bulunduğu nadir kitap koleksiyonunda bir boyama kitabı aramayı istemiyorlardı.

Resimlerin kalitesine gelince, nadir bulunan kitapların çoğunda The Florist’ten daha güzel ve detaylı görüntüler yer alıyor. Bunlardan biri Elizabeth Blackwell’in el yapımı ‘A Curious Herbal’ ıdır. 1737-39 yıllarında yayınlanan kitap, bitkilerin tıpta nasıl kullanıldığını açıklar. Blackwell’in kanunsuz kocası, o sıralar hapishanedeydi. Dolayısıyla Blackwell, kendisi ve çocuğu için bitkiler çizer, çizimleri bakıra oyar sonra baskılı boyalarlar boyardı (Haftada dört işini satıp kocasını hapisten çıkarsa da kocası onu yine de terk etti.).

Bahçenin nadir kitaplar koleksiyonunun 1825’ten önce yayınlanmış yaklaşık 6.000 cildi bulunmaktadır. Araştırma kütüphanecisi Linda Oestry: “İnsanların dünya hakkında bildikleri şaşırtıcı.” diyor. The Florist, Carl Linnaeus’un adlandırdığı devrimci yöntem olan bitki adını resmen tanıtmasından on yılı aşkın süre geçmeden yayınlandı.

Oestry, dönemin insanlarının botaniğe müthiş bir ilgi duyduğunu söylüyor. Ama boyama kitabı sayfalarının güzel illüstrasyonları olduğunu düşünmüyor.

Ancak Pool, kitabın çekiciliğini görerek: “Ben çizimleri beğendim.” diyor.

Pool, kitabı gösterirken bir çocuğun yaptığı karalamalara ve ‘yaprak’ gibi bazı yazılı sözcüğe dikkat çekti. Lekeler, kitabın arasında bitkilerin basıldığı yeri gösteriyor. Ön sayfalarda güzel bir şekilde yazılmış ‘Albert’ ismi kitabın sahibi olabilir. Kitaba daha sonra koruma altına alınırken bir imitasyon deri kapak eklendi. Bunların dışında kütüphane kitabın nasıl elde edildiğini bilmiyor (çünkü birçok nadir kitap bağışlanmış durumda.).

“Muhtemelen garip ve ilginç olan, farkında olmadığımız pek çok şey var.” diyor Oestry, nadir bulunan kitap koleksiyonu için.

“Bahçe kütüphanesi şaşırtıcı.” diye ekliyor, “Kütüphane dünyadaki en iyi yarım düzineden biridir.”. Açık Erişimli Biyolojik Çeşitlilik Mirası Kütüphanesi için bir milyondan fazla kütüphaneyi dijitalleştirdi. “Kütüphaneyi tarihçiler, İngiliz Edebiyatı ve keşif araştırmacıları da dahil yalnızca bilim insanları değil diğer araştırmacılar da kullanıyor.” diyor Oestry.

Kütüphaneyi kullanmak için telefonla veya e-maille randevu alınması gerekmektedir. Kütüphane, Shaw Bulvarı üzerindeki bakımlı arazinin batısında, Monsanto Merkezi’nin dördüncü katında bulunmaktadır.

Bahçedeki kütüphaneden birkaç malzeme ‘Cross Pollination’ adı verilen bir St. Louis Sanat Müzesi sergisine aittir. 1700’lü yılların ortasında doğaya olan ilgi özellikle botanik- aristokratik çevrede, sanat ve bilim çevrelerinde oldukça yaygınlaştı.

Serginin açıklaması çiçek resimleri tanıtımı yapan bir kitap için 18.yy pazarının altını çiziyor.

Yale İngiliz Sanat Merkezi’nden Kütüphaneci Francis Lapka, boyama kitabının tarihi için Bruce R. Smith’in ‘The Key of Green’ini işaret ediyor.

Sonradan The Florist’in yazarı yirmi yıl içerisinde boyama kitabının büyüklere yönelik satılmadığını, “The Little Misses and Masters of Great Britain” ile çocuklara yönelik satılmaya başlandığını söyledi.

Bir yüzyıl sonra Smith, ‘Little Painter (1860)’ ve ‘Little Folks Painting Book (1879)’ gibi başlıklarla boyama kitabının kendi halini bulduğunu ifade etti. İkinci kitap sıklıkla ilk boyama kitabı olarak gösterilir.

Bir başka yüzyıldan daha da uzun süre sonra milyonlarca kitap satın alınmış ve saç kalemlerle değil yaratıcı dürtüleri tatmin etmek için jel kalemleri ve diğer modern araçları kullanan yetişkinlerin renklendirme arzusu geri gelmiştir.

Elbette kimse botanicus.org ‘a girip Cuma günleri yayınlanan sayfaları indirmedikçe The Florist gerçek anlamda renklenmeyecektir. Ve bahçenin 257 yıl sonra hala çiçek açan renkli bitkilerini özleyen çocuklar için başka kopyaları da bulunmaktadır.

 

*’hair pencils’ şeklinde kullanılmış. O dönem henüz ‘fırça’ kavramı oturmadığından ‘saç kalemi’ şeklinde çevirdim, çünkü o dönem için tam karşılık bu oluyor.

 

Kaynak: http://www.stltoday.com/entertainment/books-and-literature/forgotten-rare-coloring-book-years-old-found-in-missouri-botanical/article_3762d63c-d2c9-5f3d-9a41-921c621503c3.html

 

Çevirmen Hakkında  

Çisem Zeybekoğlu
İstanbul Üniversitesi
Hukuk Fakültesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir