İran Yeni Amerikan Yaptırımları Karşısında Anlaşmadan Çekilme Tehdidinde Bulunuyor

İngilizce aslından çeviren: Feyza Nur ATABAY

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve Donald Trump birbirini 2015 anlaşmasının ruhunu ihlal etmekle suçluyor.

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Salı günü, eğer ABD yeni yaptırımlar ortaya koymaya devem ederse İran’ın saatler içerisinde büyük güçlerle 2015 yılında yapmış olduğu anlaşmadan çekilebileceği uyarısında bulundu.
Parlamentoya yaptığı konuşmasında Ruhani, Washington’ın “iyi bir partner” olmadığı dünyaya gösterdiğini söyleyerek mevkidaşı Donald Trump’ı şiddetle eleştirdi.
Ruhani’nin açıklamaları Tahran füze denemesi gerçekleştirdikten ve Washington yaptırım ilan ettikten sonra artan baskılar altında nükleer anlaşmayla birlikte anıldı.
Ruhani, eğer ABD ısrar ederse İran’ın, nükleer programındaki kısıtlamalar karşılığında uluslararası yaptırımların çoğunu kaldırmayı öngören 2015 anlaşmasından çekilmeye hazır olduğu uyarısında bulundu.

Televizyon açıklamasında Ruhani, “Tehdit ve yaptırımlar diline geri dönmeye çabalayanlar, geçmiş kuruntuların tutsaklarıdırlar.” dedi.
“Eğer onlar bu deneyime geri dönmek istiyorlarsa, kesinlikle kısa bir süre içerisinde- aylar ya da haftalar değil, günler saatler ölçeği içerisinde- çok daha güçlü olarak önceki pozisyonumuza geri döneceğiz.”
Ruhani, İran’ın “barış ve diplomasinin savaş ve tek-taraflılık üzerine zaferinin bir örneği olarak tanımladığı” nükleer anlaşmaya bağlı kalmayı tercih edeceğini ama bunun “tek seçenek” olmadığını ifade etti.
Ayrıca Trump’ın kendisinin sadece İran için değil Amerikan müttefikleri için de güvenilmez bir partner olduğunu gösterdiğini söyledi.

“Son aylarda, dünya ABD’nin, JCPOA’daki (Ortak Kapsamlı Eylem Olanı/Nükleer Anlaşma) vaatlerini sürekli ve tekrarlı olarak ihlaline ek olarak birçok diğer küresel anlaşmayı da görmezden geldiğine şahitlik etti ve ABD’nin ne iyi bir partner ne de güvenilir bir uzlaşma tarafı olmadığını onun müttefiklerine gösterdi.”
Ruhani, Trump’ın Paris İklim Anlaşması’ndan ve uluslararası ticaret anlaşmalarından çekilme kararına dikkat çekti.
İran parlamentosu Pazar günü yeni Amerikan yaptırımlarına cevap olarak ülkenin füze programını ve Devrim Muhafızlarının yurtdışı operasyonlarını fonlamak için yarım milyar dolardan fazla bir miktara onay verdi.
“Kadınları aday göstermek istedim”
Ruhani, önümüzdeki günlerde milletvekilleri tarafından onaylanması gereken yeni bakanlık listesinin müzakereleri başlıyorken milletvekillerine seslendi.
İki hafta önce ikinci dönemine başlayan Cumhurbaşkanı oldukça yaşlı ve hepsi erkek kabinesinden dolayı reformistler tarafından eleştirildi.
Ruhani nedenini açıklamaksızın “Ben üç kadın bakan atamak istedim fakat bu gerçekleşmedi” dedi.
Ayrıca “Bütün bakanlıklar yüksek rütbeli pozisyonlarda, özellikle kadın danışmanlar ve vekiller olarak kadınlara yer vermeli.”dedi.
68 yaşındaki ılımlı dini lider Mayıs ayında onun daha fazla sivil özgürlükler ve eşitlik mesajını destekleyen reformistlerin destekleri sayesinde yeniden seçilme zaferini yaşadı.
Birçoğu, kadın bakanların olmaması sebebiyle hayal kırıklığına uğratılmış hissediyor. Başkan yardımcısı ve kıdemli yardımcı olarak iki kadın atamasına rağmen -parlamento onayı gerektirmeyen pozisyonlar- muhafazakar dini yerleşiklerden gelen baskıya boyun eğdiğini söylüyorlar.
Salı günü Ruhani kabine tercihlerini savundu ve yeni iletişim bakanı, 35 yaşındaki Muhammed Cevad Azari Jahromi tercihini “devrimden sonra yetişenler arasından genç birini seçmedeki ilk deneyimimiz” olarak işaret etti.
Sert Muhalefet
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu İran’ın sözleşme altındaki sorumluluklarına bağlı kaldığını tekrar tekrar tasdik etti.- Beyaz Saray tarafında gönülsüzce kabul edilen bir durum.

Suriye’deki, Lübnan’daki ve Irak’taki vekilleri aracılığıyla Orta doğu’da İran’ın üst eli kazanmasıyla birlikte, Amerikalılar gerginliği arttırmaya kararlı görünüyorlar.
Bu arada, Ruhani Amerika’nın saldırgan adımlarının Birleşik Devletler’e asla güvenilmemesi gerektiğini kanıtladığını savunan muhalefetin sert kanadının eleştirileriyle karşı karşıya kalıyor.
Bununla birlikte, Trump yönetimi içerisinde İran üzerine bir anlaşmazlık söz konusu.
Dışişleri Bakanı Rex Tillerson bu ayın başında o ve Trump’ın 2015 nükleer anlaşması üzerinde uzlaşamadığını kabul etti ve iki adamın uluslararası anlaşmaları yönetimin politikalarını geliştirmek için nasıl kullanabilecekleri üzerine müzakere ettiklerini söyledi.
Trump 2016 Başkanlık seçimleri kampanyası boyunca zaman zaman Batı’nın yaptırımlarının çoğunun kaldırılması karşılığında İran nükleer programında kısıtlamaların yapılmasını öngören ve 3 AB ülkesi, Çin, Rusya ve ABD tarafından imzalanan anlaşmadan çekileceğini vaat etti.
Tillerson tarafından böyle yapması kendine tavsiye edildiği için gönülsüzce yapmış olduğunu ilan etmiş olsa da Trump şimdiye kadar anlaşmayı bozmadı.
Geçen ay, Trump İran’la yapılan büyük nükleer güvenlik anlaşmasını çöpe atacağı sözünden geri çekildi, anlaşma ve ilgili yaptırımların şimdilik yerinde kalacağını duyurdu.

Kaynak: http://www.middleeasteye.net/news/iran-threatens-quit-nuclear-deal-face-new-us-sanctions-750189999

Çevirmen Hakkında

Feyza Nur Atabay

Marmara Üniversitesi 

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (İngilizce) Bölümü Mezunu

Bizi sosyal medyada takip edin
Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial