Çin, Kuzey Kore Lideri Kim’in Nükleersizleştirme Mutabakatı Üzerine Taahhüt Gösterdiğini Söylüyor

İngilizce aslından çeviren: İlkay Türkeş

İzole olmuş komşusuyla arkadaşlıklarını yükselteceğine söz veren Çin Başkanı Xi Jinping’in Kuzey Kore lideri ile görüşmesinin ardından, Çin Çarşamba günü, Kim Jong Un’un nükleersizleştirme mutabakatına ve ABD yetkilileri ile görüşeceğine söz verdiğini bildirdi.

İki gün süren spekülasyonlardan sonra Çin ile Kuzey Kore, Kim’in Pekin’e seyahat ettiğini ve Çin’in dediğine göre de pazardan çarşambaya gayriresmi bir ziyaretle Xi ile görüştüğünü doğruladı.

Bu gezi, 2011’den beridir gücü üstlenen Kim’in bilinen ilk yurtdışı seyahati oldu ve analistlerin inancına göre Güney Kore ile ABD arasında gelecek zirvelere hazırlık için gerçekleşti.
ABD Başkanı Donal Trump Twitter hesabından yazdığı yazıda, Salı akşamı Xi’den mesaj aldığını, Kim ile görüşmelerinin pek iyi gittiğini ve Kim’in kendisi ile görüşmek için dört gözle beklediğini yazdı.

Trump notuna; “Görüşmemizi dört gözle bekliyorum!” diyerek, “Bu arada, maalesef, bedeli ne olursa olsun, maksimum yaptırımlar ve baskılar korunmalıdır!” sözlerini ekledi.

Beyaz Ev sözcüsü Sarah Sanders, Çin-Kuzey Kore buluşmasının ve Kim’in ülke dışına seyahat kararının “pozitif işaret” olduğunu söyledi. Kuzey Kore’yi nükleer silahlarını terk etmeye zorlayan ABD liderliğindeki baskı kampanyası çalışıyordu. “İhtiyatlı bir şekilde iyimser olacağız.” sözlerini muhabirlere iletti.

“Yıllarca ve bir çok yönetimde, herkes Kore yarımadasının barış ve nükleersizleştirmenin küçük bir ihtimal bile olmadığını söyledi, diyerek Trump Çarşamba günü twitterına bunu yazdı. “Şimdi orada Kim Jong Un halkı ve insanlık için ne doğruysa onu yapacağı iyi bir şans var.”

Bu ayın başında, geçen yıl Kim ile çatışma tehdidi yaşayan Trump’ın, ABD’yi vurabilme kapasitesine sahip nükleer silahların gelişimi üzerine Pyongyang krizini tartışmak üzere Kuzey Kore lideri ile görüşmeyi kabul etmesi dünyayı şaşırttı.

Kuzey Kore resmi medyası Kim’in nükleersizleştirme taahhütü veya Mayıs’ta herhangi bir zamanda planlanan Trump ile toplantıdan söz etmedi.

Çin, geleneksel olarak Kuzey Kore’nin en yakın ortağı olmakla beraber Kim’in nükleer silah programı ve Pekin’in buna karşılık olarak ABD’nin sert yaptırımlarını desteklemesi aradaki bağları gevşetti.

Çin Dışişleri Bakanlığı, Xi adına, Kim’e yaptığı uzun açıklamada, Kore yarımadasındaki durumun iyileşmeye başladığını çünkü Kuzey Kore’nin görüşmeler için gerginlikleri azaltma ve önerilerde bulunmaya başladığını söyledi.

Bakanlığa göre, Kim Jong Un “Cumhurbaşkanı Kim Sung II ve Genel Sekreter Kim Jong Un II’ın iradesine göre yarımadada nükleersizleştirmeye taahhüt etmek tutarlılığımızdır.” dedi.
Kuzey Kore, ABD ile konuşmaya ve ülkeler arasında bir zirve yapmaya istekli olduğunu belirten bir açıklamada bulundu.

“Güney Kore ile ABD çabalarımıza iyi niyetle cevap verirse, barışın yaratılması adına ilerici ve eşzamanlı ölçümler alırken barışçıl ve istikrarlı bir atmosfer yaratırsa, Kore yarımadasının nükleersizleştirilmesi konusu çözülebilir.” dedi.

“Nükleer Şemsiye”

Kim Jong Un’un öncülleri olan, dedesi Kim II Sung ile babası Kim Jong II, nükleer silah aramasına girişmeyeceklerini söylediler fakat gizlice onları geliştirecek programlar sürdürdüler, 2006’da Kuzey’de Kim Jong II’nin ilk nükleer testini buldular.

Kuzey Kore ilk açıklamasında, Kuzey Kore daha önce yaptığı açıklamada, ABD’nin Güney Kore’den askerlerini çıkarması ve Güney Kore ve Japonya’dan sözde nükleer caydırıcı şemsiyesini geri çekmesi durumunda, cephaneliğinden vazgeçmeyi düşünebileceği nükleer programını ortadan kaldırmayı amaçlayan görüşmelerin başarısız olduğunu söyledi.

Birçok analist ve eski müzakereciler, bunun halen daha Kuzey Kore’nin duruşu olduğuna ve derin şüpheci yaklaştıklarına inanıyorken, Kim ailesinin yıllardır geliştirmekte olduğu silahlardan pes etme yanlısı olduğu görünüyor.

Geçen Nisan ayına kadar Asya’daki en üst düzey ABD diplomatı olan Daniel Russel “Kim Jong Un sonunda, Kim II Sung’un iradesi olan nükleersizleştirmeyi babasının inandırıcı olmayan çizgisinde aksetti.” dedi.

Russel e-mail’inde, “Bu, bugüne kadar nükleer dengesizliği reddetmesinden daha iyi olsa dahi eylemleri ve ilk olarak ABD’nin atmosferi yaratması konusundaki uyarıları ışığında, çok inandırıcı değil.” diye niteledi.

Derince okunan Çin devlet gazetesi Global Times, Kim-Xi görüşmesinin, Pekin-Pyongyang ilişkilerine karşı olanların yanlış olduğunu kanıtladığını söyledi.

Bir başyazıda, “Çin ve Kuzey Kore arkadaşça ilişkilerini sürdürürken, tüm bölge için pozitif güç sağlamakta ve Kuzeydoğu Asya’da stratejik istikrarı desteklemekte.” ifadeleri yer aldı.

Kim’in Pekin’deki görünüşü, neredeyse devlet ziyaretinin tüm tuzaklarını yani tamamen onur muhafızı ve Pekin’de Halkın Büyük Salonu’nda ziyafet içeriyordu.

1959’da Kim II Sung’un diktiği ve hala duran ağacın bulunduğu Diaoyoutai Devlet Konuk Evi’nde de ayrıca Kim ile Xi görüştü.

Devlet televizyonu, sohbet eden iki liderin resimlerini ve Kim’in karısı Ri Sol Ju’nin Xi’nin karısı Peng Liyuan’dan sıcak bir karşılama aldığını gösteren fotoğraflar yayınladı.

Analistler, toplantının Pekin ve Pyongyang’ı sıralayarak, Trump’la görüşmesinin öncesinde, Kuzey Kore’nin konumunu güçlendirdiğini söylerken, Çin’e herhangi bir müzakerede kararsız kaldığını söyleyerek güvence verdi.

Güney Koreli Cumhurbaşkanlığı, üst düzey bir Çinli diplomat olan Politbüro üyesi Yang Jiechi’nin, Güney Koreli Cumhurbaşkanı Moon Jae’yi Perşembe günü Seul’deki Pekin görüşmeleri hakkında bilgilendireceğini söyledi.

Kuzey Kore’nin resmi haber ajansı Kim’in Xi’nin evsahipliğini yaptığı görüşmede gerçekleştirdiği konuşmada, ziyaretinin “büyük dostluğumuzu korumak ve Kore yarımadasındaki hızlı gelişmeler sırasında ikili ilişkilerimizi devam ettirmek ve geliştirmek” amacıyla yapıldığını dile getirdi.

Xi, Kuzey Kore’ye ziyaret davetini zevkle kabul ettiğini söyledi.

Kuzey Kore’nin son zamanlarda Güney Kore ile ilişkileri ilerletmesiyle birlikte, Çin, Kuzey Kore konusunda artık merkezi bir oyuncu olmadığı konusunda büyüyen endişeleri ve Trump’ın Kim ile önerilen toplantıya ilişkin duyurusunu pekiştirdiğini vurgulayarak, Kuzey Kore ile ilişkilerinde büyük ölçüde araya oturdu.

Kaynak: https://www.reuters.com/article/us-northkorea-missiles-china/china-says-north-koreas-kim-pledged-commitment-to-denuclearization-idUSKBN1H305W

Çevirmen Hakkında

İlkay Türkeş / TESA Siyaset Masası Araştırmacı Yazarı / Çevirmeni

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler 

Bizi sosyal medyada takip edin
Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial