Suudi Arabistan Neden Yemen’de ve Bunun İngiltere İçin Anlamı Ne?

İngilizce aslından çeviren: Reyyan Esen

Suudi Arabistan ne zaman savaşa girdi?

Mart 2015’te Suudi önderliğindeki bir koalisyon, Yemen’in Cumhurbaşkanı Abd Rabbu Mansour Hadi’yi sürgüne zorlayan isyancı Husileri bombalamaya başladı. Bu hafta Suudi Arabistan prensi Muhammed bin Salman tarafından İngiltere’ye yapılan ziyaret, çatışmaya yeniden dikkat çekti.

Suudi Arabistan neden Husilere saldırıyor?

Suudi Arabistan, Husileri İran vekilleri olarak görüyor ve ilerleyişlerini kontrol etmek için müdahale etti. Suudi hava kuvvetleri, Husilerden başkent Sana’a’yı geri almayı hedefleyen ve Hadi’ye sadık güçleri destekliyor.

İnsancıl hukuk ihlalleri var mı?

Suudi önderliğindeki koalisyon, sivil hedefler üzerinde yasadışı hava saldırısı gerçekleştirmesinden dolayı muhalif kesim tarafından defalarca suçlandı ve bu savaş suçu sayılıyor. Riyad, sivil kayıplarından 
kaçınılması konusunda ısrarlı, 10 Suudi hava saldırısını gözden geçiren 
BM uzmanlarından oluşan bir heyet ocak ayında “Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon eğer sadece meşru askeri kendine hedef olarak belirlediyse bile… uluslararası insancıl hukuk ilkelerine ve prensiplerine saygı duyulmuş olma ihtimali oldukça düşük.‭”‬ dedi. Heyet;‭ ‬Suudi Arabistan’ın bu özel hava saldırılarına karışmasının inkar 
edilemez olduğu ve grevleri planlayan, yetkilendiren, yürütmekle 
sorumlu olan kişilerin BM standartlarına uygun davranması gerektiği 
sonucuna vardı. 
Heyet ayrıca Husi güçlerinin sivil nüfuslu bölgeleri aykırı bir biçimde 
bombaladıklarını da tespit etti, özellikle Taiz’i.
‬‬

Birleşik Krallık suçlu mu?


İngiltere, Suudi Arabistan’a silah tedarik etmekte ve askerlerine hedefe yönelik eğitim vermekte, bu nedenle de hak grupları ve muhalefet milletvekilleri tarafından Yemen’deki sivil zayiatların kısmi sorumluluğu konusunda suçlanmaktadır. Hükümet ise, yüksek mahkeme desteğiyle Suudilere silah tedariğinin İngiltere silah ihracat lisansı yasalarını ihlal etmediğini öne sürüyor, çünkü Suudi koalisyonunun ciddi bir insani yasa ihlali riski taşımayacağını açıklıyor. Bakanlar İngiliz kuvvetlerinin gelecekteki hedefleme politikasına ilişkin tavsiyelerde bulunabileceğini kabul etmelerine rağmen, İngiltere kuvvetlerinin Suudilere belirli hedefler konusunda tavsiyelerde bulunduğunu inkar ediyor.

Yardımlara ne olacak?

Suudi Arabistan, Riyad havaalanına doğru füzeleri ateşleyen isyancı Husilere tepki olarak on binlerce açlık çeken Yemenlinin yardım hattı niteliğinde olan Yemen’in hava, deniz ve kara sınırlarına bir abluka koydu. Aralık ayında, nakliye yardımının ana limanı olan Hodeidah limanının ablukaya kaldırıldığı ve ocak ayında Yemen için bir yardım paketi olacağı söylendi. Ancak, insani yardım grupları hala ülke çapındaki limanlara tamamen sınırsız erişim için ısrarlı.

Suudi Arabistan’nın Hadi savunmasındaki askeri harekatı BM desteğine sahip mi?

BM, şu anda Riyad’da sürgünde olan Hadi hükümetini tanıdı. Ancak BM’deki UK-US posizyonuna olan destek yıpranıyor. Birleşik Krallık’ın ABD’ye yönelik pozisyonunu destekliyor. Şubat ayı sonunda Rusya, Yemen’de BM silah ambargosunu ihlal ettiği gerekçesiyle İran’ın Riyad’a ateş açtığı Husiler tarafından kullanılan füzeleri sağladığına dair bir kınama da dahil olmak üzere İngiltere’nin almış olduğu taslak kararını veto etti.
BM güvenlik konseyi silah ambargosunu yeniden eski haline getiren ancak İran’a füzeleri sağlamak için yaptırım uygulanmasından söz etmeyen daha dar bir Rus kararını kabul etti. Ruslar, İran’a temin edilen bu füzelerin iddialarının doğrulanmadığını söyledi. Suudiler, Rus vetosunu BM’nin Yemen’deki krizi çözemeyeceğinin bir işareti olarak görüyorlar.

Ateşkes mümkün mü?

Son aylardaki iki gelişme zaten çıkmaz savaşı daha da inatçı hale getirdi. Aralık ayında Sana’a’da, Ali Abdullah Salih’e bağlı güçlerin yardımı ile 2014`te şehri ele geçiren isyancı Husiler eski cumhurbaşkanını öldürdü. Husiler, onu taraf değistirmekle ve Suudi Arabistan’a uzlaşmacı bir yaklaşımda bulunmakla suçladı.

Ocak ayında, Güney Geçiş Konseyi (STC) ile müttefik savaşçılar, Yemen’in uluslararası kabul görmüş hükümeti olan Aden’deki başkanlık sarayını kuşattılar. Onların varlığı başbakanı kaçmaya zorladı ve Husi isyancılarıyla olan mücadelesinde iki taraf arasında olası bir bağın sona ermiş olduğunu gösterdi.

Suudi Arabistan bir askeri zaferden vazgeçmedi, ancak Orta Doğu’daki en büyük müttefikiyle ve koalisyon ortağı olan Birleşik Arap Emirlikleri ile sonraki adımlarda oluşan farklar çözümü başarmakmayı daha zor hale getirdi. BAE, STC’ye yakın ve yakın zamanlı raporlar, Suudi destekli hükümet kamu sektörü çalışanları için para arzı olduğunu ortaya çıkardı.

İngiltere, ilerlemeyi sürdürmek için sahnelerin arkasında çalışıyor. Şubat ayında eski Yemen özel elçisi diplomatı Martin Griffiths’ın yeni Yemen özel elçisi olarak atanmasını sağlamak için diplomatik etkisini kullandı. Martin Griffiths, Muskat Umman’da görüşmeler yapmayı umuyor.

Kaynak: https://www.theguardian.com/world/2018/mar/08/why-saudi-arabia-in-yemen-what-does-it-mean-for-britain

Çevirmen Hakkında
Reyyan Esen / TESA İngilizce Çevirmeni
İstanbul Üniversitesi
Siyaset Bilimi Ve Uluslararası İlişkiler

Bizi sosyal medyada takip edin
Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial