İran Cumhurbaşkanlığı Seçimi’ni Hassan Rouhani Kazandı

Çeviren: Buğra Özsaydı

Nihai seçim sonuçlarına göre rakibi İbrahim Reisi’yi yenen mevcut başkan Ruhani görev süresini uzatmış oldu.

İran’ın reformist başkanı Hasan Ruhani resmi sonuçlara göre rakibi İbrahim Reisi’nin muhalefetini etkisiz kılarak kesin bir şekilde seçimi kazandı.

İçişleri Bakanı Abdulreza Rahmanifazli Cumartesi günü yaptığı açıklamada “Cuma günü yapılan seçimden sonra sayılan tüm oylara göre Ruhani oyların %57’si ile yeniden başkan seçildi”  dedi ve ekledi ; “Ruhani 41.2 Milyon toplam oyun 23.5 Milyonu alarak seçimi kazandı.”

Rahmanifazli, Ruhani’nin en yakın rakibinin ise 15.8 Milyon oy aldığını da belirtti.

Cuma günü yapılan seçime olan yoğun katılım, uzun kuyruklarla mücadele edilmesi amacıyla seçimin birkaç saat daha uzatılmasına neden oldu.

Kampanya Vaatleri

Hasan Ruhani kimdir?

1948’de Kuzey İrandaki Surhe’ de doğdu ve erken yaşlarda din eğitimine basladı.

İslam Hareketinin sürgündeki lideri Ayetullah Humeyni’nin ardından 1960larda siyasi kariyerine başladı.

Humeyni’nin “İmam” ilan edilmesinden sonra 1977’de İranı terketti.

1979 Devriminden sonra İran’a geri döndü ve 1989’dan 2005’e kadar İran Yüksek Milli Güvenlik Konseyi sekreteri  olarak görev yaptı.

2003-2005 yılları arası İran’ın nükleer müzakereci olmasından ve dini geçmişinin de bulunmasından  dolayı “ Diplomatik Şeyh”” olarak anıldı.

4 Ağustos 2013 de Cumhurbaşkanı seçildi.

Görevi başındayken İran, yaptırımları hafifletmek için önemli bir anlaşma imzaladı.

Bu seçim birçok insan tarafından Ruhani’nin İranı dünyaya açma ve durgun ekonomiyi yeniden canladırma politikasının bir sonucu olarak görüldü..

Ruhani 4 yıl önce İran’ın uluslararası izolasyonunu hafifletme vaadiyle göreve başladı.

Cuma günü yapılan seçim, yaptırımları hafifletmek için ülkenin nükleer programını sınırlandırma konusunda dünya devleri ile tarihi bir anlaşma yapmasından bu yana bir ilkti.

Ruhani bu  sefer ki kampanyasında reformist liderlerin ve aktivistlerin tutuklu kalmasını eleştiren, artan sivil özgürlükler ve aşırılıklar arasında bir tercih olarak seçim kampanyasının çerçevesini değiştirdi.

Batı ile daha katı bir ilişki isteyen Reisi, Ruhani’nin ekonomiyi kötü yönettiğini iddia etti ve kendini fakirlerin savunucusu olarak lanse etti..

Konu hakkında konuşan bir politika yorumcusu ise Ruhani’nin yaptırımların kaldırılması ve ekonomin iyileştirilmesi temasıyla gerçekleştirdiği 2013 seçim kampanyasının aksine bu oldukça farklı bir mesajdı dedi ve ekledi ;

“O, son çare olarak sosyal ve siyasi özgürlük sloganları gibi farklı bir tarz getirmek istedi ve özellikle büyük şehirlerdeki halk desteğini almak için sınırları zorladı.Büyük şehirlerden ve orda yaşayan orta kesimden oy aldı ve başkan oldu.Çünkü onlar Ruhani’nin verdiği sözleri tutacağını umdular.

Önündeki Engeller

Rouhani’nin yeniden seçilmesinin, İran’ın nükleer programını frenlemesi karşılığında uluslararası yaptırımların çoğunun kaldırıldığı 2015 anlaşmasını koruması muhtemeldir.

 

Ruhani, nükleer ile ilgilisi olmayan diğer yaptırımlarında kaldırılması yönünde çalışacağına dair söz verdi ancak Trump’ın göreve gelmesi bu sözün gercekleşmesini engelleyecek yorumunda bulunan bazı uzmanlar, Trump’ın İran ile yapılan anlaşmayı şimdiye kadar yapılmış en kötü anlaşma olarak defalarca kez dile getirmesini buna kanıt olarak sundu.

Ayrıca Rouhani’nin ilk döneminde önemli sosyal değişimler yapmasını engelleyen kısıtlamalara  benzeyen durumlar ile yeniden  karşı karşıya kalması da  bekleniyor.

Ayetullah Ali Hamaney güvenlik güçleri ve onların politikaları üzerinde veto yetkisine sahip olmasından dolayı Ruhani reformist liderlerin en hapsinden kurtarılmasını sağlayamadı.

İran’ın başkenti Tahran’dan bildiren Jonah Hull “Ruhani giderek hırçınlaşan seçim kampanyasında,  bir çok önemli devlet kurumunu yabancılaştırdı ve bu durum ilerleyen zamanlarda söz konusu  kurumlarla işbirliği yapmasını zorlaştıracak “ dedi.

Nükleer Antlaşma, seçimin en ön safında yer almasına rağmen seçim  kampanyasına işsizlik ve yoksulluk meseleleri  hakimdi.

Ruhani göreve başladığında enflasyonu  %40 civarından aşağılara çekti fakat fiyatlar yılda %7 artmaya devam etti.

Petrol fiyatları, 2016 yılında  anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile toparlandı fakat ekonominin geri kalanı sınırlı kaldı.İşsizlik oranı genel olarak 12,5 de iken gençlerde bu oran %30 larda. Çoğu genç, işsiz ya da işsiz kalmamak için mücadele ediyor.

Gazeteci Hull ; “Ruhani şu an ikinci baharını yaşıyor ve ilk dört yılda yapmaya çalıştığı reform hareketlerine devam edecek.Ve nihai olarak, nükleer anlaşmadan hareketle, anlaşmanın imzalanmasından bu yana çok yavaş adımlar atılması sonucu son derece hayal kırıklığına uğrayan insanları yeniden tatmin etmek için daha fazla ekonomik ilerleme getirmeye çalışacak” dedi.

 

Kaynak ; http://www.aljazeera.com/news/2017/05/iran-election-president-hassan-rouhani-takes-lead-170520042625946.html

 

Çevirmen Hakkında

Buğra Özsaydı

Selçuk Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Bizi sosyal medyada takip edin
Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial