Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği BREXIT Geçiş Anlaşması Üzerine Koşulları Kabul Ediyor

İngilizce aslından çeviren: İlkay TÜRKEŞ

Birleşik Krallık Brüksel’e imtiyazlar veriyor ancak İrlanda sınırı da dahil olmak üzere daha çok çalışma gerekli.

BREXIT GEÇİŞ ANLAŞMASI ÜZERİNE THERESA MAY ATEŞ ALTINDA

Eleştirilere sıkça maruz kalan Theresa May; Birleşik Krallık Brüksel’e bir dizi imtiyaz tanıdıktan ve İrlanda Cumhuriyeti ile katı sınırdan kaçınmak için AB Hukuku altında Kuzey İrlanda’yı tutmak üzere kabul ettiği “geri durma” planından sonra Brexit dönüşüm sürecinin şartlarını ele aldı.

Yoğun geçen birkaç gün ve gece görüşmelerinden sonra Brexit Sekreteri David Davis, 31 Aralık 2020’de son bulacak 21-ay süreci koşulları üzerindeki anlaşmanın, işletmelere ve vatandaşlara gerekli olan güvenceyi veren; dikkate değer bir an olduğunu söyledi.

Pazartesi yayınlanan ve %75’in kabul ettiği ortak geri çekilme anlaşması altında, Davis’in dediğine göre “istenilen şekilde iki yıla yakın bir süreyle” ; her ne kadar karar alma kurumlarında rolünü yitirecek olsa da Birleşik Krallık tek pazar ve gümrükler birliğinin kazançlarını elinde tutacak.

Whitehall görevlilerinin kayıtlarına göre Uluslararası Ticaret Sekreteri Liam Fox, 2021’de yeni ticaret anlaşmalarının yürürlüğe konmasında izinli olmuş olacak. Ayrıca Birleşik Krallık AB’nin dış politika ve savunma girişimlerinin bir parçası olmayı seçebilecek.

Birleşik Krallık işletmeleri için yasal kesinlik yalnızca anlaşma imzalandığında ve tasdik edildiğinde (2019’da gibi) gerçekleşecektir fakat sterlingin üç hafta içinde en yüksek seviyeye çıkmasıyla birlikte pazarlar bu haberlere iyi tepki verdi.

Yine de göçten balıkçılığa kadar değişen konular üzerinde İngiliz hükümetinin AB şartlarına rıza gösteren detayların ortaya çıkmasıyla, eski lider Iain Duncan Smith dahil, kıdemli Tory figürleri Downing Street’te ateş açtı.

Tory BBC’ye verdiği demeçte: “Orada gerçek bir endişe var gibi görünüyor… Görünen o ki uygulama dönemi süresince hiçbir şey değişmeyecek. Sanırım bu bir endişe oluşturacak ve hükümet bununla ilgili şeffaf, açık bir şekilde ilgilenmek zorunda çünkü birçok milletvekili şu an bu konuyla ilgili tedirginlik duyuyor.” dedi.

Başbakanın, kamusal istek ve yoğun talep üzerine, farklı dönemlerde ülkeye gelen ve zaten ülkede yaşamakta olan AB vatandaşlarına İngiltere’nin tedavi etmesi konusundaki anlaşmada ortaya koyduğu başarısızlık, May için utanca sebep oldu.

Brüksel’de Davis ile birlikte gerçekleştirilen ortak basın toplantısında bulunan AB’nin Müzakere Şefi Michel Barnier muhabirlere “Geçiş dönemi boyunca gelen 27 İngiliz ve Avrupa vatandaşı, Brexit gününden önce gelen diğerleri gibi aynı hakları ve taahütleri alacak.” dedi.

Çevre sekreteri Michael Gove’un, geçiş döneminde, İngiltere’nin son yıl için balık tutma üzerine yeniden müzakere edilmesi üzerine İskoçya’dan tepki gösteren Tories’i kınadığı da belirtildi.

İskoç Muhafazakarları lideri Ruth Davidson: “Şu an tam kontrolü üstlenmek için 2020’yi beklemek zorunda olmamız süphesiz bir hayal kırıklığıdır. Bugün balıkçı liderleri ile konuşmamdan, bu sonuç üzerine derin bir hayal kırıklığına uğramış olduklarını biliyorum.” dedi.

Moray’ın Tory milletvekili Douglas Ross; bunu iyi bir sonuca çevirme şansının  olmadığını, birine kötü bir mal satmanın daha mümkün olduğunu dile getirdi.

Balıkçılık konusu ile ilgili endişeleri olan İskoç milletvekilleri kriz görüşmeleri için Salı günü Başbakan ile görüşeceklerdi.

Eski Ukip lideri Nigel Farage Başbakanı “Theresa the appeaser” (Savaşa girmemek için tavizler veren Theresa) olarak nitelendirdi ve görevden alınması için çağrıda bulundu.

Kuzey İrlanda ile ilgili olarak Barnier muhabirlere, İrlanda adasının kuzey ve güney bölgeleri altındaki katı sınırı önlemek adına varsayılan çözümü elde tutmak için Birleşik Krallığın geri çekilme anlaşmasını kabul ettiğini söyledi.

“Geri durma” konusu dahil 53.000 kelimelik anlaşmanın son taslağının yayınlanmasından sonra, May hiçbir İngiliz başbakanının “İrlanda denizinin altında yaratılacak gümrük ve düzenleyici bir sınırla Birleşik Krallığın anayasal bütünlüğünü tehdit edebilecek” bir metne taraf olmayacağı konusunda ısrar etti.

Yukarıdaki sözlere cevaben AB ve İrlanda “geri durma” seçeneğinin basit bir şekilde, Aralık ayındaki Birleşik Krallık ile Avrupa Komisyonu arasındaki ortak rapor anlaşmasının çevirisi olduğu konusunun üzerinde durdu.

Bu raporun önerisine göre, gelecekteki bir ticaret anlaşması veya ısmarlama yapılan bir teknolojik çözümün, katı sınırını önlemek adına teklif edeceği çözümler yetersiz kalırsa bir anayasal düzenlemenin gerekliliği vurgulanmaktadır.

Daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulduğu halde Barnier, geçiş döneminde anlaşmayı durdurma tehditleri mevzusu ile birlikte uzlaşmanın vurulduğunu söyledi. Konuşmasına “Bugün geri durma çözümünün, geri çekilme anlaşmasının yasal bir metni olması gerektiği konusunda anlaştık.” sözleriyle devam etti.

Birleşik Krallık, son şekillenecek geri çekilme anlaşmasına dahil olacak “geri durma” ilkesini kabul etmesine rağmen, AB tarafından teklif edilen mevcut üslubu kabul etmediği hususunda ısrar ediyor.

Downing Street İngiltere’nin geri kalanı ile Kuzey İrlanda arasındaki sınır kontrollerinin önüne geçilmesi konusunda metinde buna dair sözün verilmesini istiyor. Diğer yandan Brüksel bunun kesin şekilde bir iç mevzu olduğunu söylüyor.

Başbakan, İngiltere’nin belirli konu üzerinde AB’yi yatıştırma ihtiyacını işaret etmek üzere Avrupa Konseyi Başkan’ına ortak rapor üzerindeki kararlılığını bildiren bir mektup gönderdi.

İrlanda Dışişleri Bakanı Simon Coveney, İngiltere’nin şu ana kadar katı sınırı önlemek üzerine sunduğu önerilerin kabul edilemez olduğunu, ilkede “sigorta sözleşmesi” bulunduğundan dolayı ise memnuniyet duyduğunu belirtti.

Birçok Tory Brexiter destekçisi yanıtını susarak kendine saklasa da endişeler açığa çıktı.

Aynı zamanda Avrupa Araştırma Topluluğu Başkanı Jacob Rees-Mogg, Çarşamba günü gerçekleşecek olan ve Brexit’i protesto amaçlı eylemde, bir gemi ile parlamento önünden geçerken balık atacak olan milletvekillerine liderlik etmeyi planlıyordu. Mogg, yer kıtlığından dolayı sınırlı sayıda milletvekilinin dahil olduğu eylemde asıl amacın, geçiş anlaşmaşının balıkçılık ile ilgili olan ilkesinden duydukları memnuniyetsizliği göstermek olduğunu söyledi.

Mogg, anlaşmayı tatmin edici bulmadığını belirterek, hükümetin hangi noktalarda kazanç sağladığını görmenin zor olduğunu dile getirdi.

Bakanların; balıkçılık hakları, serbest dolaşım ve samimi işbirliği konularında verdiği tavizleri öne sürerek şunları ekledi: “Bir muhabirin dediği gibi; hükümet, karnı dahi gıdıklanmadan devrildi.” Ancak Mogg, ilerlemeyi, eğer sonda temiz bir Brexit var ise kabul edilebilir olarak nitelendirdi.

Avrupa’da Britanyalılar için yapılan kampanyalarda, geri çekme anlaşmasıyla ilgili taslak üzerinde endişeler olduğu ortaya çıktı. Avrupa’daki İngiliz başkanlığını yürüten Jane Golding, belirlenen taslakta, başka bir ülkede veya başka bir ülkede bulunan insanlara, devam etmekte olan serbest dolaşım hakkının sınır ötesinde de hizmet edeceğine dair bir atıf bulunmadığını söyledi.

Son olarak “Brexit’ten sonra her şey yolunda giderse, İngiliz çedar peynirinin bizden daha çok serbest dolaşım hakkına sahip olacak.” sözlerini ekledi.

Kaynak: https://www.google.com.tr/amp/s/amp.theguardian.com/politics/2018/mar/19/uk-and-eu-agree-terms-for-brexit-transition-deal

Çevirmen Hakkında

İlkay Türkeş / TESA Siyaset Masası Araştırmacı Yazarı / Çevirmeni

İstanbul Üniversitesi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler 

Arkadaşlarınızla Paylaşın:
Bizi sosyal medyada takip edin
Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial