1929 Borsa Çöküşü

29 Ekim 1929 yılında, ‘Kara Salı’ günü, New York Menkul Kıymetler Borsası’nda tek bir günde yaklaşık 16 milyon eden hisse senedi yatırımcılar kadar Wall Street’i vurdu. Binlerce yatırımcı silinerek, milyarlarca dolar kayboldu. ‘Kara Salı’ sonucunda, o zamana kadar sanayileşmiş Batı dünya tarihindeki en derin ve en uzun-­kalıcı kriz yaşanmış, Amerika ve diğer sanayileşmiş ülkeler Büyük Buhran’ın içine girdi.

1929 Borsa Çöküşü

1920’ler boyunca ABD borsası, vahşi bir spekülasyon dönemi sonrası, Ağustos 1929’da zirveye ulaşarak hızlı bir genişleme gösterdi. O zamana kadar gerçek değerlerini aşan hisse senetleri bırakılarak üretim düşmüş ve işsizlik artmıştı. Nihai piyasa çöküşünün diğer nedenleri arasında ücretlerin düşük olması, borçların çoğalması, tarım sektörü ile mücadele ve tasfiye edilemeyen büyük banka kredilerinin aşırılığı bulunuyordu.

Biliyor musun?

New York Menkul Kıymetler Borsası 1817’de kurulmuş olmasına rağmen kökenleri, 1792 tarihine, bir grup borsa simsarı ve tüccarların Wall Street’de bir çınar ağacı altında imzaladığı anlaşmaya kadar uzanmaktadır.

Hisse senedi fiyatları, Eylül ve Ekim ayı başlarında 1929 yılında azalmaya başladı ve 18 Ekim tarihinde çöküş başladı. Panik meydana geldi ve 24 Ekim ‘Kara Salı’ günü, rekor 12,894,650 hisse senedi satıldı. Ilımlı bir miting planlayan yatırım şirketleri ve önde gelen bankacılar, piyasada satın alınan hisse senedi büyüme bloklarını stabilize etmeye çalıştı. ‘Kara Pazartesi’yi takip eden ‘Kara Salı(Ekim 29)’ya kadar hissse senedi fiyatları tamamen düştü ve tek bir günde New York Menkul Kıymetler Borsası’nda 16,410,030 hisse senedi satıldı. Binlerce yatırımcı silinerek, milyarlarca dolar kayboldu ve borsa sayaçları saatlerin arkasından ilerledi. Çünkü mekanizma muazzam bir ticaret hacminde işleyemedi.

1929 Borsa Çöküşü ve Büyük Buhran

29 Ekim 1929 tarihinden sonra hisse senedi fiyatları daha iyiydi, bu yüzden başarılı olan haftalar boyunca önemli bir düzelme yaşanmıştır. Ancak genel olarak fiyatlar, Büyük Buhran’ın içine giren ABD’de olduğu gibi düşmeye devam etti ve 1929 yılının yazından 1932 yılına kadar hisse senetleri sadece %20 oranında değerliydi. Büyük Buhran, 1929 borsa çöküşünün tek nedeni değildi ancak ekonomik çöküşü hızlandırmada etkili idi. 1933 yılına kadar Amerika bankalarının hemen hemen yarısı başarısız olmuştu ve işsizlik 15 milyon insana ya da iş gücünün %30’una yaklaşıyordu. Büyük Buhran’ın en kötü sonuçlarını azaltmaya yardımcı olan çare ve reform tedbirleri Başkan Franklin D. Roosevelt (1882-­1945) yönetiminde çıkarıldı; ancak 1939 sonrasına kadar ABD ekonomisi eski haline geri dönemeyecekti. Fakat II. Dünya Savaşı(1939-­45) döneminde Amerika sanayisi yeniden canlanmıştır.

Kaynak: http://www.history.com/topics/1929­stock­market­crash

Yazar Hakkında

Rümeysa Çelik

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler

Bizi sosyal medyada takip edin

Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial