Ana Sayfa / YAZILARIMIZ / Siyaset / Miss Sloane – Film Analizi

Miss Sloane – Film Analizi

Yazan: Ertuğrul Gazi KEFİNSİZ

Miss Sloane

Künye

Yönetmen: John Madden

Senaryo: Jonathan Perera

Yapımcı: Ariel Zeitoun, Kris Thykier, Ben Browning

Tür: Dram

Ülke: ABD

Oynayanlar: Jessica Chastain, Gubu Mbatha-Raw, Mark Strong, Ennis Esmer, Dylan Baker, Jack Murray, Douglas Smith, Sam Waterston, John Lithgow, Michael Stuhlbarg, Jake Lacy, Alison Pill, Kyle Mac

 

“Lobicilik öngörü işidir. Rakibinizin hamlesini önceden kestirirsiniz ve ona göre karşı önlemler geliştirirsiniz. Rakibinin bir sonraki adımını hesap eden ve rakibi kozunu oynadıktan hemen sonra kendi kozunu oynayan, kazanır.”

Bu sözler filmde güçlü bir kadın karakter olan Medeline Elizabet Sloane’na ait. Kahramanımız vergilendirme üzerine çalışmakta ve vergi lobiciliği yapmaktadır. Patronunun ifadesi ile söyleyecek olursak Sloane, geceleri uyumayan, bütün gece oturup kazanmak için kafa yoran hatta çantasında insanı uyutmayacak cinsten ufak haplar taşıyan ve amaç ne olursa olsun kazanmak için hiçbir mücadeleden çekinmeyecek hırslı bir lobicidir. Onun bu mücadelesi silah lobilerinin dikkatini fazlasıyla üzerine toplamıştır. Bu durum silah lobilerinin Washington DC’de ki en güçlü gruplarından birinin başkanı olan Bill Sandford’un da dikkatini çekmiştir. Çünkü o günlerde silah lobisinin “Heaton-Harris” yasa tasarısının-yani: “Silah satışlarında kapsamlı bir araştırma şartı getiren bir yasa tasarısı”-senatodan geçmemesini sağlayacak bir isme ihtiyacı vardır. Heaton-Harris,  Meclis üyeleri için seyahat, lüks konaklamalar, maç biletleri ve daha da önemlisi nüfuzuyla etkileyecek bir isim olması gerekiyordu. Sloane silah lobisi için biçilmiş kaftandır. Gerekli görüşmeler yapılmış teklifler verilmiştir. Ancak Sloane vicdanının sesini dinlemiş, güçlü iş adamını küçük düşürerek teklifi reddetmiştir. On yıl boyunca çalıştığı şirketten istifa etmiş ve ekibinin bir kısmı ile Silah lobisine rakibi olan Brady Campaign’e geçmiştir.

Film flashback’ler eşliğinde devam mahkemede devam etmektedir. Sloane’nun bu günlere nasıl geldiği ve yapmış olduğu kanunsuzluklara sürekli bir geri dönüş vardır. Mahkemede sorulan bütün sorulara susma hakkını kullanmaya çalışmıştır. Ancak üzerine o kadar çok gidilmiştir ki, bu seferde avukatının söylemiyle söyleyecek olursak, Gandhi dahi olsa sabredemeyeceği bir hava içerisinde geçecektir duruşmalar. Öyle de olmuştur. Kendisine hakim olamamış ve oyuna dahil olmuştur. İşte tam da bu esnada film izleyici için bir karnaval havasına bürünecektir.

Lobi, Lobicilik Nedir?

Parlamentonun dışında olan ve yasama süreçlerini üzerinde etki oluşturmaya çalışan özel ya da tüzel kişileri ifade eder. Kavram filmde olduğu gibi yasamayı etkilemek için düzenli bir biçimde istihdam edilenleri kapsadığı gibi, yasanın kabul edilme veya edilmeme sürecinde etkide bulunanları da kapsamaktadır ki filmimizi izlerken bu tür kişilerle de sık sık karşılaşacağız.

Sözlük anlamıyla: Lobi, meclis üyelerini bir fikri savunmaya ikna için uğraşan topluluk. Lobicilik ise, Siyasi karar organlarını etkilemek amacıyla koridorlar, kulisler ya da kapalı kapılar ardında görüşmeler, telkinler ve pazarlıklar gibi prosedür dışı faaliyetlerdir.[1]” Çifçi lobisi olabildiği gibi, işçi lobisi, faiz lobisi, veya filmde bizim konumuz olan silah lobiciliği de olabilir.

Tam manasıyla lobi yapmak, yasama organındaki kişilerle lobicinin doğrudan ilişki biçimini ifade etmektedir. Aktif demokrasilerde seçimlere katılma oranının ve kitle iletişim araçlarının kullanılmasının yaygınlaşmasıyla lobicilerin yasama organı üzerinde etkileri, kamuoyunu harekete geçirmeye yönelik dolaylı baskıları gözle görülür bir biçimde artmıştır. Seçim bölgelerinde yapılan anket veya başka çalışmaların sonuçları yasa çıkarıcılara aktarıldığı zaman yapılmak istenilende etkili olunmaktadır.

Lobicilerde Bulunması Gereken Nitelikler

MissSloane, bir lobicide olması gereken niteliklerinete kemiğe bürünmüş halidir. Lobiciliğin aktif uygulandığı yerlerde karar mekanizmalarıyla iyi ilişkiler içerisinde olmanız yeterli olmayacaktır.  Sloane gibi uzmanlık, hassasiyet, uzun emekler harcanarak oluşturulmuş stratejiler ve başarılı bir ekibe ihtiyaç vardır. Lobicilerin mesleklerinde başarılı olabilmeleri için halkla ilişkiler, iletişim ve yönetişim araçlarını iyi kullanmaları gerekmektedir. MissSloan’nun ekibi izleyenleri şaşırtarak, hatta filmin gidişatına sürekli yön vermiştir.

Lobici anayasal düzeyde yasama süreçlerinin nasıl işlediği bilmeli ve süreci iyi analiz etmelidir. Kanun yapıcıları şahsen tanımalı ve onları etkileyecek kozlara sahip olmalıdır. Bütün mesaisini de bu iş üzerine işin içinde harcamalıdır çünkü lobicilik üniversitelerde öğretilen daha doğrusu okullarda öğrenilebilecek bir şey değildir.

Son Söz Olarak

Filmi izlerken 16. yy da ölmemiş olsaydı yazar, yönetmen hatta Sloane’i oynayan başrol içinde Machiavelli’dir diyebilirdik.  Ancak Machiavelli ölmüş olsa da fikirleri senaryoya ilmek ilmek işlenmiştir. Yönetmeni John Madden, başrol oyuncusu Jessica Chastain olan filmimiz iki saat on dört dakikadır.  İlk bakışta uzun gibi görünse de filmi izlemeye başlayınca nasıl bittiğini anlayamayabilirsiniz. Böyle bir konuda zaten doksan dakikada anlatılmış olsa aynı seyir zevkini verir mi tartışılır.

Kaliteli çekim teknikleri, çok iyi oyunculuklar, insanları etkileyen bir senaryo ve ilkeli bir lobici. Sloane kendi tabiriyle filmde ilkeli bir lobici olarak karşımıza çıkıyor. Ancak onun ilkesiamaçiçin ahlaksızlıkları mübah gören bir anlayıştır. Lobiciliğin ahlakı, ahlaksız oluşundandır denebilir. Her ne kadar lobicilik ABD’de yasal bir meslek olsa da, filme Türkiye’de yaşayan dini geleneklerle bakıldığında tezatlıklar göze çarpacaktır. Dünya üzerinde lobiciliğin kabulu ve etik üzerinden değerlendirilişi din, ahlak gibi konular üzerinden değişebilmektedir. Değişmez gelenek ve göreneklerinde siyasi yaşam üzerindeki etkisi küçümsenemeyecek boyuttadır.

Çağdaş dünyanın en önemli problemi ne yazık ki zafere, sonuca odaklanmaktır. Muhafazakarlar da bu durumdan fazlasıyla nasibini almıştır… Sloane’nun savaşında mağlup olmak kaybetmektir. Ancak senin savaşında kaybetmek belki bu yolda muzaffer olmak demektir. Nereden bileceksin?

Dipnotlar

[1] Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Sözlüğü, Ahmet Emin Dağ, Vadi Yayınları, İstanbul 2016, S.244-245, Bkz. Lobi,Lobicilik.

Yazar Hakkında

Ertuğrul Gazi Kefinsiz / TESA Yazı Direktörü

Karabük Üniversitesi

Uluslararası ilişkiler 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir