Ana Sayfa / HABER ÇEVİRİLERİ / Amerika / Paganizm’den Alışveriş Merkezine Noel Ağacının Hikayesi

Paganizm’den Alışveriş Merkezine Noel Ağacının Hikayesi

İngilizce Aslından Çeviren: Zeynep Demir 

Yılbaşı ağaçları, birçok kişi için kutlamaların merkezi bir parçasıdır; 25 Aralık öncesinde salonları, alışveriş merkezlerini, caddeleri süsler. Muhtemelen en ikonik Noel dekorasyonları bunlardır, ancak Hristiyan takvimindeki en büyük kutlamalardan birinin hikayesiyle ne ilgileri var ?

Yılbaşı ağaçları, birçok kişi için kutlamaların merkezi bir parçasıdır; 25 Aralık öncesinde salonları, alışveriş merkezlerini, caddeleri süsler. Muhtemelen en ikonik Noel dekorasyonları bunlardır, ancak Hristiyan takvimindeki en büyük kutlamalardan birinin hikayesiyle ne ilgileri var ? 

Noel ağacının öyküsünü anlamaya çalışırken göz önüne almanız gereken belki de en önemli şey pagan kültürlerindeki yaprak dökmeyen bitkilerin önemi ve yılın en kısa günü olan kış gündönümünün sembolizmidir. 

Kuzey yarımküredeki birçok antik kültür kış gündönümü bir şekilde kutlardı ve çoğu kez bu, hayatın, doğurganlığın ve yeniden doğuşun ortak sembolü olan bitki kullanımını içerirdi. Şiddetli kışları ile pek bilinmeyen bir bölgede yaşayan Eski Mısırlılar bile, kış gündönümü sıralarında evlerini yeşil palmiyelerle doldururlardı.  Onlar için bu güneş tanrısı Ra’nın kutlamasıydı. Kışın onun hastalığa yakalanmasının daha soğuk havalara neden olduğu düşünülürdü. Gündönümü, iyileşmesinin başlangıcını işaret ederdi, yeni bir hayat kutlamasıydı. 

Benzer inanç sistemleri Avrupa’daki pagan tarım toplumlarında bulunabilir. Kış, güneş tanrıları için bir hastalık veya ölüm belirtisiydi; gündönümü, tanrıların iyileşmeye başlayacağı geçiş noktasını işaret ederdi. En soğuk aylar boyunca hayatta kalan yaprak dökmeyen ağaçlar, kış bittikten sonra hayatın devam edeceğine dair bir hatırlatmaydı. Bu nedenle yaprak dökmeyen dallar ve ağaçlar, kış gündönümü kutlamalarının ortak bir parçasıydı. Erken Romalılar, tarım tanrısı Saturn’ü onurlandıran Saturnalia festivali boyunca evlerini yaprak dökmeyen bitkilerle süslerken, Vikingler onları güneş tanrıları Balder’ın özel bitkisi olarak görürlerdi. 

Hristiyanlığın yükselişi ile bu gelenekler ateş altında kaldı, Kilise pagan geleneklerini kaldırmak için can atıyordu. 3.yüzyılda evlerin yaprak dökmeyen bitkilerle süslenmesi kilise tarafından kesinlikle yasaklanmıştı.  

Köknar ağaçlarının kullanımının kesin olarak ne zaman başladığı tartışmalı ancak genel olarak Kuzey Avrupa’da olduğu düşünülmektedir. Onaltınıncı yüzyılın başlarında, hem Talin’in (modern Estonya’da) hem de Riga’nın (modern Letonya’da) Baltık kentleri, Yeni Yıl zamanlarında kasaba meydanlarında ağaç dikmeye başladı. Şenliklerin nasıl gerçekleştiği hakkındaki detaylar net değildir, ancak ağaçlar sonunda sokaklarda yakılmıştır.  

On altıncı yüzyılın sonlarında, dindar Alman Hıristiyanlar, bugün gördüğümüz Noel ağaçlarının temellerini atarak süslü ağaçları evlerine getirmeye başladılar. Bazıları, ağacı ışıklarla süsleyen ilk kişinin ünlü Protestan reformcu Martin Luther olduğunu iddia ediyor. Luther’in, bir akşam geceleri gökyüzünde parlayan yıldızlarla çevrili bir orman görüntüsüyle etkilendiği ve evine gidip ağaca mum koyarak sahneyi yeniden yaratmaya çalıştığı anlatılıyor. 

Bununla birlikte, yüzyıllar boyu Noel ağacı tartışmalı kaldı, Püriten Hıristiyanlar bunları itibarını yitiren ve tehlikeli pagan olarak görüyorlardı. Oliver Cromwell “kafirlere özgü gelenekler” diyerek onların aleyhinde vaaz vermiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nde, Alman yerleşimciler Noel tatillerinde evlerine Noel ağaçları koymaya başlamış olsalar da, diğer pek çok Amerikalı onları pagan sembolleri olarak reddetmeye devam ettiler. 1659’da, Massachusetts Genel Mahkemesi 25 Aralık’ta, ibadet dışında yapılan her kutlamayı yasaklama kararı aldı. 

On dokuzuncu yüzyılda Noel ağaçlarının Atlantik’in her iki yakasında da kabul görmeye başlamıştı. ABD’de göçmenlerin Avrupa’dan, özellikle Almanya’dan ve İrlanda’dan gelmelerine devam edilmesi Püriten nüfuzunu zayıflattı ve Noel ağaçları daha yaygın görünmeye başladı.  İngiltere’de, Kraliçe Victoria ve ailesi 1846’da bir Noel ağacı etrafında eskiz edildi ve bu durum süslemelerin kabul edilebilir hale geldiğini gösteriyordu. Monarşideki popülerliği, ağaçların yakında moda haline geldiği ve ülke çapında evlerde görünmeye başladığı anlamına geliyordu. 

Bazı Hristiyan gruplar pagan kökleri yüzünden Noel ağacına karşı durmaya devam etse de, genellikle azınlıktadırlar. Pagan gündönümü törenlerinde ilk kez kullanıldığı görülen bu ağaçlar, Orta ve Kuzey Avrupa’da benimsenmeleriyle birlikte, günümüzde festival sezonuna doğru giderken dünya genelinde yaygın bir mevkii işgal eder hale gelmiştir.  

Kaynak: http://www.newhistorian.com/history-christmas-tree-paganism-shopping-centres/7740/ 

Çevirmen Hakkında

Zeynep Demir / TESA İngilizce Çevirmeni

29 Mayıs Üniversitesi

Psikoloji / İngilizce Mütercim Tercümanlık 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir