DENG XİAOPİNG (1904-1997)

Deng Xiaoping, Çin komünist lideridir ve 1970’lerin sonlarından ölümü 1997’ye kadar Çin Halk Cumhuriyetinin en güçlü figürlerindendir.

ÖZET

Deng Xiaoping, 22 Ağustos 1904’te Guang’an da doğdu, siyasi safların yükselen komünist lideri olarak 1970’lerin sonundan 1997’ye kadar Çin’i yönetti. O birçok komünist doktrini yasakladı ve ekonomiyi serbest girişime açtı. Deng, Çin’in siyasal, ekonomik ve sosyal hayatı gibi çok çeşitli alanlarda reform yaptı ve Kültürel Devrimin aşırılıklarından, aynı zamanda yarattığı eşitsizlik alanından sonra ekonomiyi büyüttü. Onun rejimine 1989’da Tiananmen Meydanında göstericilerin katledilmesi damgasını vurdu. Xiaoping 19 Şubat 1997 tarihinde öldü.

HAYATININ İLK YILLARI

Deng Xiaoping(Deng Xixian) 22 Ağustos 1904’te Çin’de Sichuan Eyaletinin parçası Guang’an da doğdu. Bir toprak sahibinin oğlu olarak, Deng lisedeyken Çin Komünist Partisine katıldı ve Fransa’yı ardından ülkesine dönmeden önce de Moskova’yı ziyaret etti.

DEVRİMCİ ORGANİZATÖR

Deng Xiaoping, Mao Zedong liderliğinde Çin’deki komünist devrime siyasi ve askeri organizatör olarak katıldı. Onun devrimci dişleri 1934-35’te yapılan “Uzun Yürüyüşte” acemi Çin Komünist hareketindeyken, Nasyonalist Çin Ordusu tarafından esir alınması ile kesildi.

1937’de Japonya’ya karşı savaş patlak verdi ve Deng, Çin Devrimci ordusunda eğitmen olarak görev yaptı, büyük bir askeri makine olarak 1945-49 Çin Devrimine de yardım etti. Mao başlangıçta onun organizedeki başarısından dolayı Deng Xiaoping’i övdü ama Deng’in bireysel çıkarları vurgulaması Mao’nun eşitlikçi politikaları ile çatıştı. Deng’in bu fikirlerinden dolayı hareket kabiliyeti kısıtlandı ve ailesiyle birlikte kırsal olan Jiangxi bölgesine sürgün edildi. 

GÖZDEN DÜŞÜŞ VE GÜCÜN DÖNÜŞÜ

1973’te Çin Başbakanı Zhou Enlai ekonominin gelişmesi için Deng’in organizasyon yeteneklerine ihtiyaç duydu. Deng’e görevleri iade edildi ve hükümeti yeniden organize etti. O çok geçmeden Politbüro’ya (Komünist Parti Yönetim Kurulu) yükseldi. Deng için yaygın düşünce Zhou’nun halefi olmasıydı. Fakat Zhou’nun ölümü ile Dörtlü Çete Deng’i uzaklaştırmayı başardı. 

Mao’nun 1977’de ölümünden sonra, Deng Xiaoping Dörtlü Çeteyi tasfiye etti. O, Mao’nun mirasını bozdu, muhaliflerini yok etti, “resmi olmayan” kuruluşları yasakladı. Gücünü sağlamlaştırırken, Deng, hızla Çin’i açarak uluslararası ticaret ve yatırım gibi yeni ekonomi politikaları uyguladı. Bu Japonya ile barış antlaşmasında etken oldu, SSCB ile ilişkileri geliştirdi, ABD tarafından resmen tanınmasını ve İngiliz Kolonisi Hong Kong’un kontrolünün dönüşünü sağladı.

EKONOMİK REFORMLAR

1980’lerin ortasında, Deng tarım ve endüstri alanında ekonomik reformlar yaptı, yerel yönetimlerin güçlenmesini sağladı ve Çin’in artan nüfusunu kontrol etmek için “her çift için tek çocuk” politikasını getirdi. Bütün bu reformlar Deng’in Çin’in merkezi kontrol ile sosyalist bir ulus kalmasındaki ısrarındandı. Reformlar hayat şartlarını iyileştirdi fakat aynı zamanda iki sınıf arasında büyük ekonomik eşitsizlik yarattı.

“Sosyalizm, fakirlik değildir. Zengin olmak muhteşemdir.”

1980’lerin ortasında demokrasi hareketi ivme kazandı ve 1989’da otoriter Deng Xiaoping muhalefetle karşı karşıya geldi. Mihail Gorbaçov’un ziyareti sırasında Tiananmen Meydanındaki gösterilerin hükümet tarafından üstü örtüldü. Biraz tereddüt ettikten sonra, Deng protestoculara güç kullanılmasını destekledi. 3-4 Haziran 1989’da olay askerin karanlık örtüsü altına taşındı ve birkaç saat içinde her şey bitmişti. Uluslararası medya Gorbaçov’un ziyareti için orada olmasına rağmen, meydan onlar için yasaktı. O gece meydanda binlerce insanın öldürüldüğüne inanılmaktadır.

SON YILLAR

Deng Xiaoping, Tiananmen Meydanındaki katliam nedeniyle dünya çapında büyük eleştirilere hedef olsa da iktidarda kalmaya devam etti. Diğer değişikliklerin uygulanması ile Çin ekonomisi büyüdü ve otoriter bir rejim altında tek parti iktidarında yaşam kalitesi yükseldi. Deng halefini özenle seçti ve son yıllarında görevlerinden uzaklaştı. 19 Şubat 1997’de Pekin’de 92 yaşında öldü.

Kaynak: http://www.biography.com/people/deng-xiaoping-9271644#synopsis

Bizi sosyal medyada takip edin
Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial