Trump Suriye’deki Kimyasal Silahlı Saldırı ile İlgili ”Ödenecek Büyük Bir Bedel” Açıklamasında Bulundu

İngilizce aslından çeviren: İlkay TÜRKEŞ

Donald Trump, İngiltere ve Fransa’nın saldırıya tepkisi adına Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil toplantısı için çağrıda bulunduğu gibi, isyancıların düzenlediği bir Şam banliyösünde Cumartesi günü en az 42 kişinin ölümüne yol açan kimyasal bir grev için “ödenecek büyük bir bedel” olacağını söyledi.

Güvenlik konseyi Pazartesi günü iki kez toplanacak. Beşar Esad’ın destekçisi olan Rusya da bir oturum çağrısında bulundu.

Vahşet, Douma’nın rejim jetleri, helikopterleri ve topçuları tarafından, Avrupa Birliği’nin uluslararası bir tepki için çağrıda bulunduğu “rejimin başka bir kimyasal saldırısına” işaret ettiğini belirtti.

Douma’daki sağlık görevlilerinin en az 300 kişiden etkilendiği belirtildi. Ölmüş olan 42 kişinin birçoğu, saat 19.30’dan kısa bir süre sonra bir merminin çarptığı bir binanın bodrumunda korunmaktaydı. Zayıf donanımlı yerel doktorlar; hastaları boğulma, ağızda köpüklenme, gözbebekleri ve yanmış gözler için tedavi ettiklerini söyledi.

Grev kurbanları, savaş boyunca rejim helikopterleri tarafından bırakılan endüstriyel bir kimyasal olan klorun güçlü bir kokusunu bildirdi. Ancak, Suriye’de daha önceki kimyasal saldırıları araştıran eski bir BM silah müfettişi olan Jerry Smith, yüksek ölüm oranının, bazı hastaların gösterdiği ölüm hızının ve konvülziyonların, muhtemelen organofosfat bazlı bir başka ölümcül bileşiğin kullanıldığını ileri sürdü.

Sarin, 4 Nisan 2017’de ve Ghouta’da Ağustos 2013’te Khan Sheikhoun’a düzenlenen kitlesel saldırı dahil olmak üzere, Suriye’de defalarca kullanılan bir organofosfat kimyasal maddesidir. Avrupa istihbarat teşkilatları, rejim görevlilerinin sarini ve kloru karıştırdığını kanıtlamıştır. Gaz, özellikle dar alanlarda yayılırsa güçlü bir katil olarak ortaya çıkıyor.

Reuters tarafından aktarılan ABD hükümet kaynakları, ilk değerlendirmenin saldırıda kimyasal silahların kullanıldığını tespit ettiğini söyledi. Bir miktar güven ile kararlılık sağlandığını söyleyen kaynakların, suçlamaların kestirilmesini kestiğini söyledi.

İngiltere’nin dışişleri bakanı Boris Johnson, gelişmeleri “derinden rahatsız edici” olarak nitelendirdi ve Rusya’yı bağımsız bir soruşturmayı engellememeye çağırdı. Saldırıdan önce gerçekleşen Vladimir Putin ile yapılan görüşmede, Fransız cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “son ayların askeri tırmanışına son vermeyi” kabul etti.

Macron, kimyasal silahların kullanımı üzerinde “çok açık kırmızı çizgiler” işaret etti. Fransa dışişleri bakanı Jean-Yves Le Drian, yaptığı açıklamada, Suriye rejiminin Douma kuşatmasını en güçlü terimlerle kınadı: “Kimyasal silahların kullanımı, bir savaş suçu ve uluslararası yayılmanın ihlali anlamına geliyor. Cumhuriyetin cumhurbaşkanı olarak birkaç kez söylediği gibi, tüm sorumluluklarını kimyasal çoğalmaya karşı mücadele anlamında alacaktır.”

Trump, Şam’ın Ghouta bölgesindeki üç kuşatılmış ilçenin sonuncusunun muhalefet kontrolü altında kalması için Douma’ya açılmasını istedi. Ne olduğunu doğrulamak ve kalan kurbanları tedavi etmek için gerekliydi, dedi ve tweetinde: “Başkan Putin, Rusya ve İran, Hayvan Esed’in desteklenmesinden sorumlu. Ödemek için büyük bir fiyat. Tıbbi yardım ve doğrulama için hemen alan açın. ” yazıyor.

Talebinin 59 füzenin Khan Sheikhoun’a düzenlenen saldırı için fırlatma rampası olduğu düşünülen Suriye hava üssüne çarptığını gösteren bir grev emri vermesinden bir gün sonra geldi. Trump, kimyasallar tekrar kullanıldığında başka bir saldırı emri vereceğine söz vermişti.

Senato Silahlı Komite Üyesi olan Güney Dakota’dan Mike Rounds, NBC’ye Trump’ın “ne dediğini kastettiğine dair bir mesaj göndermek zorunda olacağını” söylediğinde Cumhuriyetçi bir greve destek verdiğini söyledi. Senato’nun Dış İlişkiler Komitesi üzerindeki bir Demokrat olan Maryland Ben Cardin, CBS’ye “uluslararası bir tepki” olması gerektiğini söyledi.

Kurtarma işçileri, Douma’daki siteye giriş yapmaya çalıştıkları için jetler tarafından saldırıya uğradıklarını belirttiler. Sivillerin saklandığı binanın bombalanması, yerel yetkililerin hastaneleri ve sivil savunma merkezlerini hedef alan acımasız bir saldırı sonucu meydana geldi.

Son aylarda Şam Merkezinin periyodik olarak bombalanmasına sebep olan isyancıların teslimiyetini zorlamak hedefleniyordu. Suriye yetkilileri, Cuma günü en az altı sivili öldürdüklerini belirtti. Muhalefet yetkilileri ve bölgesel diplomatlar, bir cezasızlık kültürünün desteğiyle, gazın kullanılmasına yönelik diğer güdüler attılar.

Üst düzey bir Avrupalı yetkili, “Onlar, meydanda olduklarını düşündüklerinde, savaş alanında küçük düştükleri zaman ya da psikolojik üstünlüğü öne sürdüğünü hissettiklerinde bunu yapıyorlar” dedi. “Böyle bir şey yapmadan önce sıcaklığın yükseldiğini hissedebilirsiniz. Dünyanın geri kalanının blöf yaptığını düşünüyorlar ve Rusya ile İran’ın onlara tam koruma sağlayacağını biliyorlar.”

Khan Sheikhoun’un ardından Trump tarafından verilen grev, büyük ölçüde sembolik, hızlı bir şekilde onarılmış pistlere ve hangarlara zarar verdi. İran, son kimyasal saldırının “yanlış bir bayrak” olduğunu iddia etti. İran, ABD’nin müdahalesi için bahane olarak gösterildiğini söyledi. Suriye devleti medyası, isyancıların çöküşün ve “sahte” haberlerin yayıldığını söyledi.

Şu ana kadar Douma’ya yapılan bir kara saldırı, altı yıldır isyancı kalesi kuran Suriyeli yetkilileri sinirlendiriyor. Rejimi uygulayan rejim yetkilileri ile Jeysh al-Islam arasındaki müzakerelerin yeniden başlatıldığı bildiriliyor.

Trump’ın geçtiğimiz günlerde ABD’nin Suriye’yi “çok yakında” geri çekeceğini açıklaması, Cumhurbaşkanının çatışmayı şekillendirmeye çalışan bir Amerikan payını korumaya ilgisini kaybetmesi nedeniyle bölgede geniş bir şekilde okundu. ABD, Trump’ın doğuda İslam Devleti ile mücadele seçimlerinden bu yana rolünü büyük ölçüde sınırlandırdı ve Barack Obama’nın başını çektiği gruplara küçük ölçekli askeri desteği durdurdu.

Hem Trump hem de ABD hükümeti, Ghouta’nın diğer iki bölgesi Mart ayında Rus ve Suriye güçlerine düştükçe, çoğu sivillere en az 2.000 yaşam, çoğu sivillere karşılık gelen rastgele bombardımanlar sırasında çok az yorum yaptı. Açılmaya ve teslim edilmek üzere bombalanmaya başladıktan sonra, her iki bölgeden isyancı gruplar ve muhalif topluluklar kuzey Suriye’deki Idlib vilayetine yönlendirildi.

Pazar günü, Arizona Cumhuriyetçi senatörü John McCain, Esad, Rusya ve İran’ın “Amerikan hareketsizliği tarafından empoze edildiğini” söyledi.

Kaynak: https://www.theguardian.com/world/2018/apr/08/trump-big-price-to-pay-suspected-syria-chemical-weapons-attack

Çevirmen Hakkında

İlkay TÜRKEŞ

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslar arası İlişkiler 3. Sınıf

Bizi sosyal medyada takip edin

Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial