1918 Yılında, Dünya Nüfusunun %3’ü, İspanyol Gribi Salgını Nedeniyle Hayatını Kaybetmişti

İngilizce aslından çeviren: Eray Konya

The Past in Color serisi çalışmalarını yapan renklendirme uzmanı Marina Amaral, siyah- beyaz fotoğrafları dijital ortama aktararak yeniden canlandırıyor.

Mavi dudaklar. Kararmış bir cilt. Ağız ve burundan sızan kan.  Çok sık görülen öksürük nöbetlerinden yırtılan kaslar… Başağrıları ve vücut sızlamaları ızdıraba dönüşüyor. Bunlar ilk kez yüz sene önce bu hafta, Ocak 1918’de, Kansas’ın Haskell Country bölgesinde kayıt altına alınan bir hastalığın belirtileriydi. Kansas kökenli bu hastalık yalnızca Amerika çapında değil, dünya genelinde de hızla yayılmıştı.  Nihayetinde (şayet yanılmıyorsak) İspanyol Gribi adıyla anılmaya başlandı. Hastalığın vücutta yarattığı tahribat kötü olduğu gibi, ölüm oranları da gerçekten dehşete düşürücüydü.

ABD’de patlak verdikten sonraki 2 yıl süresince salgın nedeniyle dünya genelinde, dünya nüfusunun yaklaşık %3’ü nispetinde 50 ila 100 milyon arasında insan hayatını kaybetti. İspanyol Gribi, öncesinde veya sonrasında görülen, aralarına 6. yüzyıldaki Jüstinyen Vebası, Ortaçağ Karavebası, Aids veya Ebola’nın da dahil olduğu salgınlardan daha fazla insanı öldürdü.

Gribin yayılmaya başladığı sıralarda henüz sona eren Birinci Dünya Savaşı mermi ve bombalarla, H1N1 influenza virüsünün titreme ve öksürüklerle öldürdüğü kişi sayısının üçte biri kadar insanın ölümüne neden olmuştu.

Californiyada’daki  Oakland Halk Kütüphanesi arşivinden bu fotoğraf, Amerikan Kızılhaç hemşirelerinin 1918-1919 kışı sırasında gribe yakalanmış hastalara uygulanmak üzere cerrahi salgıları hazırlayışlarını gösteriyor. Renklendirilmiş fotoğraf, hemşirelerin çeşitli üniformalar giydiklerini ortaya koyuyor. Resmin sağ üst köşesinde ayakta duran siyah örtülü kadınlar,  Kızılhaç Tedarik Birliği tarafından 1917’de getirilen düzenlemelerle kullanıma sokulan mavi başlıklar takıyorlar. Ancak diğerleri, düzenlemelerden önceki üniformaları giyiyorlar. Kızılhaç hemşirelerinin renkli boya portreleri, perdelerin daha önce beyaz renkte olduğunu bizlere söylüyor. Salgının acil durumlarında muhtemelen bunlardan daha çok kafaya takmanız gereken şeyler vardı.

Virüs ekim sıralarında Oakland’da ilk kez enfekte oldu ve iki hafta içinde binlerce kişi hastalığa yakalandı. Şehir hastanesi kısa sürede doldu taştı. Bu nedenle belediye başkanı yakınlarda açılan sivil oditoryuma (şuan Kayzer Kongre Merkezi olarak hizmet veren) 80 yataklı, fazladan bir koğuş daha açılmasını emretti. Açılan yerler Oakland’li  ağır hastalarla hızla doldu.

Buradaki resim, ünlü bir yerel gazete fotoğrafçısı olan Edward ‘Doc’ Rogers’ın oditoryuma ziyareti sırasında çekilen birkaç resimden bir tanesiydi. Doktor Rogers, 1906 yılındaki San Francisco Depremini de kapsayan Bay Area (Californiya’da bir yerleşim yeri) afetlerine aşinaydı. Doktorun fotoğraflarını çektiği hemşireler, Amerikan Kızılhaç’ı için çalışan gönüllülerdi. Hemşirelerin ağızlarındaki gazlı bezler, kentteki herkesin ihtiyaç duymasından ötürü çok değerli eşyalardı. Vatandaşlar, 100 dolar ve 10 gün hapis cezası öngören yasalar tarafından gaz maskesi takmaya zorlanmaktaydı.

Salgının Ardından

Oakland’da, yetkililerin okul ve kiliseleri kapatma ve halk sağlığını güçlendirme yönündeki çabaları, Şubat 1919 itibariyle salgının kontrol altına alınmasını mümkün hale getirdi. Buna rağmen 1300 vatandaş yaşamını yitirdi. Bunun dışında toplamda 675 bin kişi ölmüştü ki, bu Amerikan İç Savaşı’ndaki ölümlerden  bile daha fazlaydı. Salgın, Birinci Dünya Savaşı sıralarındaki ölümcüllükle birleştiğinde, Amerika’daki ortalama yaşam süresinin 12 yıl kısalmasına neden olmuştu.

Salgın bugün hala öldürücü etki yaratabilir. Bu yıl yaşanan salgın da ölümcül derecede olağanüstüydü. Ancak tanrıya şükür ki, 1918’de yaşanan gibi bir trajedi tekerrür etmedi.

 Kaynak: http://www.history.com/news/spanish-flu

Çevirmen Hakkında

Eray KONYA / TESA Tarih Masası Direktörü / Çevirmeni

İstanbul Üniversitesi

İnkılap Tarihi Enstitüsü / Yüksek Lisans

Bizi sosyal medyada takip edin
Arkadaşlarınızla Paylaşın:

Bize Katılın

Siz de bizimle gönüllü olarak çalışmak ister misiniz?
İletişim formunu doldurun, sizinle irtibata geçelim.

İletişim Formu İçin Tıklayın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial