Duyurular
Ana Sayfa / HABER ÇEVİRİLERİ / Asya / İngiltere ile Rusya Arasındaki İlişkide Gerileme Sürpriz Değil

İngiltere ile Rusya Arasındaki İlişkide Gerileme Sürpriz Değil

Rusça aslından çeviren: Zelina ÇEPER

İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson, Aralık ayı başında Moskova’ya yaptığı ziyarette, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile beş yıl sonra son derece gergin bir görüşme gerçekleştirdi. Johnson ve Lavrov, Rusya’nın, BREXIT’e ve Avrupa seçimlerine müdahale ettiği iddiası konusunda karşı karşıya geldiler. Lavrov, kimse için “sır olmayan”, Rusya ile İngiltere arasındaki ilişkilerin “son derece düşük” seviyede olduğunu kabul etti. Londra’da düşünce kuruluşu olan Chatham House’un, Rusya ve Avrasya’nın araştırmaları programına katılan bir araştırmacı üyesi, Duncan Allan, e-posta yoluyla Dünya Politika İncelemesine(WPR) bir rapor vermiştir. Sonuç olarak ise gerginliğin durumu, ekonomik etkisi ve ağ oluşturma ihtimalleri ortaya çıkmıştır.

-WPR: Rus İngiliz ilişkilerinin günümüzdeki yönelimi nedir ve hangi faktörler ilişkiyi nasıl etkilemektedir?

-Duncan Allan: İngiltere ile Rusya arasındaki ilişki son on yıldır düşüştedir. Bunun birkaç nedeni bulunmaktadır. Birincisi, ülkelerin sürdürülebilir işbirliği için yeterli dayanağı yoktur ve ortak değerler karşısında az sayıda güven veren yapılar vardır. 2006 yılında Aleksander Litvinenko’nun korkunç cinayeti İngiltere için çarpıcı bir kanıttır. İngiltere’ye taşınan ve İngiliz vatandaşlığını kazanan eski bir Rus güvenlik görevlisi olan Litvinenko, radyoaktif zehirlenme sonucu Londra’da öldü.

Buna ek olarak İngiliz ve Rus liderlerin, demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve devletin egemenliği anlayışları farklıdır. Irak, Afganistan, Libya, Suriye ve Ukrayna’daki krizler, İngiliz ve Rus dış politika çıkarlarının düzenli olarak ayrıştığı ve hatta uzlaşılamaz olduğunu göstermektedir. Bir de, ülkeler arasındaki ilişkiler tarihsel geçmişe dayanmaktadır. Yıllar geçtikçe, uzun süren çatışmalar ve düşmanlıklar yerini göreceli sakinliğin olduğu daha kısa evrelere bırakmıştır. Kötü ilişkiler kaçınılmaz değildir ancak bu inişli çıkışlı hikaye, İngiltere ile Rusya’nın birbirlerine endişe ve şüphe ile yanaşması demektir.

İkincisi, algılar arasında bir tutarsızlık vardır. Rus liderler İngiltere’yi eşiti olarak görmüyorlar. Onlar Rusya’yı, Amerika Birleşik Devletleri’yle eş büyük güç olarak görüyorken, Çin ile Birleşik Krallık ikinci sınıf olarak algılanıyor. İngiltere’nin bakış açısından, Rusya büyük bir güçtür, ancak Kremlin düşündüğünden daha hatalıdır, o denli önemli değildir. İngiliz liderlerin görüşlerine göre ise, Rusya (İngiltere’ye kıyasla) ülkeleri ciddiye almamaktadır. Ve bu iddia da İngiltere’nin etkisini abartmaktadır. Bu önyargı; olgulardan, hayal kırıklıklarından, her iki taraftaki huzursuzluktan ve beklentilerden kaynaklanmaktadır.

Üçüncüsü, bu ilişkiler doğrudan dünyada yaşanan gelişmelere bağlıdır. 2000’li yılların ortalarında, Rus-Amerikan ilişkilerinin kötüleşmesi nedeniyle kısmen bozulmuştu. NATO’nun genişlemesiyle Rusya’daki otoritenin kırılması, ve istikrarsızlık yüzünden Rusya’nın bazı komşularında, (özellikle de Gürcistan ve Ukrayna’da) “renk” devrimleri gözlemledi.

-Politik gerginlik ekonomik bağları nasıl etkilemektedir? Ve hangi sektörler daha büyük ölçüde etkilenmiştir?

-Yakınlarda gözlemlenen siyasi gerginlik ekonomik olarak çok az da olsa etki göstermiştir. 2013 ve 2014 yılları arasındaki ikili ticaret hacmi geriledi. Ancak bunun ana nedeni, petrol fiyatlarındaki düşüş nedeniyle Rusya ekonomisindeki büyümenin yavaşlamasından kaynaklanıyordu. İngiliz dış ticareti; Avrupa Birliği’nin, enerji-finans ve ikili kullanım teknolojileri gibi sektörlerde Rusya’ya Ukrayna ile ilgili uyguladığı yaptırımları önledi. Buna ek olarak son yıllarda, hizmet sektöründe İngiltere’nin Rusya’ya olan ihracatında istikrarlı bir artış gözlemlenmiştir. 2016’da değeri 2.78 milyar pound (yani 3.77 milyar dolar), neredeyse malların ihracatı kadar: 2.9 milyar pound (3.93 milyar dolar) ticaret yapılmıştır.

Bu arada İngiltere, zengin Rusların favori sığınağı olmaya devam ediyor. Sermayelerini güvence altına almak isteyenler, İngiliz bankalarına paralarını transfer ederek ve Londra’da mülk satın alıyorlar. Bu gibi yatırım girdileri ise tabii ki İngiltere’nin ödemeler dengesi lehinedir. Ama bazıları neredeyse tam anlamıyla yasadışı faaliyetlerden elde edilen gelirlerdir. Ayrıca tehlikelidirler çünkü ülkenin, hukukun üstünlüğünü koruma ve ülkenin güvenliğini tehlikeye atma konusundaki kararlılığını zayıflatıyorlar. Birleşik Krallığın kurumlarının bütünlüğünü tehlikeye atıyorlar.

İngiliz yetkililer, yasa ve yönetmeliklere uyumu daha etkin bir şekilde izlemelidir. Rusya ve hatta diğer ülkelerden de gelen şüpheli finansal akışları engellemek için kara para aklamayla mücadele amaçlanmalıdır.

– Sizce, iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmenin fırsatları nedir ve hangi engellerin önünü açmaktadır?

– Tahminlerim iç ferahlatıcı değildir. 2014’te Kırım’ın Rusya’ya dahil olmasıyla Doğu Ukrayna’nın istikrarının bozulması, iki ülke arasındaki ilişkileri yıllarca geriye atmıştır. Büyük Britanya’ya göre bu eylemler, Avrupa güvenliğinin temel ilkelerini ihlal etmiştir ve etmeye devam edecektir. Bu arada, ilişkilerin gerçek temelini oluşturan ortak değerlerin ve çıkarların eksikliği değişmemiştir. Sonuç olarak, bu iletişimin aşırı istikrarsız olduğunu gözlemliyoruz. Önümüzdeki beş yıl boyunca bir şeyler daha olursa bu iletişim daha da karışık hale gelecektir. Rus liderleri otoriterlik yolunda ülkelerine liderlik etmeye devam ederse bu açıklık kayda değer derecede büyüyecektir.

Birleşik Krallık ve Rusya arasındaki ilişkide şöyle bir durum vardır: ana konular hakkında her biri yöntemlerini ön plana çıkaracaktır ancak biri ötekinin yöntemini daima kabul edilemez ilan edecektir. Burada en canlı örnek Ukrayna egemenliği konusudur.

Ve Kremlin, aynı daha az önemli bir güç için sergilediği tutum gibi, İngiltere hakkında da tutumunu değiştirmeyecektir. Üstelik, İngiltere’nin AB’den çekilmesi, Rusya’daki politikacılar için temsil etme rolünü daha da azaltacak ve zayıflatacaktır. ABD ve Rusya arasındaki ilişkilerin gerilemesi gibi daha büyük ölçekli olaylar, Rusya’nın Batı ile çarpık ilişkisinin de etkisiyle, ilişkilere daha fazla zarar verecektir.

İlişkilerini geliştirme fırsatları var ancak sınırlıdır. Birleşik Krallık ve Rusya, İran ve Kuzey Kore’nin nükleer sorunları konusunda aynı görüştedir; ancak bu ülkelerin hiçbiri kendilerinin merkezinde değildir. Güç yapıları üzerine ortak çalışmalar için fırsatlar olabilir.

Her iki ülke de başta Rusya’daki 2018 Dünya Kupası olmak üzere, daha geniş anlamda, organize suçlar, insan kaçakçılığı gibi konularda mücadele etmekle ilgileniyor. Eğitim, bilim ve sanat gibi alanlarda işbirliği devam edecek. Bununla birlikte, önümüzdeki birkaç yıl içinde siyasi işbirliği ne İngiliz hükümeti için ne de Rus liderleri için öncelik olmayacaktır. Brexit süreci ve Rus liderlerin iç ve dış sorunları bunun temel nedenidir.

Tabi bu en ilham verici durum değilse de trajedi de sayılmaz. Bununla birlikte, iki ülke diyalog halinde olduğu sürece görüş alışverişinde bulunabilir.

Anlaşmazlıkların, istenmeyen olayların ve yanlış anlamaların olasılığını azaltabilirler. Ve bu durum, tarihsel ön koşullara ve ikili ilişkilerin durumuna göre şekillendiğinden kimseyi de şaşırtmamalıdır.

Kaynak: https://inosmi.ru/politic/20180206/241383786.html

Çevirmen Hakkında


Zelina Çeper / TESA Rusça Çevirmeni

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir